“Gagawin Ko”: Nag-trending na Pag-amin ni Ex-Bodyguard ni Duterte: Handa Siyang Magsinungaling at Magbuwis ng Buhay Mailigtas Lamang ang Dating Pangulo

Ang bulwagan ng Kongreso, na dating lugar lamang ng masalimuot na batas at deliberasyon, ay naging entablado ng isang makabagbag-damdaming labanan ng katapatan at katotohanan. Sa gitna ng Congressional Quad Committee hearing, kung saan tinutukoy ang mga akusasyon kaugnay ng Davao Death Squad (DDS) at ang papel ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, lumitaw ang isang saksi na ang testimonya ay inaasahang magbibigay linaw, ngunit sa huli ay naghatid lamang ng lalong malaking kontrobersiya. Si Sanson “Sonny” Buenaventura, isang retiradong Senior Police Officer 4 (SPO4) at matagal nang security driver/bodyguard ni Duterte, ay humarap sa komite upang pabulaanan ang mga paratang, ngunit ang kanyang sariling pag-amin sa kanyang walang hanggang katapatan ang siyang nagpako sa kanyang kredibilidad.

Sa loob ng dalawang dekada—mula 1988 hanggang sa kanyang pagretiro noong Disyembre 2008—si Buenaventura ay isang anino ni Duterte, kasama nito bilang Mayor ng Davao City. Ang kanyang testimonya ay inaasahang magpapatingkad sa “mabait” na imahe ng dating pangulo, lalo na’t siya ay isang malapit na personal na tauhan. Ang simula ng kanyang pahayag ay nag-ugat sa pagtatanggol kay Duterte at pagbira kay Colonel Eduardo Garma at lalo na kay Arturo Lascañas, ang self-confessed DDS member na naglabas ng isang affidavit na nagdawit sa kanya.

Ang Matinding Pagtanggi at ang Sinisikap na Kalinisan

Mariin at seryoso, hinarap ni Buenaventura ang mga paratang ni Lascañas. Ayon sa affidavit, siya umano ay nagbigay ng pera—tinatawag na “reward money”—kay Garma at sa iba pang tao para sa mga operasyon ng “Anti-Crime Task Force” o AJK. “Wala pong katotohanan,” mariing pahayag ni Buenaventura [03:42]. Iginiit niya na ginawa lamang ito ni Garma at Lascañas, na nagdawit sa kanyang pangalan, upang ilihis ang imbestigasyon laban sa kanila, lalo na sa mga isyu tulad ng pagkawala ng pera sa PCSO at iba pang isyu ni Garma.

Ang pinakamabigat na akusasyon na pinabulaanan niya ay ang mga pangyayaring umano’y naganap matapos ang kanyang pagretiro noong 2008. Ayon sa rekord, nagretiro si Buenaventura noong Disyembre 31, 2008 [02:42]. Subalit, dalawang subheader sa Lascañas affidavit ang nag-ugnay sa kanya sa mga krimen na naganap pagkatapos ng petsang iyon:

Ang “Freak Accident” noong 2009: Inakusahan siya na tumawag kay Lascañas noong 2009—kung kailan nagsimula ang imbestigasyon ni Senador Leila de Lima sa CHR—upang magdala ng dalawang kababaihan mula sa isang music bar patungo sa “Superman’s Obrero safe house” [42:49]. Kinumpirma ni Buenaventura na “Superman” ang call sign ni Duterte sa radyo, ngunit mariin niyang itinanggi na tumawag siya para sa naturang utos, lalo na’t tumigil na siya sa paglilingkod bilang driver [44:25].

Ang “Massacre of Subdivision Construction Workers” (2010-2013): Ito ang pinakamadilim na paratang. Sinasabi ni Lascañas na inutusan siya ni Buenaventura na pumunta sa Laud Quarry—na pag-aari ng isa pang pulis na si SPO4 Bienvenido Laud—upang kausapin si Laud at makipagkita kina Sammy Uy at isang “Madam X.” Dito umano niya natagpuan ang anim hanggang pitong bangkay ng construction workers na “na-neutralize” [46:43].

Mariin itong tinanggihan ni Buenaventura. “Hindi talaga yan totoo, Ma’am… Hindi siya nag-report sa akin… Wala talaga yan, your honor,” paulit-ulit niyang iginiit. Ngunit sa pagtatanong, inamin niya na pamilyar siya sa Laud Quarry, na mayroong firing range, at inilarawan niya itong isang malawak na lugar, na may mga kawayanan, burol, at “hili-hili” (maburol), na nagpapatunay na mayroon itong lawak at topograpiya na posibleng pagtaguan o paghukayan, na siyang inilalarawan sa akusasyon [50:09].

Ang Loyalty Test: 10/10 at ang Pagbagsak ng Kredibilidad

Ang testimonya ni Buenaventura ay nagbago mula sa pagtatanggi patungo sa isang personal na pagtatanggol kay Duterte. Inilarawan niya ang dating pangulo bilang “mabait” [10:10], nagbahagi ng mga insidente ng tulong sa mga nangangailangan, tulad ng pagpahatid sa mga nadaanan sa daan at pagtulong sa mga batang may malaking ulo (hydrocephalus) sa tulong ni Senador Bong Go [10:36]. Ngunit ang pinakamabigat na kuwento ay ang personal niyang karanasan: ang pagtulong ni Duterte sa pagpapaospital sa kanyang asawa na may breast cancer [12:32].

“Tinulungan po ako, dalawang beses… na-cure po siya,” emosyonal na sinabi ni Buenaventura [12:53]. Ang kuwentong ito ang nagpakita ng tindi ng kanyang utang na loob at matinding personal na koneksyon.

Sa pagtatapos ng interpelasyon, ginamit ng kongresista ang emosyonal na koneksyon na ito upang sukatin ang kanyang katapatan.

Tanong: Sino ang gusto mong maging principal mo ulit?

Sagot: “Si Mayor Duterte po ba ulit? Yes.” [31:14]

Tanong: Sa sukat na 1 hanggang 10, gaano kataas ang iyong loyalty at dedication sa dating Pangulo?

Sagot: “10” [31:56]

Dito na sinamantala ng kongresista ang pagkakataon: “At dahil sa napakataas ng inyong loyalty at dedikasyon sa kanya, hindi po kayo magsasabi ng kahit na anong ikakasama niya? Tama po ba o mali?”

“Tama po” [33:26].

“At kung kailangan niyo pong magsinungaling, magsisinungaling kayo mailigtas niyo lamang siya. Tama po o mali?”

Matapos ang maikling pag-aatubili, isang matinding sagot ang lumabas mula sa bibig ng dating pulis: “Tama” [33:54].

Ito ang naging breaking point ng buong testimonya. Ang pag-amin na handa siyang magsinungaling, na sinundan pa ng pag-amin na handa siyang ialay ang kanyang buhay [34:07], ay agarang nagpakita na ang kanyang pagiging saksi ay hindi batay sa obhetibong katotohanan kundi sa isang matinding personal na debosyon.

Ang Kaso ng Bank Secrecy at ang Hinala ng Pera

Hindi pa rito natapos ang pagdududa. Muling inungkat ng komite ang akusasyon ni Garma tungkol sa “reward money” at tinanong si Buenaventura kung handa siyang i-waive ang kanyang bank secrecy.

Iginiit niya na ang kanyang bank account ay “pampamilya lang” at mayroon lamang itong maliit na halaga—Php4,000 plus sa PNB at Php200,000 sa UCPB—na aniya’y hindi na kailangan pang buksan sa publiko [56:03].

Sa tanong na “kung wala po kayong tinatago… willing po ba kayo na i-waive ang bank secrecy?” nagbigay ng patalumpating sagot si Buenaventura, ngunit sa huli, napilitan siyang sumagot ng direkta. Sa tulong ng isa pang kongresista: “Are you willing to wave? No, your honor.”

“No, your honor” [57:58], ang sagot niya, na lalong nagpalala sa pagdududa ng komite. “Bakit po ayaw mag-waive ng bank secrecy si Mr. Buenaventura? Meron po ba siyang itinatagong yaman sa kanyang bank account? Marami po ba siyang nakuha mula sa sinasabing reward system?” ang tanong na bumagabag sa komite. Ang pagtanggi niyang ito ay nagbigay ng hinala na posibleng may nakapasok na pera mula sa labas ng kanyang sahod bilang pulis o driver.

Ang Pagtanggi sa mga Ibang Personahe at ang Pagkilala sa DDS

Patuloy ding sinubok ng mga kongresista ang kanyang kaalaman at pagiging malapit sa iba pang kontrobersyal na tao. Ipinakilala sa kanya ang isang listahan ng mga pulis na kinikilala niyang mga kasama niya sa Davao City police, na inakusahan namang mga miyembro ng DDS, tulad nina Ernesto Makasa at Bienvenido Laud [16:30].

Tinanong din siya tungkol sa mga pangalang idinawit ni Lascañas bilang mga miyembro ng Davao Death Squad: Chris Lanay, Andong, Jopet, at marami pa [23:04]. Lahat ay itinanggi niyang kilala.

Ang pinakamalaking pagtatanggi niya ay sa pag-iral ng DDS. Matapos kumpirmahin na kilala niya sina Lascañas, Matobato, at na napanood niya ang dating Pangulo na nag-confirm sa DDS, patuloy siyang nanindigan: “Narinig ko lang yan, Ma’am, dahil ang nagbigay ng pangalan yan is media” [27:57]. Ang pagtangging ito ay direktang kumontra sa pahayag mismo ni Duterte, na nagbigay ng dahilan upang lalong kuwestiyunin ang kanyang sinseridad.

Konklusyon: Biktima ng Sariling Katapatan

Ang testimonya ni SPO4 Sonny Buenaventura ay isang malinaw na halimbawa ng pagbagsak ng kredibilidad dahil sa matinding, halos bulag na, katapatan. Habang ang kanyang layunin ay linisin ang pangalan ni Duterte mula sa akusasyon ni Lascañas, ang kanyang matibay na pag-amin na handa siyang magsinungaling at isakripisyo ang kanyang buhay para protektahan ang kanyang amo ang siyang nagpawalang-saysay sa lahat ng kanyang pagtatanggi.

Ito ay lumikha ng isang nakakagimbal na konklusyon para sa komite: Kung ang isang matalik at ultra-loyal na tauhan ay handang humarap sa Kongreso at magsinungaling, nangangahulugan lamang na may mas malalim at mas mabigat silang itinatago. Ang “10/10 loyalty” ay hindi nagligtas kay Buenaventura; sa halip, ito ang naging sentensya niya laban sa sarili. Ang pagdinig ay nagbigay ng mas mabigat na basehan upang pagdudahan ang lahat ng pagtatanggi na nagmumula sa kampo ng dating pangulo. Ang isyu ay hindi na lamang tungkol sa testimonya ni Lascañas; ito ay tungkol sa moralidad at kredibilidad ng mga taong naninindigan sa ngalan ng isang pinunong, ayon sa kanilang sariling pag-amin, ay mas mahalaga kaysa sa katotohanan.

Full video: