BILYON-BILYONG PANGARAP, GUMUHO: Ang Trahedya ng Flex Fuel Scam na Nagpabagsak sa Daan-daang Investor; Luis Manzano, Inabswelto, Ngunit P66M Nito’y Nautas Din

Sa isang bansa kung saan ang mga sikat na personalidad ay itinuturing na simbolo ng tagumpay at kredibilidad, ang bawat endorsement at pakikipagsapalaran sa negosyo ng isang artista ay parang gintong pangako. Ngunit sa likod ng kinang ng showbiz, minsan ay may nagtatagong madilim na katotohanan. Ito ang mapait na aral na natutunan ng daan-daang ordinaryong Pilipino, kabilang na ang mga Overseas Filipino Workers (OFW), matapos silang maakit sa isang investment scheme na nauwi sa isa sa pinakamalaking kontrobersiya sa financial sector kamakailan—ang Flex Fuel Petroleum Corporation investment scam.

Ang kaso ay sumiklab nang sumampa sa National Bureau of Investigation (NBI) ang mga reklamo ng syndicated estafa laban sa mga opisyales ng kumpanya. Agad na naging laman ng mga balita ang pangalan ng sikat na TV host at aktor na si Luis Manzano, na dating naglingkod bilang chairman ng kumpanya. Ang kanyang pagkakaugnay, lalo na dahil sa kanyang mataas na profile at malinis na reputasyon, ang naging huling kuko sa kabaong para sa pagtitiwala ng mga investor, na naglagak ng kanilang pinaghirapang salapi dahil sa paniniwalang ‘di sila magagago ng isang Manzano.

Ang Pangakong Ginto na Naging Abo

Ang Flex Fuel Petroleum Corporation ay nag-alok ng isang investment scheme na tinawag na ‘co-ownership’ ng gasolinahan. Ang mga investor, tulad ni Jinky Sta. Isabel, ang pangunahing nagreklamo at tagapagsalita ng grupo, ay inakit sa pangakong malaking kita. Ayon sa mga ulat, ang ilang nag-invest ng halos P1 milyon ay pinangakuan ng buwanang kita na P70,000—isang ‘too good to be true’ na alok na napakahirap tanggihan, lalo na para sa mga naghahanap ng passive income para sa kanilang pamilya.

Para sa mga OFW at iba pang nagpursige, ang halagang P990,000 ay hindi basta-bastang pera. Ito ay katumbas ng ilang taong pagtitiis at pagtatrabaho sa malayo, malayo sa mga mahal sa buhay. Ngunit, sa gitna ng matatamis na pangako at paggamit sa pangalan ni Luis Manzano—na nag-endorso at nagsabing maging “co-owner” sila ng gasolinahan—madali silang nahikayat. Nagkaroon sila ng panatag na loob dahil sa kaalaman na may celebrity na nagbabantay sa kanilang puhunan.

Subalit, ang pangako ng mabilis na pagyaman ay hindi nagkatotoo. Ang Securities and Exchange Commission (SEC) mismo ay nagbigay babala na ang Flex Fuel ay walang otorisasyon na mag-alok ng mga ‘securities’ o mangalap ng investment mula sa publiko. Simula 2022, tuluyan nang nawala ang return of investment (ROI) ng mga nagreklamo. Ang kanilang mga pangarap na magkaroon ng sariling gasolinahan o ng magandang financial future ay nauwi sa pagkalugi at pagkawasak ng kanilang mga buhay. Ang pinakamalaking bahagi ng trahedya ay ang pagkawala ng pinakamaliit na puhunan, ang perang dapat sana’y naging pundasyon ng kanilang pamilya.

Ang Pagtitiwala na Nakasentro sa Pangalan ni Luis

Isa sa pinakamainit na isyu sa kontrobersiyang ito ay ang sentral na papel ni Luis Manzano. Bilang isang kilalang personalidad at anak ng “Star for All Seasons” Vilma Santos-Recto, ang kanyang pangalan ay may bigat na katumbas ng milyon-milyong kredibilidad. Siya ang mukha ng Flex Fuel, ang nagbigay-buhay sa ideya na ito ay isang lehitimo at pinagkakatiwalaang negosyo. Ito ang dahilan kung bakit, ayon mismo kay Jinky Sta. Isabel, naglakas-loob silang maglagak ng kanilang pera. Ang tiwalang ito ay hindi lamang nakatuon sa negosyo, kundi sa integridad ng tao na nag-eendorso nito.

Ang simpleng linya na, “Ako ito. Luis Manzano ito,” ay sapat na upang tanggalin ang anumang pag-aalinlangan. Ang ganitong pagtitiwala sa celebrity endorsement ay nagpapakita ng isang mas malaking suliranin sa kulturang Pilipino, kung saan ang ‘tapat’ na mukha ng isang artista ay mas pinaniniwalaan kaysa sa matitinding due diligence o paghahanap ng legal na dokumentasyon. Maraming investor ang umasa na dahil naroon si Luis, hindi sila mapapahamak. Ngunit ang katotohanan ay nagpakita ng masalimuot na ugnayan sa pagitan ng pag-endorso at aktuwal na pamamahala. Ang tanong ay: hanggang saan ang pananagutan ng isang celebrity sa kanyang endorsement?

Gayunpaman, mariing pinabulaanan ni Luis Manzano ang kanyang direktang pagkakadawit sa operasyon at pamamahala ng kumpanya. Ipinaliwanag niya na siya ay nagsilbing chairman bilang garantiya lamang para sa kanyang sariling malaking investment, at ang mga operational matter ay itinago sa kanya ng chief executive officer (CEO) ng kumpanya, si Ildefonso “Bong” Medel Jr.. Si Medel, na matalik niyang kaibigan at naging best man pa sa kanyang kasal, ang itinuro ni Luis na may pananagutan. Isang kaso ng matinding personal na pagtataksil ang lalong nagbigay-emosyon sa buong isyu.

Ang Pag-abswelto ng NBI at Ang Sariling Trahedya ni Luis

Sa gitna ng panggigipit at batikos, dumating ang isang malaking pagbabago. Noong Agosto 2023, opisyal na inihayag ng NBI na si Luis Manzano ay hindi isinama sa mga sinampahan ng syndicated estafa sa Tanggapan ng Piskal ng Taguig.

Ayon sa NBI, ang imbestigasyon ay nagpakita na nag-resign si Luis Manzano mula sa Flex Fuel noong 2021. Nang magsimulang mag-invest ang mga nagrereklamong investor, hindi na siya konektado sa pamamahala ng kumpanya. Ang NBI ay nanindigan na ang kanyang pagkakawalay sa kumpanya bago pa man nag-umpisa ang paghingi ng investment mula sa mga biktima ay sapat na basehan para siya ay hindi isama sa kaso. Ang desisyong ito ay isang malaking kagaan sa loob para sa pamilya Manzano. Si Vilma Santos-Recto, ang kanyang ina, ay nagpahayag ng matinding pasasalamat at emosyon, sinabing, “The truth will prevail”. Ang suporta ni Ate Vi ay naging mahalagang emosyonal na sandata para kay Luis sa gitna ng matinding public scrutiny.

Ngunit ang pag-abswelto kay Luis ay hindi nangangahulugang siya ay lumabas na walang galos. Bilang isang investor, siya mismo ay nagreklamo sa NBI, iginigiit na nautang din sa kanya ng kumpanya ang napakalaking halaga na P66 Milyon. Ang kanyang pagkawala ng pera ay nagpapatunay na ang sindikato ay hindi lamang nag-target ng mga simpleng mamamayan, kundi maging ang kanilang sariling kasosyo. Ang kwento ni Luis ay nagpapakita ng isang masalimuot na kuwento ng personal na pagtataksil, kung saan ang isang matalik na pagkakaibigan ay winasak dahil sa negosyo at pera. Ang P66 Milyon ay hindi maliit na halaga, na nagbibigay-bigat sa kanyang pahayag na siya rin ay isang biktima.

Ang Hamon ni Jinky Sta. Isabel at ang Labanan sa Hukuman

Habang malinaw na ang NBI ay nagtatag ng linya ng pananagutan, ang laban para sa katarungan ay malayo pa sa katapusan. Si Ildefonso “Bong” Medel Jr. at labing-isa pang opisyal ng Flex Fuel ang pormal na sinampahan ng kasong syndicated estafa, isang non-bailable offense. Ang legal na laban ay nakatuon na sa mga taong nasa likod ng corporate veil na tila sinasamantala ang kahinaan ng sistema.

Ngunit ang puso ng usapin ay nananatiling ang daan-daang nabiktima. Si Jinky Sta. Isabel, na naglagak ng P3.9 Milyon, ay nagsalita para sa lahat ng biktima, nagpapahayag ng kanilang pagnanais na makuha man lang ang kanilang puhunan. Sa kabila ng mga legal na hakbang, ang kanilang pinakamalaking hamon o ‘hamon’ ay sa moral at pinansyal—ang maibalik ang pera na ipinundar nila. Ang paghingi ni Sta. Isabel ng agarang refund sa halip na mahabang legal na laban ay isang desperadong hakbang na nagpapakita ng kanilang hirap.

Ang kaso ay lalong uminit nang si Sta. Isabel, sa halip na tumahimik, ay kinasuhan pa ni Medel ng cyber libel—isang malinaw na indikasyon ng matinding digmaang legal na nangyayari. Ang tila pagtatangka na takutin ang mga biktima ay lalo pang nagpatigas sa paninindigan ni Sta. Isabel at ng iba pang investor na ipaglaban ang kanilang karapatan hanggang sa huli. Ang kaso ng cyber libel laban sa isang biktima na naghahanap lamang ng katarungan ay lalong nag-udyok ng galit at pakikiramay mula sa publiko.

Ang laban na ito ay simbolo ng pakikipaglaban ng maliliit na tao laban sa makapangyarihang may-ari ng korporasyon. Ang kanilang tapang na magsalita, sa kabila ng mga pananakot at counter-charge, ang nagpapanatiling buhay sa isyu at nagtutulak sa mga awtoridad na ituloy ang imbestigasyon.

Leksiyon ng Pagtitiwala at Pag-iingat

Ang trahedya ng Flex Fuel scam ay higit pa sa isang simpleng kuwento ng financial fraud. Ito ay isang malalim na pagmumuni-muni tungkol sa kultura ng pagtitiwala at ang kapangyarihan ng celebrity branding sa Pilipinas. Ang katotohanan na inabswelto si Luis Manzano ay nagpapakita na ang responsibilidad sa pamamahala ng negosyo ay hiwalay sa pagiging isang endorser o nominal na opisyal. Gayunpaman, ang pagkakaugnay ng kanyang pangalan sa scheme ay nag-iwan ng malaking peklat sa kanyang imahe, at higit sa lahat, sa buhay ng mga investor na naniwala sa kanya.

Ang kasong ito ay naghahatid ng isang malakas at nakakakilabot na babala: sa mundo ng investment, ang tanging mapagkakatiwalaan mo ay ang sarili mong sipag sa pag-aaral ng negosyo. Huwag kailanman magpadala sa ningning ng pangalan o sa pangako ng mabilis at imposibleng kita. Ang paalala mula sa kasong ito ay mananatiling isang matibay na aral: ang tanging ‘flex’ na dapat gawin sa negosyo ay ang pagpapakita ng matibay na legal na dokumento, hindi ang pagpapakita ng sikat na mukha. Ang patuloy na paghahanap ng hustisya ni Jinky Sta. Isabel at ng iba pang biktima ay hindi lamang tungkol sa pagbawi ng pera; ito ay tungkol sa pagbawi ng dignidad at pagpapanumbalik ng pananampalataya sa batas. Sa huli, ang pag-asang makamit ang katarungan ang nagtutulak sa mga biktima na ituloy ang laban, anuman ang tindi ng hamon at legal na labanan na kanilang kakaharapin. Ang kanilang panawagan para sa hustisya ay patuloy na umaalingawngaw, umaasa na sa huli, ang katotohanan at pananagutan ang magwawagi.

Full video: