ANG MAPAIT NA PAG-AMIN NI CURLY DISCAYA: PLUNDER ANG KAPALIT NG ‘SELECTIVE AMNESIA’ SA GITNA NG NAGLIPANANG KICKBACK SA DPWH

Sa gitna ng isang matinding pagdinig sa House of Representatives, natagpuan ng kontratista ng gobyerno na si Curly Discaya, may-ari ng St. Gerard Construction, ang kaniyang sarili na nasa sentro ng isang perfect storm ng pulitika, korapsyon, at personal na takot. Matapos maghain ng sinumpaang salaysay (affidavit) sa Senado na naglantad ng umano’y mga kickback mula sa mga mambabatas at opisyal ng Department of Public Works and Highways (DPWH) sa ilalim ng kasalukuyang administrasyon, si Discaya ay sumailalim sa isang masusing interogasyon sa House Infrastructure Committee. Ngunit ang naging sentro ng usapan ay hindi lamang ang kaniyang mga pinangalanan; lalo pang nag-init ang komite sa tila “selective amnesia” na ipinamalas ni Discaya hinggil sa katiwalian sa mga nakaraang administrasyon.

Ang Galit na Interogasyon: Ang Sining ng “Selective Amnesia”

Sa pagharap ni Discaya sa mga mambabatas, agad siyang kinuwestyon ni Congresswoman Jinky Luistro sa kaniyang tila pagtanggi o pagkalimot sa mga humingi ng pera at komisyon noong nakalipas na administrasyong Duterte (2016 hanggang 2022) [03:14]. Mismong si Discaya ang umamin na mayroon ding nanghingi sa kaniya noong panahong iyon, matapos siyang makakuha ng malalaking proyekto sa DPWH [03:30]. Gayunpaman, nang hingan ng pangalan, bigla siyang nagpakita ng pag-aatubili, na nagtulak kay Luistro na kuwestiyunin ang kredibilidad ng kaniyang buong salaysay.

Tinitigan ni Luistro si Discaya sa mata, at nagtanong: “Nakaroon ba ng selective amnesia si Mr. Discaya? Hindi niya tanda ‘yung mga nanghingi sa kanya during the past administration” [04:54].

Ayon sa impormasyon na inihain sa pagdinig, ang mga kumpanya ni Discaya, kabilang ang St. Gerard, ay nakakuha ng pinakamalaking halaga ng kontrata noong administrasyong Duterte, na umabot sa bilyon-bilyong piso [04:44]. Sa katunayan, batay sa datos ng Philippine Center for Investigative Journalism (PCIJ), si Discaya ay top one contractor mula Hulyo 2016 hanggang Disyembre 2017, na may kabuuang P12 bilyon sa mga awarded contracts [34:54].

“How would you even explain na during the past administration top one contractor ka mula sa PCIJ data, and yet you are claiming walang nanghihingi, unlike during the current administration?” [46:58] ang matapang na tanong ni Luistro, na nagpapahiwatig na ang pagkalimot ni Discaya ay hindi nagkataon lamang.

Napakalaki ng kontradiksyon sa pahayag ni Discaya: kung napipilitan lamang siyang magbigay ng komisyon sa kasalukuyan upang maiwasan ang pagkansela ng mga proyekto, bakit hindi niya isiniwalat ang mga kaparehong kaso noong nakaraan, na mas malaki pa ang kaniyang kinita at naitala bilang ‘top contractor’?

Ang Bilyong Misteryo at ang Banta ng Plunder

Isa pa sa mga punto ng pagtataka ng komite ay ang tila kawalan ng pagpapahalaga ni Discaya sa perang pinag-uusapan. Nang tanungin tungkol sa pag-unlad ng kaniyang kumpanya—ang “kaunting tagumpay” na nag-udyok sa kaniya at sa kaniyang misis na magtayo pa ng mas maraming korporasyon—inamin ni Discaya na ang revenue na tinutukoy niya ay umabot sa mahigit P1 bilyon [21:01].

Dito, muling iginiit ni Luistro ang bigat ng kaniyang mga pag-amin. “1 billion is a very huge amount, and you consider that as ‘kaunting tagumpay’?” [21:24]. Sa puntong ito, malinaw na ang mundo ng kontraktor ay umiikot sa mga transaksyong kasinglaki ng pambansang badyet, na nagtutulak sa mga mambabatas na mas kurutin ang katotohanan sa kaniyang mga pahayag.

Mas matindi pa, sinikap ni Luistro na ipaunawa kay Discaya ang legal na implikasyon ng kaniyang salaysay. Dahil ang kaso ay sangkot ang bilyon-bilyong piso, ito ay pumapasok sa paglabag sa Anti-Plunder Law, na may parusang life imprisonment at non-bailable [06:11]. Paulit-ulit na itinanong ni Luistro kung nauunawaan niya na maaari siyang makulong kasama ang kaniyang asawa at mapahiwalay sa kanilang mga anak.

Ang tugon ni Discaya ay nagdulot ng pagkabahala: humingi siya ng legal council [08:55]. Ito ay nagpapakita na isinagawa niya ang kaniyang affidavit nang hindi lubos na nauunawaan ang bigat ng implikasyon nito, lalo na ang pag-amin na naglalagay sa kaniya sa panganib ng pagkakakulong.

Ang Puso ng Kontratista: Pilit o Paggigiit?

Sa ilalim ng matinding pressure, inihayag ni Discaya ang kaniyang emosyonal at personal na motibasyon.

“Mas natatakot po kasi kami sa buhay namin ngayon, dahil kinukuyog na po kami ng taong bayan,” [12:36] ang naging pag-amin niya. “120 million Filipinos po ang parang gusto kaming patayin… napilitan lang po akong i-ano… ‘yung mga kamag-anak ko na gusto na nilang magsalita, sapagkat po lumalabas na parang ang sama-sama po namin.”

Ito ay isang pahayag na nagbibigay ng kakaibang pananaw sa krisis. Hindi ang mga pulitiko, na kaniyang pinangalanan, ang kaniyang tunay na kinatatakutan, kundi ang poot at galit ng taumbayan—ang masa na nakikita silang magnanakaw, kahit pa iginigiit niya na napilitan lang siyang magbigay.

“Mas mabuti pong ‘yung mga pinangalanan na lang po namin dito ang maging kaaway namin at ‘yun na lang po. Alam namin po na ito lang po ang papatay sa amin, itong mga taong ito, hindi po ‘yung 120 Pilipino na gusto kaming katayin,” [13:19] ang kaniyang pagtatapos, na naglantad sa desperasyon ng isang taong pinili ang mas maliit na kaaway kaysa sa pagiging pambansang tampulan ng galit.

Iginiit niya na ang dahilan ng pagbigay niya ay para hindi ma-mutual terminate ang mga proyekto, hindi masisingil, at mawawalan ng hanapbuhay ang kaniyang mga empleyado [24:03]. Dito, ipinipinta niya ang sarili bilang isang negosyanteng biktima ng sistema, na napilitang sumunod sa korapsyon para maprotektahan ang kaniyang business operation.

Ang mga Butas sa Salaysay at ang ‘Falsus in Uno’

Ang pagdinig ay humantong sa pagdududa sa kaniyang pagiging tapat nang itanong ang tungkol sa mga butas sa kaniyang sinumpaang salaysay.

Una, ang kaniyang biglaang pagbawi sa mga pangalan ng mambabatas. Nilinaw niya na wala siyang direktang transaksyon o personal access kina House Speaker Martin Romualdez at Representative Sandro Marcos (Saldiko). Ang mga pangalan daw nila ay ginagamit lamang ng mga pulitiko o middleman upang pwersahin si Discaya na magbigay ng komisyon [01:03:16]. Bagama’t nililinaw niya ang lawak ng kaniyang personal na kaalaman, pinapanindigan pa rin niya na may nagbigay ng mga komisyon para sa kanila.

Pangalawa, ang paggamit sa pariralang “ilan sa kanila ay sina” [09:37] sa kaniyang affidavit na naglista ng mga mambabatas na sangkot. Malalim na kinuwestiyon ni Luistro at ng iba pang kongresista ang pariralang ito, na nagpapahiwatig na ang listahan ay hindi kumpleto at marami pang pangalan ang itinatago. Sa simula, humingi pa si Discaya ng executive session, at sinabing ito ay dahil sa kaniyang takot [01:13:42]. Ngunit nang tanungin siya kung magdaragdag pa siya ng pangalan, bigla niyang binawi ang request at nagpahayag na wala na siyang idaragdag, na ikinagalit ng komite at nagbigay ng impresyon na mayroon siyang itinatago.

Panghuli, ang pagtanggi niyang magbigay ng kumpletong listahan ng mga humingi ng pera noong nakaraang administrasyon. Pinilit niyang magbanggit ng patay na pangalan (De Art Pascal) [02:08] at sa huli ay pangalan ng isang regional director (Director Samson Hebra) noong 2018-2019, ngunit sinabing hindi siya pumayag sa hiling na 10% komisyon. Ang tila pagtatangkang magtago ng impormasyon na ito ay nagtulak kay Luistro na gamitin ang legal na prinsipyo: “Falsus in uno, falsus in omnibus”—ang pagiging sinungaling sa isang bahagi ng testimonya ay nagpapawalang-halaga sa buong salaysay [55:15].

Ang labanan sa House hearing ay higit pa sa simpleng paglantad ng korapsyon. Ito ay tungkol sa moralidad, legal na pananagutan, at ang bigat ng pagpapasiya na manindigan laban sa isang sistema na tila kinain na ang lahat ng aspeto ng gobyerno. Ang katanungan ay nananatiling nakabitin sa hangin: Gaano ba kalawak ang korapsyon? At gaano ba kasinsero ang testimonya ni Curly Discaya, na inaming mas pinili niyang magkaroon ng ilang pulitiko bilang kaaway, kaysa sa buong bansa? Ang bilyong pisong kontrata ay mananatiling usok sa gitna ng matinding paghahanap sa buong katotohanan. Ang pagiging totoo ay hindi selective—ito ay dapat buo, lalo na kapag ang kapalit ay ang dangal at kaligtasan, at ang banta ng habambuhay na pagkakakulong. Ang taumbayan ay naghihintay ng mga ledger at voucher na sinasabing hawak niya [01:30:45] na siyang magpapatunay o tuluyang magbabasura sa kaniyang buong salaysay.

Full video: