BOMBA! Partner ni Alice Guo, Isang Mayor sa Pangasinan at ‘Ulo’ ng POGO Empire sa Bamban—Ibinulgar ni Senador Estrada

Ang naglalagablab na kontrobersiya sa paligid ni suspended Bamban, Tarlac Mayor Alice Guo ay lumabas na mas malawak, mas malalim, at mas mapanganib kaysa sa inaasahan, kasabay ng isang nakagugulat na rebelasyon mula kay Senador Jinggoy Estrada. Sa gitna ng imbestigasyon ng Senado na tumututok sa mga misteryo ng pagkatao at pagkakaugnay ni Guo sa Philippine Offshore Gaming Operations (POGO), isiniwalat ni Estrada ang impormasyong tiyak na magpapayanig sa pundasyon ng lokal na pulitika.

Ayon sa Senador, nakatanggap siya ng ‘very, very reliable information’ na ang partner ni Mayor Alice Guo ay isa ring public official—isang mayor ng isang maliit na bayan sa Pangasinan [03:05]. Ngunit higit sa simpleng relasyon, ang mayor na ito raw ang siyang aktuwal na nagpapatakbo ng malawak na POGO operations na umano’y pag-aari o kontrolado ni Guo, doon mismo sa Bamban [03:30].

Ang pagbubunyag na ito ay nagbibigay-linaw sa kung paanong napakalaking POGO complex ang naipatayo at naipatupad sa ilalim ng ilong ng lokal na pamahalaan, at nagpapakita ng isang nakababahalang koneksyon sa pagitan ng organisadong krimen, ilegal na sugal, at mga opisyal ng gobyerno.

Ang Suspension at ang Paghahari ng Impluwensya

Ang pasabog na ito ay dumating kasabay ng pagkumpirma na ipinataw ng Office of the Ombudsman ang anim na buwang suspension kina Mayor Guo at ilang pang lokal na opisyal [00:56]. Para kay Senador Estrada at sa mga kasamahan niyang nag-iimbestiga, ito ay isang ‘welcome development’ dahil ang intensiyon ay mapigilan si Mayor Guo na magamit ang kanyang impluwensya habang isinasagawa ang mas malalim na pagbusisi sa kaso [01:22].

Gayunpaman, binigyang-diin ng Senador na ang suspensiyon ay hindi pa nangangahulugan na may nakita nang ‘strong evidence’ ang Ombudsman. Ito ay isang hakbang upang maging patas at walang halong impluwensya ang paghahanap sa katotohanan. Ngunit, ang presensya ng isang mataas na opisyal, isang kasalukuyang alkalde, na diumano’y ‘nagpapatakbo’ ng operasyon, ay nagpapataas ng antas ng pangamba. Ibig sabihin, kahit pa suspendido si Guo, ang ‘ulo’ ng POGO, na isang Pangasinan Mayor, ay maaaring nananatili pa rin sa kapangyarihan at nagpapatuloy ng operasyon.

Ang pagiging maingat ni Senador Estrada sa pagbubulgar ng pangalan ng Pangasinan mayor ay halata. Sinabi niya na hindi niya muna ito pangangalanan sa media dahil baka itatwa lang at masira ang kanilang imbestigasyon [06:59]. Gayunpaman, mariin niyang sinabi na kung makakakuha siya ng sapat na ebidensiyang nag-uugnay sa nasabing alkalde sa POGO operations, ipapatawag niya ito sa Senado [03:40].

Ang kaba sa hanay ng mga nag-iimbestiga ay tumindi pa dahil sa ulat na ang ama ni Mayor Guo ay nasa China at posibleng umiiwas sa imbestigasyon ng Senado [12:11]. May matibay na paniniwala na ang mga magulang ni Guo ay mga Chinese citizen [02:29], na lalong nagpapalaki sa usapin ng pambansang seguridad at soberanya.

Ang Paglaganap ng ‘POGO Politics’ at Katiwalian

Isa pang malaking banta na isiniwalat ni Senador Estrada ay ang posibilidad na ang bilyon-bilyong dolyar na pera mula sa POGO ay magamit sa darating na eleksyon [08:18]. Ayon sa Senador, kung nagagamit ang ‘drug money’ at ‘gambling money’ sa halalan, hindi malabong mangyari na ang ‘Pogo money’ na rin ang susunod na gagamitin [08:43].

Ang pagkakasangkot ng lokal na opisyal, lalo na ng isang alkalde, sa POGO—na punong-puno ng ilegal na gawain tulad ng money laundering, human trafficking, at surveillance—ay nagpapakita ng ‘POGO politics’ na nagaganap [11:31]. Ang malaking halaga ng salaping umiikot sa industriyang ito ay nagiging malakas na puwersa upang impluwensiyahan, at posibleng bilhin, ang mga opisyal na magpapatakbo at magpoprotekta sa kanilang operasyon.

Sa tanong kung dapat bang maging proactive ang Department of the Interior and Local Government (DILG) sa pag-iimbestiga sa Pangasinan mayor, naniniwala si Senador Estrada na alam na ng DILG kung sino ang tinutukoy, at dapat silang kumilos agad bago pa magkaroon ng ‘cover up’ [06:34], [07:16]. Ang kawalang-aksyon ay maaaring maging sanhi upang tuluyang makatakas ang mga sangkot at masira ang ebidensya. Tiyak na hindi palalampasin ng gobyerno ang isyung ito dahil sa malaking implikasyon nito sa pambansang seguridad.

Samantala, muling ipinahayag ni Estrada ang kanyang paninindigan ukol sa POGO ban [04:09]. Sinabi niya na noong una, pabor siya sa pagpapanatili ng legal at accredited na POGO na may Filipino majority sa mga empleyado (higit sa 50%) upang makapagbigay ng trabaho. Ngunit mariin siyang pabor na paalisin at bawiin ang prangkisa ng mga POGO na nasasangkot sa kriminal na aktibidad [04:45]. Ang paninindigang ito ay nagpapakita ng balanseng pagtingin: panatilihin ang benepisyo sa ekonomiya, ngunit agresibong tanggalin ang mga elementong kriminal at tiwali.

Ang Mabilis na Tugon sa Sistema ng Peke: Ang ‘Delayed Registration of Birth Act’

Ang pinakamatinding resulta ng isyung Alice Guo ay ang pagtulak sa lehislatura na umaksiyon laban sa sindikato ng pekeng dokumento. Bilang tugon sa kontrobersiyang pumapalibot sa kaduda-dudang delayed registration of birth ni Mayor Guo, naghain si Senador Estrada ng panukalang batas upang palakasin ang sistema ng pagpaparehistro ng kapanganakan sa bansa [12:52].

Ang panukalang batas, na tinatawag na An Act to Strengthen the System of Filing of Delayed Registration of Birth in the Country Amending for the Purpose Act Act Number 3753, ay naglalayong amyendahan ang kasalukuyang batas na napakaluma na (nilagdaan noong Nobyembre 26, 1930) [13:20].

Sa ilalim ng kasalukuyang batas, ang parusa sa late registration ay PhP200 lamang [13:51], na hindi sapat na ‘ngipin’ para takutin ang mga sindikato. Sa panukala ni Senador Estrada, itataas ang multa sa napakalaking halaga, mula PhP100,000 hanggang PhP250,000 [14:00]. Ang pagtaas na ito ay inaasahang magsisilbing matinding deterrent laban sa mga sindikatong nagpapakalat ng pekeng mga dokumento tulad ng birth certificate at passport, lalo na sa mga foreign national na nagpapanggap na Pilipino [16:47].

Dagdag pa rito, hindi lamang birth certificate ang saklaw ng binagong batas. Ito ay three-in-one na panukala na sumasakop din sa marriage at death certificates [16:12]. Pinahusay din ang mga provisions at requirements para sa delayed registration, kabilang ang pagtukoy sa negative certification of birth record at ang mas mahigpit na paghingi ng birth/marriage certificate ng mga magulang, kahit pa parehong Pilipino ang mga ito [15:58], [16:20].

Sa huli, ang pagbubunyag ni Senador Estrada ay nagpalinaw sa koneksyon ng mga pulitiko sa POGO at nagbigay-diin sa pangangailangan para sa mabilis na pagbabago sa sistema ng batas upang pangalagaan ang pambansang seguridad at ang integridad ng pagkamamamayan. Ang kaso ni Mayor Alice Guo ay hindi lamang tungkol sa isang alkalde; ito ay tungkol sa isang sistema ng katiwalian na kumalat na sa buong bansa, at ang paglaban sa sistemang ito ay nangangailangan ng matatapang na opisyal at matitinding batas. Sa bawat araw na lumilipas, ang katanungan kung sino ang buong Alice Guo at sino ang lahat ng kanyang mga kasabwat ay lalong nagiging sentro ng diskusyon, at tila hindi pa tapos ang pasabog sa Senado.

Full video: