Pagbubunyag na Naka-alarma: Bakit Naging Susi si Gretchen Barretto sa Misteryo ng 34 na Nawawalang Sabungero?

MAYNALA, Pilipinas—Hindi na simpleng pagdinig sa Senado. Ang nagaganap ay isang masalimuot na paghahanap sa katotohanan na bumabalot sa isa sa pinakamabigat at nakakagulantang na kaso ng pagkawala sa kasaysayan ng bansa: ang misteryo ng 34 na sabungero o e-sabong enthusiasts na misteryosong naglaho. Habang patuloy ang pag-iyak ng mga pamilya at lumalawak ang mga tanong, ang kaso ay tumalon mula sa arena ng e-sabong patungo sa mga seryosong legal na implikasyon at, higit sa lahat, sa mga pangalan na matagal nang nasa sentro ng atensiyon ng publiko: sina Atong Ang at ang prominenteng personalidad na si Gretchen Barretto.

Sa gitna ng mga testimonya, umusbong ang isang di-inaasahang twist na naglagay kay Barretto sa ilalim ng matinding spotlight. Hindi na lang siya simpleng kasintahan ng negosyante; siya, ayon sa isang testigo, ay posibleng may hawak ng susi sa paglutas ng buong hiwaga. Ang pagdinig ay nagpinta ng isang larawan ng kapangyarihan, pera, at krimen na umabot na sa antas ng non-bailable na kaso—isang malinaw na babala na hindi na ito laro.

Ang Bomba ni Alyas Tutoy: Ang ‘Alpha’ at ang Naka-ibabaw na Katotohanan

Isang partikular na sandali sa pagdinig ang nagdulot ng malawakang pagkabigla nang ihayag ni Alyas Tutoy ang isang detalyeng, bagama’t personal, ay nagdadala ng mabigat na implikasyon sa krimen. Walang pag-aatubili niyang hinikayat si Gretchen Barretto na makipagtulungan sa mga awtoridad at maging witness laban kay Atong Ang. Ang dahilan? Ayon kay Alyas Tutoy, “magkatabi naman daw silang natutulog ni Gretchen at Atong,” kaya’t “posibleng alam daw ni Gretchen ang lahat ng sikreto” [02:10].

Ang pahayag na ito ay nagbigay ng bigat sa mga akusasyon. Hindi na lang usapin ng kung sino ang may kaugnayan kay Ang, kundi kung sino ang may kabatiran sa kanyang mga lihim, lalo’t kinilala si Ang bilang “alpha” o ang pinuno sa operasyon ng Pitmaster online sabong [02:28]. Bilang ‘alpha,’ ang bawat nangyayari sa e-sabong empire ay kinakailangang dumaan sa kanya—at, kung totoo ang pahayag, ay posibleng alam din ni Barretto.

Ang panawagan kay Gretchen na maging pangalawang testigo ay hindi lang isang plea; ito ay isang mapanganib na path para sa celebrity. Ang pagiging witness laban sa isang makapangyarihang personalidad sa isang kaso ng kidnapping ay hindi biro, ngunit ito ang tanging paraan, ayon sa iba, para tuluyan nang mabigyan ng katarungan ang mga naghahanap. Ang kanyang katahimikan, sa gitna ng pagkakagawit ng kanyang pangalan sa mga opisyal na dokumento ng imbestigasyon [01:45], ay patuloy na nagpapalaki sa misteryo at sa pag-aabang ng publiko: Haharap ba siya? O patuloy siyang magiging tahimik hanggang sa tuluyan siyang malagay sa listahan ng mga suspect?

Kidnapping, Murder, at ang Banta ng Dalawang ‘Capital Crimes’

Tiniyak ni Police Major General Cruz ng CIDG at ni Attorney George Orta ng Department of Justice (DOJ) ang katindihan ng legal na laban na kinakaharap ng mga posibleng suspects. Kung mapapatunayan na ang mga nawawalang sabungero ay ‘illegally detained against their will,’ ang krimen ay Serious Illegal Detention o Kidnapping [07:09]. Parehong krimen ang non-bailable [07:38].

Ngunit lalo pang dumoble ang bigat ng usapin nang tanungin kung ano ang mangyayari kung sakaling madiskubreng may namatay o pinatay sa mga nawawala [07:56]. Ang kaso ay dadagdag ng Murder, na isang “additional crime” [07:59]. Sa lumang terminolohiya, ito ay kinikilalang “two capital crimes”—dalawang non-bailable na kaso na may pinakamabigat na parusa sa ilalim ng batas [08:20].

Ang matinding babala ay ibinigay sa mga opisyal, lalo na sa mga nasa mas mababang posisyon, na huwag hayaang maging “the pawn which is just sacrificed in a game of chess” [09:03]. Ang mensahe ay malinaw: Huwag magpaikot-ikot sa laro ng mga makapangyarihan. Dahil sa tindi ng mga kaso, ang tanging escape route ay ang Witness Protection Program (WPP) ng DOJ [09:41]. Sa sinumang nakakaalam ng impormasyon na handang kumalas sa sindikato at magsalita, ang proteksiyon ng gobyerno ay dapat maging garantisado [10:02]. Ang emosyonal na panawagang ito sa pagdinig ay nagbigay diin sa malaking impluwensiya ng mga nasa likod ng e-sabong na tila kayang kontrolin ang mga ‘piyesa’ sa kanilang paligid.

Ang Tahimik na Tagapagbantay: Bakit Walang Nakita ang mga ‘Roving Personnel’?

Isa sa pinakamalaking butas sa imbestigasyon ay ang papel ng mga security personnel sa mga lugar kung saan huling nakita ang mga nawawala, tulad ng Manila Arena at Lipa, Batangas. Sunod-sunod na kinuwestiyon ang mga empleyado ng Alpha Red Management Systems Incorporated, isang production company na may kontrata sa Lucky 8, na naghahawak ng management ng mga arenas at cockfighting events [11:52].

Ang mga empleyado tulad nina Roberto Mitillano, Rodillo Barican, at Mark Carlos Zabala ay nagpakilalang “in-house roving personnel” [11:25], [15:26], na nagbabantay lamang daw sa perimeter at nag-a-assist sa mga sasakyan at gamit [12:39]. Ngunit ang kanilang depensa ay tila isang nakababahalang katanungan: Paano nangyari na sa kakarubing nila [15:37], ay “wala naman pong nangyayari” o “wala silang napapansin” sa pagkawala ng 34 na tao [15:45]? Isang testigo pa nga ang inakusahan ng pagkuha ng gamit ng anim na nawawala sa Manila Arena [04:49].

Lalo pang naging kahina-hinala ang mga sitwasyon nang matanong si Mark Carlos Zabala tungkol sa kanyang stay-in na trabaho sa loob ng dalawang taon, na nagkataong sumabay sa buong pandemic lockdown [16:32]. Ang pagtataka ay nakatuon sa kung paano nagkaroon ng tila maluwag na aplikasyon ng IATF rules—na mahigpit na nagbabawal sa paglabas-masok at nagpapatupad ng checkpoint—sa mga lugar ng e-sabong [19:26]. Ang pagpapatuloy ng construction at delivery sa loob ay nagpapahiwatig ng isang eksklusibong operasyon na tila hindi apektado ng mahigpit na lockdown ng pamahalaan.

Hindi rin nakaligtas sa katanungan si Joseph Maldo, Operations Manager ng Absolute and Force Security Agency [20:11], kung bakit ang anim na insidente ng pagkawala ay hindi man lang nakarating sa kanyang atensiyon [21:04]. Ang babala sa kanya ay matindi: Kung mapatunayan na may nangyari doon at hindi nag-report ang mga guwardiya at ang Operations Manager sa tamang awtoridad, sila ay may malaking pananagutan sa ilalim ng batas, kabilang ang pagkakakulong at multa [21:30].

Ang Pangako ng Katarungan: Koordinasyon at Pananagutan

Sa kabila ng mga seryosong pagbubunyag at mga katanungan, nanatiling positibo ang mga ahensiya na malapit na silang makakuha ng linaw. Nagdesisyon ang CIDG, sa katauhan ni Police Major General Cruz, na hindi muna iharap sa komite ang limang testigo na hawak nila [24:11]. Sa halip, ihaharap nila ang mga ito sa proper forum ng prosecutor’s office sa pag-file ng kaso, isang taktikal na desisyon na nagpapakita na ang imbestigasyon ay umaabot na sa kritikal na stage ng pormal na pagsasampa ng kaso.

Samantala, nagpahayag din ng encouraging leads [27:35] ang NBI National Capital Region (NCR), na nagpapatupad ng parallel investigation sa utos ng Department of Justice [26:52]. Ang panawagan sa NBI at PNP/CIDG ay maging mas cooperative pa, lalo’t “hindi po biro ito, 34 tao hinahanap natin,” at nakakahiya kung hindi sila makapagbigay ng resolusyon [28:39].

Ang kaso ng missing sabungeros ay hindi lang usapin ng ilegal na paghuli; ito ay sumasalamin sa malalim na entrenched na impluwensiya ng pera at kapangyarihan sa bansa. Ang buong bansa ay nakabantay sa bawat galaw ng mga imbestigador, dahil ang tagumpay dito ay hindi lang tagumpay para sa katarungan, kundi isang malinaw na mensahe na walang sinuman, gaano man ka-prominente o kayaman, ang makakatakas sa bigat ng batas. Ang pag-asa ay nananatili: Sana ay makita pa ang mga nawawala, at sana ay makamit ng mga pamilya ang hustisyang matagal na nilang ipinagdarasal.

Full video: