Kerwin Espinosa, Umiiyak, Nag-sorry kay De Lima at Itinuro ang Pilitan: Pamilya Ginipit, Buhay Binalaan ng Matataas na Opisyal

Sa isang pagdinig na yumanig sa bulwagan ng Kongreso at nagdulot ng malalim na pagkabahala sa hustisya sa Pilipinas, pormal na binawi ni Kerwin Espinosa, ang sinasabing drug lord ng Eastern Visayas, ang kanyang kontrobersyal na testimonya na nag-ugnay kay dating Senador Leila de Lima sa kalakalan ng iligal na droga. Higit pa sa isang simpleng pagbawi ng salaysay, ang naging pagharap ni Espinosa sa Quad Comom ay naging pambihirang pagkakataon upang isiwalat ang matinding panggigipit, malagim na banta, at ang di-umano’y pulitikal na balangkas na nagdulot ng pagkakakulong at Extrajudicial Killing (EJK) sa kanyang yumaong ama, si Mayor Rolando Espinosa Sr.

Ang pinakamatinding emosyonal na bahagi ng pagdinig ay nang humarap si Kerwin, luhaan, at nagpahayag ng taos-pusong paghingi ng tawad kay De Lima, na siyang pinanindigan niya noon na protektor ng droga. Ayon kay Kerwin [43:19], siya ay nadala at na-uto-uto noong panahong iyon upang idiin si De Lima, isang pag-amin na nagpapatunay sa matagal nang hinala ng marami na ang kanyang dating testimonya ay sapilitang ginawa.

“Patawarin niyo po ako na nadala sa o na uto-uto sa panahon na yon na idamay ka po na walang katotohanan naman,” paghingi ng tawad ni Kerwin kay De Lima [43:19]. Isiniwalat pa niya na isang simpleng larawan ng kanyang pamilya kasama si De Lima sa Baybay ang siyang ginamit upang baluktutin ang katotohanan at gawin itong “ebidensya” laban sa dating Senador [43:34]. Ang pag-amin na ito ay nagbigay ng malaking pag-asa sa mga naniniwala sa pagiging inosente ni De Lima at nagpapalakas sa panawagan na muling imbestigahan ang kaso at kasuhan ang mga tunay na nasa likod ng pilitang pagtestigo.

Ang Banta ng PNP Chief at ang “Plano”

Ang dahilan ng nakaraang pagsisinungaling ni Kerwin ay hindi simpleng pagkakamali, kundi resulta ng isang nakakakilabot na banta na nanggaling mismo sa noon ay PNP Chief na si Gen. Bato dela Rosa. Ayon kay Kerwin, nang siya ay i-turnover sa Pilipinas noong Nobyembre 2016 [28:44], sinalubong siya ni Dela Rosa at sinabihan ng isang utos na may kasamang banta sa buhay.

“Sinabi niya sa akin, sumunod ka sa plano kung sumunod ka kung sino ang babanggitin mo para maligtas ang buhay mo. Kung ayaw mong sumunod, ikaw na ang susunod sa tatay mo, or isa sa ng pamilya niyo may mangyari na masama,” detalyadong pagbubunyag ni Kerwin [30:29].

Ang tinutukoy na “plano” ay ang pagpapabanggit sa kanya ng mga pangalan na may kaugnayan diumano sa operasyon ng iligal na droga, kabilang sina De Lima (bilang protektor) at Peter Co (bilang supplier ng shabu) [31:15]. Ang pilitang pagpapasubo ng mga pangalang ito ay nagdulot ng matinding pinsala hindi lamang sa indibidwal na inakusahan, kundi maging sa integridad ng sistema ng hustisya sa bansa.

Inamin ni Kerwin na sinunod niya ang utos na ito sa takot na mangyari sa kanya o sa kanyang pamilya ang sinapit ng kanyang ama. Sa isang emosyonal na tugon, ipinaliwanag niya na sinuman sa kanyang kalagayan ay gagawin din ang kaparehong desisyon upang mabuhay [32:17]. Ang paglabas ng detalyeng ito ay naglalagay ng matinding pressure kay Dela Rosa upang sagutin ang mga akusasyon ng pilitang pagtestigo at pagbabanta, na siyang nagpapatunay na ang paggamit ng kapangyarihan upang magmanipula ng ebidensya ay naganap.

Ang Pagsasalarawan sa Brutal na EJK ni Mayor Espinosa

Ang sentro ng testimonya ni Kerwin ay ang brutal na pagpaslang sa kanyang ama, si Mayor Rolando Espinosa Sr., na naganap sa loob mismo ng Baybay Provincial Jail noong Nobyembre 5, 2016 [14:08]. Bagaman wala si Kerwin sa bansa noong mga panahong iyon, nagtiwala siya sa salaysay ng kanyang mga source, kabilang ang mga detainee at mga jail guard na nakasaksi sa pangyayari [14:35].

Ayon sa kanyang salaysay, ang operasyon ng pulisya na pinangunahan diumano ni Police Colonel Jovie Espenido, kasama si Leo Laraga at Colonels Marcos at Matera [12:12], ay nagsimula sa pagpasok sa bilangguan, pagdisarma sa mga on-duty na guwardiya, at sapilitang pinaharap ang mga ito sa pader (face the wall) [22:55]. Ang pinakakritikal na aksyon na nagpapatunay ng sabwatan ay ang pagkuha at pagbitbit ng hard drive ng CCTV ng bilangguan, isang malinaw na hakbang upang burahin ang anumang ebidensya ng nangyari [23:48].

Pagkatapos nito, binuksan ang selda ng kanyang ama. Wala nang naganap na pag-uusap o negosasyon. Narinig lamang ni Mayor Espinosa na nagsalita: “Sir, Huwag po niyo akong patayin!” [25:17]. Pagkatapos noon, sunod-sunod na putok ng baril ang umalingawngaw.

“Diretso putok na po,” pagbabahagi ni Kerwin. Ang katiwala ng Mayor, si Raul Yap, na nagtangkang sagipin siya, ay binaril din [25:31]. Tinatayang higit sa limang bala ang tumama kay Mayor Espinosa [26:07]. Ang pagsasalarawan ni Kerwin ay nagbigay-diin sa brutalidad at premeditated na katangian ng pagpatay, na nagpapakita na ang search warrant na ginamit ay isa lamang cover para sa nakaplanong EJK, lalo na’t hindi pangkaraniwan sa batas ang mag-isyu ng search warrant sa isang nakakulong at nakapiit na tao [28:27].

Bilang dagdag, pinatotohanan din ni Kerwin ang kanyang hinala na planted o itinanim lamang ang 11 kilos ng shabu at mga baril na nakita sa kanilang ancestral house noong Agosto 2016 [08:41]. Binanggit niya na ang mga women’s supporter ng kanyang ama na naglilinis ng bahay ay tiniyak na walang iligal na bagay doon bago ang raid, kaya nagtaka sila nang makita ang droga at mga pampasabog [09:12].

Ang Luha, Hiling, at Panawagan para sa Justice

Ang kabuuang testimonya ni Kerwin ay binabalutan ng matinding emosyon. Umiyak siya habang ikinukwento ang pag-asa niyang makauwi at makita man lang ang burol ng kanyang ama, isang kahilingan na hindi pinayagan ng mga pulis noong panahong nasa custody siya [02:55]. Ang pagtanggi na ito ay nagdagdag sa bigat ng sakit na dinanas ng kanyang pamilya.

Sa pagtatapos ng pagdinig, nagbigay si Kerwin ng kanyang mensahe sa mga opisyal na tinukoy niya:

Kay Bato dela Rosa: “Sana po magbago na tayo na iwasan natin na gumagawa o Gumagawa lang ng senaryo dahil sa politika na masira ang isang tao. Kasi hindi kalye lang natinag,” [46:27]. Ang kanyang panawagan ay isang diretsong hamon sa opisyal na iwasan ang paggamit ng kapangyarihan para sa pagbaluktot ng katotohanan.

Kay dating Pangulong Duterte: “Mr. Duterte, sana po i-validate niyo po bawat report na marinig mo sa iyong paligid… para walang taong masaktan lalo na ngayon na Tumakbo ka ng mayor,” [47:25]. Ito ay isang paalala na ang responsibilidad ng isang pinuno ay ang due process at hindi ang padalos-dalos na aksyon batay sa hindi beripikadong impormasyon.

Sa kanyang huling mensahe para sa kanyang ama, hindi na napigilan ni Kerwin ang kanyang luha. Sa pagitan ng kanyang pag-iyak, nangako siya: “Daddy, kung saan ka naroon, Huwag mo kaming pabayaan, i-gide mo kami hangga’t makuha ang hustisya ng iyong pagkamatay” [48:55]. Ang panawagang ito ay hindi lamang personal, kundi isang pagsasalamin sa panawagan ng buong bansa para sa pagtatanggol sa karapatang pantao at pagpapanatili ng rule of law.

Ang pagbawi ng testimonya ni Kerwin Espinosa ay isang malaking pagsubok sa sistema ng hustisya. Ito ay nagpapakita na ang paglaban sa ilegal na droga ay dapat gawin nang hindi nilalabag ang Konstitusyon. Gaya ng binigyang-diin ng Kongresista [41:51], ang due process of law ay kailangang panindigan, at ang EJK, kung mapatunayang totoo, ay isang kumpletong paglabag sa sagradong garantiya ng karapatang mabuhay. Ang bagong twist sa kaso ni Kerwin ay nagbubukas ng daan para sa muling pag-iimbestiga, paglilinis ng mga akusasyon, at pagtatatag ng tunay na pananagutan sa mga opisyal na umabuso sa kanilang kapangyarihan. Ito ay nagpapaalala sa lahat na ang katotohanan, gaano man katagal at gaano man kasakit, ay tiyak na lilitaw at mananaig.

Full video: