‘BATO’ DELA ROSA, HINDI NAGPAKA-TOTOO: JED MABILOG, SINABING MAY GENERAL NA NAGBABALA SA KANYA DAHIL SA UTOS MULA SA ITAAS; NARCO-LIST GINAMIT BILANG PAMPAKULONG, HINDI PANDAGDAG SA HUSTISYA

Isang nakakagulat at emosyonal na pagbabalik ang naganap sa Kamara de Representantes, kung saan humarap sa isang pagdinig si dating Iloilo City Mayor Jed Patrick Mabilog, pitong taon matapos siyang mapilitang umalis ng bansa. Ang kanyang testimonya ay hindi lamang nagsilbing paglilinaw sa kanyang pangalan kundi isa ring matinding pagbato ng alegasyon ng politikal na pag-uusig laban sa mga dating pinuno ng bansa—kabilang na sina dating Pangulong Rodrigo Duterte at dating Philippine National Police (PNP) Chief, Senador Ronald “Bato” Dela Rosa.

Sa harap ng Committee Hearing, ipinahayag ni Mabilog ang kanyang paniniwala na ang kanyang pangalan ay inilagay sa kontrobersyal na ‘Narco-list’ dahil sa personal na utos ng dating Pangulo. Subalit ang mas matindi pa, ipininta niya ang isang larawan ng pagtataksil at double-cross sa puso ng pambansang pulisya, na direktang umuukit sa kredibilidad ni Dela Rosa. Ang kanyang kuwento ay hindi lamang tungkol sa isang pulitikong lumaban sa alegasyon; ito ay tungkol sa isang Pilipinong pinili ang pag-alis at ang pag-asa sa political asylum upang mailigtas lamang ang sarili at pamilya mula sa isang ‘malalim at nakamamatay na sistema.’

Ang Pangako ni ‘Bato’ at ang Tawag ng Banta

Ang sentro ng paglalahad ni Mabilog ay ang mga tawag na natanggap niya noong panahong siya ay nasa Japan para sa isang international speaking engagement. Ayon kay Mabilog, inimbitahan siya ni dating PNP Regional Director Bernardo Diaz upang makipagkita kay hepe Dela Rosa (00:02:18). Ang dahilan? Upang tulungan siyang linisin ang kanyang pangalan. Sa katunayan, kinumpirma ni Mabilog na kinausap niya mismo si Dela Rosa habang siya ay nasa Japan, at ang mensahe ay nakakagaan ng loob: sinabi raw ni Dela Rosa sa kanya, “Mayor, umuwi ka. Inocente ka” (00:03:58 – 00:04:10).

Isang pangako ng kaligtasan. Isang pahayag ng inosente mula sa pinakamataas na pinuno ng pulisya noong panahong iyon. Ito ay sapat na sana para bumalik si Mabilog at harapin ang anumang hamon.

Ngunit ang pangako ay naglaho sa loob lamang ng 10 hanggang 15 minuto.

Inilahad ni Mabilog na agad-agad siyang nakatanggap ng isa pang tawag sa kanyang Philippine cellular phone. Ang tumawag ay isang Heneral na nagpakilala at direkta siyang binigyan ng isang matinding babala. Gamit ang isang boses na inilarawan niyang ‘grim’ o nakapangangamba, sinabi ng Heneral: “Huwag kang bumalik, your honor” (00:04:58).

Ang dalawang magkasalungat na utos—ang isang nag-aanyaya ng pag-uwi, at ang isa namang nagbabala ng kamatayan—ay naglagay kay Mabilog sa isang matinding pagsubok. Ngunit sa huli, pinili niya ang babala. Sa puntong ito, inamin niyang nawala na ang tiwala niya kay Dela Rosa.

“PNP Chief General Dela Rosa was not quite honest in his statement at that time when I was talking to him, your honor. I believed in him, but after, your honor, I received that call from that General, then I did not believe him anymore,” paliwanag ni Mabilog (00:05:44 – 00:06:02).

Ang pagpili ni Mabilog ay batay sa kredibilidad ng Heneral na nagbabala sa kanya, na hindi niya pinangalanan sa publiko dahil sa pangamba ng Heneral para sa sarili nitong buhay (00:26:41 – 00:27:03). Ang Heneral na ito ay naniniwala si Mabilog na malapit kay Dela Rosa, ngunit ang naging aksyon nito ay sumuporta sa naunang babala na natanggap niya mula sa isang Koronel. Ang kanyang huling desisyon ay: “I just believed then on the on what the other General told me, your honor… for the reason, sir, that previously there are already several cases that have been with Chief PNP, but what happened is in the end, they were they died, sir. So that’s why I just, all that I thought was to preserve the life of myself and my family, sir” (00:47:21 – 00:50:04).

Ang emosyonal na pagtatapat na ito ay nagpapakita ng isang nakababahalang tanong: Gaano kalalim ang paggamit ng kapangyarihan upang mapahamak ang isang tao?

Ang Paggamit ng ‘Narco-list’ Bilang Sandata

Ang pagdinig ay nagbigay-daan din sa pag-usisa sa likod ng pagkakabuo ng Narco-list, at dito, mas lalong lumabas ang matinding implikasyon ng pulitika.

Tinukoy ni Mabilog ang dalawang pangunahing dahilan kung bakit siya naging target: Una, ang kanyang pagsuporta kay Mar Roxas noong 2016 Presidential Elections; at pangalawa, ang katotohanan na si Duterte ay nakakuha ng pinakamababang porsyento ng boto sa Iloilo City (00:33:33 – 00:33:53). “I really couldn’t prove this, your honor, but I just think that that is the reason, your honor,” dagdag pa niya, nagpapahiwatig na walang ibang lehitimong dahilan upang siya ay isama sa listahan (00:34:00 – 00:34:06).

Ang pananalita ni Mabilog ay lalong pinatibay ng mga pahayag mula sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA). Kinumpirma ng ahensya na ang pangalan ni Mabilog ay hindi kasama sa orihinal na listahan ng mga personalidad na inilabas noong Agosto 2016. Sa katunayan, ang kanyang pangalan ay opisyal na naisama lamang sa consolidated list ng PDEA noong Oktubre 19, 2017—mahigit isang taon matapos siyang tukuyin ng dating Pangulo sa publiko (00:17:15 – 00:17:30).

Ang pahayag na ito ay nagpapahiwatig na ang mga pagtukoy sa publiko ng dating Pangulo ay hindi batay sa opisyal at na-validate na listahan ng PDEA o PNP. Sa halip, ito ay tila nagsilbing ‘trigger’ lamang para simulan ang validation process. Kinumpirma mismo ng PDEA na ang proseso ng vetting at validation ay nangyari long after (00:19:38 – 00:20:00). Ito ay lalong nagbibigay-diin sa alegasyon ni Mabilog na ang listahan ay ginamit bilang political weapon, na nagpapatunay na ang mga indibidwal ay inuna munang tukuyin bago pa man nakumpleto ang due process.

Ang paggamit ng kapangyarihan upang sirain ang isang kalaban sa pulitika sa pamamagitan ng pag-uugnay sa ilegal na droga ay nagpapakita ng isang nakakakilabot na aspeto ng gobyerno na lumilikha ng sarili nitong mga kaaway at naglalagay sa kanila sa matinding panganib.

Ang Pitong Taong Pagdurusa at ang Tawag sa Hustisya

Ang resulta ng pagtatapos ng karera ni Mabilog bilang Mayor at ang pagkawala ng kanyang kalayaan ay ang pagpili sa exile. Umalis siya sa bansa at nanirahan sa Estados Unidos, kung saan siya ay binigyan ng political asylum noong Marso 2019 (00:29:05 – 00:29:17). Ang basehan ng US government sa pagkakaloob ng asylum ay ang “threat of life because of the… no basis of accusation on illegal drugs” (00:29:45 – 00:30:00).

Ito ay matinding patunay mula sa isang dayuhang bansa na kinilala ang banta sa buhay ni Mabilog na nagmumula sa kanyang sariling pamahalaan.

Sa pagdinig, nagpahayag ng matinding emosyon at pagdaramdam si Mabilog, na inaming siya ay “emotionally disturbed and very much depressed” sa loob ng mahigit pitong taon niyang pagkawala (00:11:13 – 00:11:20). Ngayong pribadong mamamayan na ang dating Pangulo, hinimok siya ni Congressman Bienvenido Abante na magfile ng kaso laban dito (00:10:30 – 00:11:05).

Tumugon si Mabilog sa panawagan, ngunit nagbigay ng isang personal na pahayag ng pananampalataya: “as first and foremost as a Christian, I have forgiven him already” (00:10:02). Gayunpaman, kinilala niya ang panawagan para sa hustisya at ipinangakong tatalakayin niya sa kanyang mga abogado ang posibilidad na magsampa ng kaso laban sa dating Presidente (00:10:13 – 00:10:21).

Ang matinding pag-uusig na dinanas ni Mabilog ay nagpapahiwatig na ang kapatawaran ay hindi dapat maging kapalit ng hustisya, ayon na rin sa pahayag ni Congressman Abante na: “I still believe that we have laws in this land so that any crime committed should be paid for and that is what the law says” (00:10:43 – 00:10:50).

Ang testimonya ni Mabilog ay nagsilbing isang matinding paalala na ang kapangyarihan, kapag ginamit sa pulitikal na pagganti, ay maaaring magdulot ng kalunos-lunos na pagkasira ng buhay. Ang kanyang pagbabalik ay hindi lamang isang pag-uwi kundi isang paghahatid ng hamon: ang paglalantad ng katotohanan na inilibing sa takot at kapangyarihan. Ang kanyang kuwento ay nag-uudyok sa lahat na magtanong: Gaano karaming Pilipino pa ang nagdusa sa ilalim ng ‘Narco-list’ na ginamit bilang sandata laban sa mga kalaban sa pulitika, at hindi bilang instrumento ng batas? Ang paghahanap sa hustisya ay nagsisimula pa lamang, at ang matitinding pangalan na inilabas ni Mabilog ay nagsisilbing panimula lamang sa mas malalim na imbestigasyon.

Full video: