ANG MAPAIT NA KARMA NG KAPANGYARIHAN: Roderick Paulate, Handa na Bang Harapin ang Hanggang 62 Taong Pagkakakulong at Permanenteng Pagkadiskuwalipika sa Kasong Graft at ‘Ghost Employees’?

Ang mundo ng Philippine showbiz at pulitika ay muling nayanig sa isang balita na nagpapatunay na walang sinasanto ang batas, sikat ka man o simpleng mamamayan. Ang dating komedyante, aktor, at Quezon City Councilor na si Roderick Paulate, na nagbigay ng maraming tawanan at kasiyahan sa mga Pilipino, ay nahaharap ngayon sa pinakamabigat na role ng kanyang buhay—ang pagharap sa matinding hatol ng batas na maaaring magdala sa kanya sa likod ng rehas nang hanggang 62 taon.

Ang desisyon ng Sandiganbayan, ang pambansang anti-graft court, ay hindi lamang isang simpleng paghatol; isa itong powerful na babala sa lahat ng nagnanais manungkulan sa gobyerno, lalo na sa mga personalidad na ginagamit ang kanilang kasikatan upang makakuha ng pwesto. Ang kaso, na nag-ugat sa katiwalian noong siya ay konsehal pa lamang, ay nagbigay ng matingkad na paalala: ang pampublikong opisina ay hindi isang entablado, at ang pananagutan ay mas matimbang kaysa anumang celebrity status.

Ang Bigat ng Sentensiya: Pagkabilanggo at Walang Hanggang Pagkadiskuwalipika

Ang hatol na ipinataw kay Roderick Paulate ay seryoso at multi-layered. Si Paulate ay guilty sa isang (1) kaso ng Graft (paglabag sa Republic Act No. 3019, o ang Anti-Graft and Corrupt Practices Act) at siyam (9) na bilang ng Falsification of Public Documents. Ang pinagsama-samang sentensiya para sa mga kasong ito ay umaabot sa minimum na sampu’t kalahating (10.5) taon hanggang sa maksimum na animnapu’t dalawang (62) taong pagkakakulong.

Ang kaso ng Graft ay may kaakibat na parusa na anim (6) hanggang walong (8) taon. Ngunit ang mas nagpabigat sa kanyang sentensiya ay ang siyam na count ng Falsification, kung saan bawat count ay may parusang aabot sa anim (6) na buwan hanggang anim (6) na taon. Ang pag-ipon ng siyam na parusang ito ang nagtulak sa kabuuang sentensiya sa maximum na 62 taon.

Bukod sa pagkakakulong, ipinag-utos din ng Sandiganbayan ang mas matitinding parusa na may mas malawak na epekto sa kanyang buhay pampulitika. Si Paulate ay permanenteng diskuwalipika sa paghawak ng anumang pampublikong opisina. Ito ay nangangahulugang ang pangarap niyang makabalik o makahawak pa ng posisyon sa gobyerno ay tuluyan nang binura ng desisyon ng korte.

Upang lalong maging mabigat ang hatol, sinabihan din siyang magbayad ng multa (fine) na ₱10,000 para sa bawat count ng Falsification, na nagkakahalaga ng kabuuang ₱90,000. Ang mga pinansyal na parusa, kabilang ang pagbabayad-pinsala (restitution), ay nagbibigay-diin sa pananagutan hindi lamang sa ilalim ng batas, kundi pati na rin sa kaban ng bayan.

Ang Ugat ng Iskandalo: Ang Kwento ng ‘Ghost Employees’

Ang kaso ni Paulate ay nag-ugat sa kanyang unang termino bilang konsehal ng Quezon City noong taong 2010. Ang sentro ng kontrobersiya ay ang diumano’y pagkuha niya ng mga “ghost employees” o mga pekeng empleyado, na hindi naman talaga nagtatrabaho ngunit tumatanggap ng sahod mula sa pondo ng lungsod.

Ayon sa mga detalye, ang aktong paglabag ay nangyari sa pagitan ng Hulyo at Nobyembre 2010. Si Paulate, bilang isang pampublikong opisyal, ay gumawa ng Falsification of Public Documents. Ginawa niya umano ito sa pamamagitan ng pagpeke ng isang Job Order o Contract of Service, kasama na ang mga pirma ng mga “fictitious contractors” (mga di-totoong kontratista).

Ang layunin ng ganitong sirkumstansiya ay upang obligahin ang pamahalaang lungsod na maglaan ng pondo para sa di-umano’y sahod ng mga pekeng empleyadong ito. Sa madaling salita, ang pera ng taumbayan na nakalaan sana para sa serbisyo ay napunta sa mga ghost employees sa pamamagitan ng pandaraya sa mga pampublikong dokumento.

Ang kabuuang halaga ng pampublikong pondo na nakuha, kasama ang kanyang driver at liaison officer na si Vicente Bajamonde, ay umabot sa ₱1.109 Milyong Piso. Ang halagang ito ay mula sa City Treasurer’s Office, na dapat sana’y inilaan para sa suweldo ng mga lehitimong contractual employees. Dahil dito, inutusan sina Paulate at Bajamonde na isauli sa gobyerno ang buong halaga, kasama pa ang anim na porsyentong (6%) interes kada taon hanggang sa ito ay tuluyang mabayaran—isang malaking financial blow na nagpapahiwatig ng financial cost ng korapsyon.

Showbiz at Pulitika: Isang Aral sa Pananagutan

Ang pagpasok ng mga artista sa pulitika ay matagal nang bahagi ng kultura ng Pilipinas. Ang kasikatan at personal na karisma ay madaling naisasalin sa boto. Si Roderick Paulate ay isa sa maraming artista na sumubok at nagtagumpay sa pampublikong serbisyo. Ngunit ang kanyang kaso ay nagtatatag ng isang malalim na tanong: Sapat na ba ang kasikatan upang manungkulan, o mas kailangan ang integridad at pag-unawa sa responsibilidad ng pagiging opisyal ng gobyerno?

Ang pag-iyak at pagkalito na makikita sa mga larawan ni Paulate, na nagmula sa kanyang mga lumang proyekto sa pelikula o telebisyon, ay tila sumasalamin sa kasalukuyang emosyon ng isang taong nawasak ang karera at reputasyon dahil sa isang lapse ng pananagutan noong siya ay nasa pwesto. Ang dating komedyante ay ngayon ay isang trahedya—isang aral na ang kapangyarihan ay may kaakibat na masusing pagsusuri at hindi ito dapat gamitin para sa personal na pakinabang.

Ang Sandiganbayan, sa paglalabas ng hatol na ito, ay nagpapakita ng kanilang seryosong commitment sa paglaban sa katiwalian, anuman ang estado sa lipunan ng akusado. Ang katotohanan na ang kaso ay inilabas noong 2018 at ngayon ay mayroon nang pinal na hatol ay nagpapakita na ang hustisya, kahit mabagal, ay maaaring makamit laban sa mga tiwaling opisyal. Sa huli, ang pagiging celebrity ay walang silbi kapag nasa harap na ng hustisya.

Ang Epekto sa Co-Accused at ang Simbolo ng Katarungan

Mahalaga ring bigyang-pansin ang tadhana ng kasama ni Paulate sa kaso, ang kanyang driver/liaison officer na si Vicente Bajamonde. Si Bajamonde ay naabswelto sa mga kasong Falsification ngunit kasama pa rin si Paulate sa pagbabayad ng ₱1.109M na restitution sa gobyerno.

Ang magkaibang hatol kina Paulate at Bajamonde ay nagpapahiwatig na mas mabigat ang pananagutan ng isang Principal o ang mismong pampublikong opisyal (Paulate) kumpara sa kanyang subordinate. Bagama’t naabswelto si Bajamonde sa criminal liability para sa Falsification, ang financial liability na maibalik ang pondo ng bayan ay nanatili. Ito ay nagpapakita ng prinsipyo na ang pondo ng gobyerno na nawala ay dapat maibalik, anuman ang teknikalidad ng krimen.

Ang reaksyon ng publiko sa balitang ito ay mabilis at malalim. Maraming Pilipino ang nagpahayag ng pagsuporta sa Sandiganbayan, na umaasang ang hatol na ito ay magsisilbing “babala” sa iba pang tiwaling opisyal [02:47]. Tulad ng komento ni Geo R Ge, marami ang umaasa na “lahat ng bulok at corrupt na politicians makulong. Tama lang yan sa kanila” [02:52]. Nagpapakita ito ng pangkalahatang pagkauhaw ng mamamayan sa accountability sa lahat ng antas ng pamahalaan.

Ang kaso ni Paulate ay hindi lamang tungkol sa isang artista; ito ay tungkol sa integridad ng pampublikong serbisyo. Ang Sandiganbayan ay nagbigay ng isang malinaw at matibay na mensahe: walang sinuman ang above the law. Ang pagbagsak ni Roderick Paulate ay isang paalala na ang kapangyarihan ay isang mabigat na responsibilidad, at ang pagtatraydor sa tiwala ng taumbayan ay may kaakibat na matinding parusa na higit pa sa anumang script na kanyang ginampanan. Sa huli, ang hustisya ay naghari, at ang pag-asa ng bayan para sa isang gobyernong malinis at tapat ay muling umusbong dahil sa desisyong ito.

Full video: