ANG SIGAW NG KATOTOHANAN: Tito Sotto at Joey De Leon, Sumabog sa Galit Laban sa TAPE Inc. at mga Jalosjos – Ang Pamana ng Eat Bulaga! ay Hindi Mababayaran ng Pera

Ang mundo ng Philippine television ay yumanig sa isa sa pinakamalaking balita ng dekada. Ito ay hindi lamang simpleng pag-alis ng mga host sa kanilang programa; ito ay isang emosyonal na pagsabog, isang pagtutuos sa kasaysayan, korporasyon, at katotohanan. Ang hidwaan sa pagitan ng tinaguriang ‘TVJ’—sina Tito Sotto, Vic Sotto, at Joey De Leon—at ang Television and Production Exponents Inc. (TAPE Inc.), na pag-aari ng pamilya Jalosjos, ay nag-iwan ng malalim na sugat sa industriya, ngunit nagbigay din ng matinding pagpapatunay sa kapangyarihan ng pamana at orihinalidad.

Sa isang iglap, nagtapos ang 44 taon ng pagsasama, tawanan, at pag-asa. Noong Mayo 31, 2023, personal na nagpaalam ang trio, kasama ang buong “Dabarkads,” sa TAPE Inc., na siyang naging producer ng Eat Bulaga!, ang pinakamahabang tumagal na noontime show sa kasaysayan ng telebisyon sa Asya. Subalit ang paglisan na ito ay hindi mapayapa; ito ay hudyat ng isang digmaan ng legalidad at moralidad na puno ng matinding galit at pagkadismaya.

Ang Pag-usbong ng Sanga at ang Ugat ng Poot

Ang Eat Bulaga! ay ipinanganak mula sa isang simpleng ideya at malikhaing talino. Sa katunayan, si Joey De Leon mismo ang nagbigay ng pangalan sa palabas noong 1979. Kasama nina Tito at Vic Sotto, itinatag nila ang TAPE Inc. noong 1981, kasama si Romeo Jalosjos Sr. at Antonio Tuviera. Sa loob ng apat na dekada, sila ang naging mukha, puso, at kaluluwa ng programa. Ngunit sa paglipas ng panahon, nagbago ang sitwasyon, at lumitaw ang mga ugat ng alitan na hindi na kayang takpan ng ningning ng kamera.

Ang pinakamatinding isyu na naging mitsa ng ‘pagsabog ng galit’ ng TVJ ay nakasentro sa dalawang pangunahing punto: ang isyu sa pera at ang isyu sa pag-aari ng pangalan o trademark.

Unang-una, ang isyu sa pinansyal. Bago pa man ang kanilang pag-alis, isiniwalat ni Tito Sotto ang talamak na problema sa pananalapi ng TAPE Inc. Ayon sa dating senador, may malaking utang ang kumpanya kina Vic Sotto at Joey De Leon, na tinatayang aabot sa mahigit P30 milyon bawat isa, utang pa lamang ito noong taong 2022. Sa kabila ng pagiging mga haligi at mukha ng programang kumikita nang malaki, hindi nabayaran ang kanilang serbisyo.

Subalit ang mas lalong nagpainit ng sitwasyon, at nagtulak kay Tito Sotto na maglabas ng galit, ay ang rebelasyon tungkol sa bilyon-bilyong kita ng palabas na hindi naipaliwanag. Matindi ang kanyang pahayag: “But then again, we were informed that a little over P400 million of political ads that were placed in EB vanished”. Ang pagkawala ng napakalaking halaga, na ang TAPE Inc. lamang ang makakasagot, ay nagbigay ng matinding pangamba at pagkadismaya sa trio. Sa pananaw ni Sotto, ang ganitong kalaking problema sa pinansyal, kasabay ng diumano’y panloloko at mga kasinungalingan, ay labis na nakasasakit at hindi katanggap-tanggap sa isang samahan na itinuring nilang pamilya.

Ang Huling Tabing at ang Paghahanap sa ‘Mas Masayang Kapaligiran’

Ang mga isyu sa pananalapi ay nagbunga ng mga isyu sa pamamahala at creative control. Sa ilalim ng “bagong pamunuan” ng TAPE Inc., na pinamumunuan nina Jon-Jon at Bullet Jalosjos, ang mga desisyon ay tila nagbabago, at ang respeto sa creative team at sa mga host ay unti-unting naglaho.

Ang huling patak na nagpaapaw sa salamin ay noong Mayo 31, 2023. Pumasok ang TVJ at ang Dabarkads sa studio, handa na magtrabaho, subalit pinigilan silang umere nang live ng bagong pamunuan. Ang pagtangging ito na magtrabaho ay tila isang malinaw na paglapastangan sa kanilang propesyonalismo at sa kanilang kasaysayan.

Dahil dito, nagdesisyon si Vic Sotto na isapubliko ang kanilang pagpapaalam. Ito ay isang emosyonal na pagtatapos ng kanilang relasyon sa TAPE Inc., na sinundan ng buong Dabarkads—Maine Mendoza, Jose Manalo, Wally Bayola, Paolo Ballesteros, Ryzza Mae Dizon, Ryan Agoncillo, at Allan K—na nagpakita ng matinding pagkakaisa sa pag-alis. Ang kanilang dahilan ay simple at taos-puso: ang paghahanap ng “mas masayang working environment”.

Ang Digmaan ng Trademark: Katotohanan Laban sa Korporasyon

Ang pag-alis ng TVJ ay simula pa lamang ng mas malaking laban: ang isyu sa trademark ng pangalang Eat Bulaga!

Ayon kay Tito Sotto, ang TAPE Inc. ay palihim na naghain ng trademark registration para sa Eat Bulaga! noong 2013 nang walang kaalaman ng TVJ. Ito ang isa sa pinagmulan ng kanyang matinding galit, na inilarawan niya bilang pandaraya at hindi makatarungan. Ang pagiging orihinal na nag-isip at lumikha ng pangalan, at pagkatapos ay malaman na ito ay palihim na inaangkin ng producer, ay isang matinding sampal sa kanilang kontribusyon.

Dahil dito, naghain ang TVJ ng copyright infringement at unfair competition complaints laban sa TAPE Inc. at sa GMA Network (na nag-eere ng show) noong Hulyo 2023. Hindi sila aatras sa laban para sa isang pangalan na itinuring nilang hindi lang isang tatak, kundi sarili nilang pagkatao.

Ang Matamis na Pagpapatunay at ang Panawagan ng Respeto

Matapos ang buwan ng paglilitis, dumating ang matamis na pagpapatunay para sa TVJ. Noong Disyembre 5, 2023, nagdesisyon ang Intellectual Property Office of the Philippines (IPOPHL) na paboran ang TVJ. Kinansela ng IPOPHL ang trademark registration ng TAPE Inc. at kinilala sina Tito, Vic, at Joey bilang ang orihinal na lumikha at may-ari ng mga markang “Eat Bulaga” at “EB”.

Ang desisyong ito ay nagdala ng matinding birtud at kaligayahan sa Dabarkads, na inilarawan ni Tito Sotto bilang “vindication”. Napatunayan na ang kasaysayan at katotohanan ay hindi malilinlang ng mga dokumento ng korporasyon. Ang malikhaing paglikha, ang ideyang ipinanganak sa kusina ni Tito Sotto noong 1979, ay nanatiling pag-aari ng mga nag-alaga nito.

Kasunod ng desisyon, ipinahayag nina Vic at Joey ang kanilang panawagan sa TAPE Inc. Ang mensahe ay simple ngunit matindi: Respeto. “‘Pag magpakita sila ng respeto, itigil (ang) paggamit ng hindi sa kanila, mas masaya,” ang mariing sinabi ni Vic Sotto. Hindi na lang ito usapin ng batas, kundi usapin ng tamang pag-uugali at moralidad.

Ang Paghinto ng Higante at ang Pagtatapos ng Isang Era

Ang epekto ng tagumpay ng TVJ ay nakamamatay para sa TAPE Inc. Napilitan ang kumpanya na sumunod sa cease and desist order, at hindi na nila ginamit ang pangalang Eat Bulaga!. Pinalitan nila ang titulo ng kanilang show sa GMA Network ng Tahanang Pinakamasaya.

Subalit ang kapalit na show, na wala na ang orihinal na Dabarkads, ay hindi na nakakuha ng dating init ng publiko. Dahil sa mababang ratings at patuloy na pagkalugi at pagtaas ng utang, opisyal na nagtapos ang Tahanang Pinakamasaya noong Marso 2, 2024. Ito ang hudyat ng pagtatapos ng 29 taon ng TAPE Inc. sa noontime slot ng GMA. Masakit pa rito, umabot sa 130 empleyado ng TAPE ang nawalan ng trabaho dahil sa pagsasara.

Sa kabilang banda, matapos lumipat sa TV5 at magsimula bilang E.A.T., muling ginamit ng TVJ at ng Dabarkads ang pangalang Eat Bulaga! noong Enero 6, 2024, kasabay ng paggamit nila ng orihinal na theme song. Muling nabuo ang tahanang masaya kasama ang mga orihinal na tagapangalaga nito.

Ang buong saga ay nagpapakita na ang pamana, respeto, at katapatan ay hindi matutumbasan ng pera. Ang galit nina Tito Sotto at Joey De Leon ay hindi lamang galit sa korporasyon, kundi isang dignified rage laban sa mga sumubok na agawin ang isang bagay na nilikha at minahal nila sa loob ng mahigit apat na dekada. Ang kanilang tagumpay sa legal na laban ay hindi lamang tagumpay para sa kanila, kundi isang malakas na paalala sa lahat ng creative individuals: Ang orihinal ay palaging mananalo. Ang katotohanan ay laging maghahari. Ang Eat Bulaga!, sa puso ng TVJ at ng sambayanan, ay tunay na “isang libo’t isang tuwa,” na pinatunayang hindi mabibili o maagaw ng sinuman.

Full video: