Sa Gitna ng Sigalot: Ang Walang Takot na Akusasyon ng ‘Drug Lord’ at Ang Nakakagulat na Depensa ng ‘The End Justifies the Means’ ni Duterte

Ang bulwagan ng Kongreso, na dating tahimik na tagpuan ng pambatasan, ay muling nayanig ng tindi ng komprontasyon na nagpapakita ng malalim at matagal nang hidwaan sa pagitan ng mga pinakamahahalagang personalidad sa pulitika ng Pilipinas. Sa isang pambihirang pagdinig ng House Quadcom, ang sigalot sa pagitan ni dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte at dating Senador Antonio Trillanes IV ay umabot sa pinakasukdulan, na nagbato ng mga akusasyon ng korapsyon, droga, at maging koneksyon sa mga internasyonal na sindikato, habang buong tapang namang ipinagtanggol ng dating Punong Ehekutibo ang kanyang kontrobersyal na ‘War on Drugs’ sa isang pilosopiyang lalong nagpaalab sa diskusyon: ang paniniwalang “the end justifies the means.”

Ang Bilyong-Bilyong Akusasyon: Mula Shabu Hanggang Triad

Ang testimonya ni Antonio Trillanes IV ang nagsilbing mitsa na nagpasabog sa pagdinig. Sa harap ng mga mambabatas, buong lakas at walang pag-aalinlangan niyang inakusahan si Duterte bilang isang “drug lord” at “protector” ng malalaking sindikato ng droga. Ang pinakapangunahing ebidensya na muling idinetalye ay ang pagpasok ng P6.4 bilyong halaga ng shabu noong 2017, at ang sumunod na P6.6 bilyong kargamento, mga kasong aniya’y direktang nag-uugnay sa mga miyembro ng pamilya Duterte—kabilang ang anak na si Pulong Duterte at manugang na si Manases Carpio—bilang mga “gatekeepers” at protektor ng illegal drug trade sa bansa [04:49], [04:49], [09:48], [13:44].

Ngunit hindi nagtapos doon ang mga akusasyon. Binanggit din ni Trillanes ang koneksyon umano ni Duterte sa Triad, isang transnational organized crime group na nag-o-operate sa mainland China, Hong Kong, at Macau [14:20]. Ipinunto pa niya ang isang tato (tattoo) na aniya ay “mark of a Triad member” na dapat sanang ginamit ng dating Pangulo bilang pagkakataon para pabulaanan ang mga alegasyon sa isang naunang pagdinig sa Senado [11:18].

Ang Kalbaryo ng Kaso: Bakit Hindi Umuusad?

Isiniwalat ni Trillanes na mula pa noong 2016, nagsampa na siya ng marami at iba’t ibang kaso laban kay Duterte at sa kanyang pamilya—hindi lang tungkol sa droga, kundi maging sa serye ng plunder cases. Kasama rito ang:

Plunder sa Ghost Employees/Confidential Funds: Isang kaso na umaabot sa P728 milyon, na may kinalaman sa maanomalyang paggamit ng confidential at peace and order funds [32:56], [24:18].

Infrastructure Plunder: Isang kaso na nagkakahalaga ng P6.6 bilyon, na may kaugnayan sa mga infrastructure projects na idinawit sa pamilya [33:08].

Frigates Scam: Ang kontrobersyal na P16 bilyong frigates acquisition scam na nauwi sa pagpapaalis umano sa isang flag officer in command ng Navy [33:40], [35:26].

Ayon kay Trillanes, ang mga kasong ito ay nanatiling “shelved” o nasa matagal na “case build-up” stage sa Department of Justice (DOJ) at Ombudsman [28:31], [37:05]. Ang mas matindi pa, diretsahan niyang inakusa si Duterte na direktang nakialam sa proseso ng hustisya sa pamamagitan ng pagpapatalsik kay dating Deputy Ombudsman Arthur Carandang, na noo’y nagpapatunay sa bisa ng bank documents na isinumite ni Trillanes [28:11], [30:20]. Ang pag-angkin na ito ay nagbigay-diin sa matagal nang isyu ng pulitikal na impluwensya sa mga ahensya ng gobyerno.

Ang Walang Takot na Tugon ni Duterte: Ang Waiver at ang ICC

Hindi nagpasindak si Duterte. Sa gitna ng pagdinig, nag-alok siya ng isang bank waiver [01:03:00] bilang tugon sa mga bank accounts na ipinakita ni Trillanes. Ang mabilis na pagtugon na ito ay nagpapakita ng isang pagtatangka na hamunin ang kredibilidad ng mga akusasyon at ipakitang handa siyang sumailalim sa imbestigasyon hinggil sa kanyang yaman.

Sa usapin naman ng War on Drugs at International Criminal Court (ICC), nanatiling matigas ang paninindigan ng dating Pangulo. Direkta niyang tinawag ang ICC na isang “silly court” [01:08:00] at binigyang-diin ang kanyang pagiging makabayan.

“I will not allow a foreigner to judge me for the things that I had to do during my time as president of this Republic,” mariing sabi ni Duterte [01:19:33].

Iginiit niya na mas gusto niyang humarap at hatulan ng isang Filipino. Maging ang parusang kamatayan ay handa raw siyang tanggapin, basta’t isang korte sa Pilipinas ang magpataw nito. Binatikos din niya ang mga Pilipinong naghahanap ng hustisya sa ibang bansa: “They don’t deserve to be Filipinos residing here. They’re better off where they think that the courts are good for them” [02:11:19].

Ang Pilosopiya ng Pamumuno: ‘The End Justifies the Means’

Ang pinaka-emosyonal at kontrobersyal na bahagi ng pagdinig ay nang tanungin si Duterte hinggil sa mga prinsipyo ng hustisya at kanyang War on Drugs.

Sa tanong kung ang kanyang polisiya ay nagbigay-daan upang isantabi ang presumption of innocence at due process, hindi tuwirang nag deny si Duterte [01:18:35]. Ang kanyang depensa ay umikot sa ideolohiyang tinatawag na Machiavellian principle, na ang “end justifies the means” [01:26:43].

“Unfortunately sir, rightly or wrongly, I believe in that Machiavellian principal… there’s no other way to deal with criminals except to instill fear,” pag-amin ni Duterte [01:27:00].

Ipinaliwanag niya na ang kanyang brutalidad, ayon sa sarili niyang salita, ay isang choice para protektahan ang susunod na henerasyon [01:25:12]. Ikinuwento niya ang kalagayan ng mga Overseas Filipino Workers (OFW) na walang magawa habang ginagahasa at inaabuso ang kanilang mga anak sa Pilipinas dahil sa droga. Para sa kanya, ang “brutality” ay kailangan upang mapuksa ang krimen at magbigay ng kapayapaan sa pamilyang Pilipino. Ang pahayag na ito ay nagbigay-linaw sa kanyang radikal na policy statement noong siya ay Pangulo: siya ay kumukuha ng full responsibility para sa kanyang policy at sa mga aksyon na ginawa ng pulisya, bagama’t nilinaw niyang hindi siya responsable para sa mga indibidwal na gawaing kriminal ng bawat opisyal [01:08:50], [01:13:23].

Ang Hamon sa Kongreso

Ang pagdinig na ito ay hindi lamang pagbubunyag ng mga akusasyon kundi isang hamon sa sistema ng hustisya at kapangyarihan sa bansa. Ang Kongreso, bilang tagapagsiyasat, ay nahaharap sa isang malaking responsibilidad—na alamin ang katotohanan sa likod ng mga akusasyon ng bilyong-bilyong halaga ng droga at plunder, at kung bakit hindi umuusad ang mga kaso.

Hinimok ang mga miyembro ng Quadcom na imbitahan si dating Deputy Ombudsman Carandang [03:09:08] at ang iba pang personalidad na idinawit para magbigay-linaw. Ang panawagan ni Duterte para sa isang fair na pagdinig, kung saan bibigyan ng pagkakataon ang lahat ng akusado na sumagot [01:51:56], ay nagpapahiwatig na ang laban para sa katotohanan ay malayo pa sa katapusan.

Ang sigalot sa pagitan nina Duterte at Trillanes ay higit pa sa isang personal na hidwaan; ito ay isang salamin ng mga isyung matagal nang bumabagabag sa lipunang Pilipino—ang korapsyon, ang digmaan sa droga, at ang pamamahala ng batas. Sa pagpapatuloy ng imbestigasyon, nananatiling nakatutok ang bansa, naghihintay kung saan hahantong ang truth at ang justice sa gitna ng matitinding akusasyon at depensa na humahamon sa mismong pundasyon ng demokrasya. Ang bawat salita, bawat ebidensya, at bawat desisyon ng Kongreso ay tiyak na mag-iiwan ng malalim na marka sa kasaysayan ng bansa.

Full video: