DIGMAAN PARA SA KALULUWA NG TANGHALIAN: ANG NAKAKAGULAT NA MGA SEKRETO SA LIKOD NG PAG-ALIS NINA TITO, VIC, AT JOEY SA EAT BULAGA!

Sa loob ng apat na dekada, ang programang Eat Bulaga! ay hindi lamang naging isang noontime show; ito ay naging bahagi ng buhay at kultura ng bawat Pilipino, isang pamilyang naghahatid ng “Isang Libo’t Isang Tuwa.” Ngunit noong Mayo 31, 2023, gumuho ang mundong ito. Ang pag-alis nina Tito Sotto, Vic Sotto, at Joey de Leon (TVJ), kasama ang buong Dabarkads at halos lahat ng kanilang production staff, mula sa Television and Production Exponents Inc. (TAPE Inc.) ay hindi lamang isang simpleng network transfer. Ito ay isang showbiz civil war na naglalantad ng matinding salpukan ng pera, kapangyarihan, at prinsipyo, na nakatutok sa pamilyang Jalosjos at sa karapatan sa isang pangalan na inukit na sa kasaysayan.

Ang Lihim na Sunog sa Likod ng Kamera

Ang matagal nang kumukulong isyu ay biglang sumabog nang ipahayag ng TVJ ang kanilang pagbitiw sa TAPE Inc.. Ang krisis ay hindi nag-ugat sa isang gabi, kundi sa unti-unting pagkawala ng tiwala at paggalang sa pagitan ng mga creative force ng programa (TVJ) at ng bagong administrasyon ng TAPE, na pinamumunuan ng mga anak ni Romeo Jalosjos Sr.. Ayon sa mga ulat, ang salungatan ay nagsimula sa pag-aalis sa isang top executive (Antonio Tuviera), pagtatangkang baguhin ang host lineup, at pagbabawas sa sahod ng production team.

Ibinunyag ni dating Senate President Tito Sotto III na ang ugat ng kanilang pag-alis ay ang kawalan ng creative control at ang pagkakaroon ng “different agenda” ng TAPE. “Wala nang tiwala sa amin. Mayroon na silang ibang agenda,” mariing pahayag ni Sotto. Para sa kanila, ang isang show na napanatili nila sa tuktok sa loob ng 44 na taon ay hindi dapat basta-basta binabago ng mga ideyang inilarawan nilang “lipas na sa panahon” (outdated).

Ang Alegasyon ng ‘Political Agenda’ at ang P231M na Kita

Lalong uminit ang usapin nang ibunyag ni Tito Sotto ang sinasabing political agenda sa likod ng ilang desisyon ng TAPE. Partikular niyang binanggit ang mungkahi umano ni Romeo Jalosjos na palitan ang sikat na segment na “Bawal Judgmental” ng isang segment na “Search for Kasambahay,” na may kaugnayan sa plano diumano ni Jalosjos na mag-file ng isang partylist para sa mga domestic helpers. “Papalitan mo ‘yung isang magandang programa dahil meron kang isang political agenda? Ganu’n ‘yun,” pagtataka at pagkadismaya ni Sotto. Ang pagtangkang ito na gamitin ang plataporma ng Eat Bulaga! para sa personal o pulitikal na interes ay tila isang huling patak na nagpaapaw sa saloobin ng TVJ.

Bukod sa isyu ng creative control at agenda, mariin ding pinabulaanan ni Sotto ang mga pahayag ng TAPE na nalulugi ang programa, na ginamit daw na “palusot” (alibis). Ayon kay Sotto, nagdeklara pa nga ang TAPE Inc. ng netong kita na P231 milyon noong 2022. Dagdag pa rito, lumutang ang usapin ng pagkakautang ng TAPE kina Vic Sotto at Joey De Leon na aabot umano sa tig-P30 milyon. Ang mga detalyeng ito ay nagpinta ng larawan ng isang production company na tila hindi nagiging transparent sa kanilang mga pillar at talent.

Maja Salvador: Ang Unang Kumalas sa Gitna ng ‘Uncertainties’

Bago pa man ang historic na pag-alis ng TVJ, ang aktres na si Maja Salvador, na isa sa mga minamahal na co-host ng Dabarkads, ay naunang nagpaalam. Kinumpirma ni Maja ang kaniyang paglisan sa Eat Bulaga! noong Abril 2023, ilang linggo bago ang malaking hiwalayan. Ang kaniyang dahilan? Ang kaniyang nalalapit na kasal kay Rambo Nuñez at ang “uncertainties” na nakapalibot sa noontime show.

Sa panahong iyon, matindi na ang bulungan tungkol sa power struggle sa loob ng TAPE Inc., na diumano’y nag-ugat sa kagustuhan ni Romeo Jalosjos Sr. na bawiin ang kontrol sa kumpanya mula sa dati niyang business partner na si Antonio Tuviera. Ang “uncertainties” na tinukoy ni Maja ay tila ang hudyat na mayroong matinding internal conflict. Nang tuluyan nang lumipat ang TVJ at ang Dabarkads sa TV5, nagpakita ng suporta si Maja sa pamamagitan ng pag-retweet at pagtawag sa kanila bilang “Legit Dabarkads!!!”. Ang kaniyang aksyon ay nagpahiwatig ng kaniyang panig at ng kaniyang pagmamahal sa original na grupo.

Ang Paglipat sa TV5 at ang Pag-asa ng ‘Full Creative Control’

Matapos ang resignation noong Mayo 31, kung saan sila ay hindi na pinayagang magkaroon pa ng isang huling live episode, mabilis na gumawa ng hakbang ang TVJ. Sa gitna ng alok mula sa limang magkakaibang network, pinili nina Tito, Vic, at Joey ang MediaQuest Group-TV5, isang desisyong pormal na nilagdaan noong Hunyo 6, 2023. Ang pinakamabigat na salik sa kanilang desisyon ay ang TIWALA at ang “full creative control” na ibinigay sa kanila ng TV5, isang bagay na nawala na sa kanila sa ilalim ng bagong pamunuan ng TAPE.

Ito ay isang joint venture sa pagitan ng MediaQuest at ng bagong itinatag na TVJ Productions. Ang move na ito ay hindi lamang nagligtas sa Dabarkads (na 95 porsiyento ng sales group at production staff ay sumama sa TVJ) kundi nagbigay rin ng panibagong pag-asa sa mga tagasuporta na makikita pa rin nila ang pamilyar at minamahal nilang programa, kahit na sa ibang himpilan.

Ang Puso ng Laban: Ang Trademark na ‘Eat Bulaga!’

Ang pinaka-emosyonal at legal na punto ng labanan ay ang karapatan sa pangalan mismo—ang “Eat Bulaga!”. Tiniyak ni Tito Sotto na ang kanilang bagong show ay dapat pa ring tawaging Eat Bulaga!, iginigiit na sila ang mga orihinal na tagapaglikha nito. Isinalaysay ni Joey de Leon na siya ang nag-isip at nagbigay ng pangalan sa programa noong 1979 sa kusina ni Tito Sotto, pinagsama ang “it bulaga” at ang salitang “eat” dahil sa oras ng tanghalian. Ayon kay Sotto, ang kasaysayan at batas ay susuporta sa kanila, lalo pa’t ang trademark registration ng TAPE sa Intellectual Property Office of the Philippines (IPOPHL) ay mapapaso na.

Gayunpaman, mariin namang iginigiit ng TAPE Inc., sa pamamagitan ng mga Jalosjos, na sila ang legal na nagmamay-ari ng trademark at ng “EB” logo dahil sila ang naunang nag-file at nagparehistro nito sa IPOPHL. Ayon kay Jon Jalosjos Jr., Presidente at CEO ng TAPE, ang kanilang legal na paninindigan ay matibay: “We have the papers to prove that we own Eat Bulaga! for 44 years”. Nag-file naman ang TVJ ng petition for cancellation of registration laban sa TAPE, iginigiit na nakuha ng TAPE ang trademark sa “bad faith”.

Ang laban ay hindi lamang isang simpleng pagtatalo sa telebisyon; ito ay isang copyright at trademark tug-of-war na nagpapamalas kung sino ba talaga ang may-ari ng kaluluwa at creative works ng programa. Sa huling ruling ng IPOPHL na pumapabor sa TVJ, ang legal na pag-aari ng pangalan ay nagbigay ng matinding tagumpay sa panig ng mga original host, ngunit ang laban ay tila mahaba pa.

Ang Pamana ng TVJ vs. Ang Bagong TAPE

Habang nilalabanan ng TVJ ang legal na laban at nagsisimula ng bagong yugto sa TV5, patuloy naman ang TAPE Inc. sa pag-ere ng kanilang bersyon ng Eat Bulaga! sa GMA Network, gamit ang bagong set ng mga host.

Ang labanan na ito ay nagbigay-diin sa isang mahalagang aral sa showbusiness: hindi sapat ang batas para magbigay-katuturan sa emosyonal na koneksiyon ng publiko. Para sa mga Pilipino, ang Eat Bulaga! ay hindi lang isang trademark na nakarehistro sa papel; ito ay ang ngiti ni Vic, ang talino ni Joey, at ang pagiging straight-forward ni Tito. Ito ang dahilan kung bakit, sa kabila ng pagbabanta ng Jalosjos brothers na gagawin nilang “bigger” ang TAPE Eat Bulaga!, ang tawag pa rin ng marami sa revamped show ay “Fake Bulaga,” patunay na nanatiling tapat ang puso ng mga manonood sa “Legit Dabarkads”.

Sa huli, ang dramatikong pag-alis ng TVJ at ng Dabarkads ay hindi lamang nagtapos ng isang yugto, kundi nagbukas ng isang bagong kabanata—isang patunay na ang respeto, creative freedom, at ang pagmamahalan sa trabaho ay mas matimbang kaysa sa anumang kontrata o pagmamay-ari. Ang Digmaan para sa Kaluluwa ng Tanghalian ay nagsimula na, at ang buong bansa ay naghihintay kung sino ang magwawagi sa pagitan ng batas at ng damdamin.

Full video: