Kahiya-hiyang Senate President, Anomalous na Maniobra, at ang Walang Laman na Pulitika ng Dutertismo: Ang Mapangahas na Banat ni Atty. Luke Espiritu sa Senado

Isang Sistema ng Gaguhan?

Sa gitna ng lumalakas na ulan ng galit at pagkadismaya mula sa taong bayan, isang matapang at walang-takot na boses ang muling tumindig upang kondenahin ang pinakahuling kaganapan sa Senado—ang kontrobersyal na desisyon na ibalik sa Mababang Kapulungan (House of Representatives) ang articles of impeachment laban kay Bise Presidente Sara Duterte. Ang boses na ito ay nagmula kay Attorney Luke Espiritu, isang kilalang lider-manggagawa at dating senatorial aspirant, na sa pamamagitan ng kanyang mapanuring pananaw ay nagbunyag ng umano’y ‘gaguhan’ at manipulasyong naganap sa loob ng bulwagan ng mga mambabatas [02:21].

Ang pagpapabalik ng articles of impeachment, na sinuportahan ng mayorya ng mga senador, ay hindi lamang isang simpleng pagdinig o pagproseso; ito, ayon kay Espiritu, ay isang malinaw na pagtatangka na kitlin ang proseso ng pananagutan at tuluyan nang ibaon sa limot ang isyu ng diumano’y P600 milyong lustay na pondo [06:33]. Ito ay isang krisis ng prinsipyo, kung saan ang Senado, bilang huling tanggulan ng hustisya, ay nagmistulang kublihan ng mga ‘trapo’ at mga ‘political dynasty’ na nagkaisa upang protektahan ang isa’t isa. Ang pahayag ni Espiritu ay nag-iwan ng matinding hamon sa buong lipunan: ang nakakahiya at anomalus na hakbang na ito ay nangangailangan na ng ‘direktang interbensyon ng taong bayan’ [02:37].

Si Chiz Escudero: Ang Pinakakahiya-hiyang Senate President?

Hindi nag-atubili si Atty. Luke Espiritu na pangalanan ang mga indibidwal na responsable sa kahiya-hiyang pangyayaring ito. Partikular niyang binanatan si Senate President Chiz Escudero, na walang pag-aalinlangang tinawag niyang “the most embarrassing Senate President in history” [07:00]. Ang matinding pagbatikos ay nakatuon sa papel ni Escudero sa pagpapatupad ng proseso na humantong sa pagkaantala—o mas masahol pa, sa pagpapapatay—ng impeachment complaint.

Ayon sa pagsusuri ni Espiritu, si Escudero diumano ay “siyet up mo ang delay” [07:00]. Ang pagpapabagal na ito, na nilikha ng mga taktika sa Senado, ay ginamit upang bigyang-katwiran ang “proposed course of action” ng pagpapabalik sa Kamara—isang hakbang na ang tanging layunin, aniya, ay “to kill the impeachment process” [07:23]. Ang ganitong taktika ay isang malinaw na paglapastangan sa mandato ng Senado, na ang tungkulin ay magsilbi bilang isang neutral at matapat na hukuman para sa mga opisyal na sinampahan ng impeachment.

Ang matinding pagkadismaya ay umabot pa sa pagbanggit sa ibang senador, tulad ni Senador Francis Tolentino, na umano’y hindi man lang napapansin bilang senador hanggang sa panahon na gusto na niyang “ipa-dismiss ang impeachment,” saka pa “nagngangawa” [07:07]. Ang pagtatapos ni Espiritu sa puntong ito ay malinaw at nakakagalit: “Kayo ang nag-cause ng delay na yan na ngayon ginagamit niyo para ma-justify ang pino-propose niyong course of action” [07:15]. Ang buong Senado ay inilarawan bilang isang “embarrassment,” isang institusyong kahiya-hiya sa mata ng sambayanan [07:51].

Ang “Simpleng Tanga” na Maniobra ni Alan Peter Cayetano

Ang ugat ng kontrobersya ay nakatuon sa mosyon ni Senador Alan Peter Cayetano, na siyang nagmungkahi na ibalik ang articles of impeachment sa House of Representatives [02:46]. Ang dahilan? Dalawang tanong na tila baliktad at walang kabuluhan: (1) Maaari bang i-certify ng House na hindi ilegal ang pagtanggap at pagpasa nila sa articles of impeachment? at (2) Sigurado ba ang House na gusto nilang ituloy ang impeachment [05:40]?

Para kay Atty. Espiritu, ang maniobra na ito ay isang kabalintunaan at isang pag-insulto sa talino ng taong bayan. Tinawag niya itong “out of this world, anomalous, and unconstitutional” [05:14]. Ang House of Representatives, na siyang may kapangyarihang mag-initiate ng impeachment at bumoto para ipasa ang articles, ay hindi magfa-file ng reklamo kung naniniwala silang ilegal o unconstitutional ito [03:31]. Kaya naman, ang pagtatanong sa legalidad nito matapos itong ipasa ay “parang naggagagauhan tayo dito,” aniya [03:52].

Ang pangalawang tanong—kung gusto ba nilang ituloy—ay mas nakakatawa pa, lalo na’t pinasa na nila ito sa Senado [04:11]. Ang ‘kicker’ pa, ayon sa abogado, ay ang pahayag na hindi raw ang kasalukuyang 19th Congress ang sasagot, kundi ang 20th Congress [04:21]. Ito ay isang malinaw na pagtatangka na “i-undo” ang isang bagay na tapos na [04:31]. Sa huli, tinawag ni Espiritu ang mosyon ni Cayetano, sa kabila ng “garbo and the pa-abogado” nitong anyo, ay “simpleng tanga” [06:10]. Ang ganitong klase ng pagkilos ay nagpapatunay, ayon sa kanya, na ang Senado ay “hindi natin maasahan pagdating sa paglinis ng mga corrupt at mga nagpa-plunder” [12:14].

Ang Tagumpay ng Dutertismo: Walang Laman na Pulitika

Higit pa sa pag-atake sa mga indibidwal na senador, ang matinding mensahe ni Atty. Luke Espiritu ay nakatuon sa isang mas malaking banta: ang tinatawag niyang pag-iral at tagumpay ng “Dutertismo” [15:43]. Ayon sa kanya, ang Dutertismo ay hindi na lamang tungkol kay Rodrigo Duterte, kundi ito na ang “ideolohiya ng buong naghaharing uri” [13:30].

Ano ang laman ng ideolohiyang ito? Wala, aniya. Ang Dutertismo, ayon kay Espiritu, ay isang “pulitika na walang laman, walang binibitbit na solusyon sa kahirapan” [13:42]. Ito ay simpleng “pagsasamba kay Duterte” [13:42]. Ang pagpapanig sa Dutertismo ay hindi nangangahulugang pagtaas ng sahod, regularisasyon ng mga manggagawa, lupa para sa mga magsasaka, o pabahay para sa maralita [13:54]. Ang simpleng laman nito ay ang pagsamba sa isang pamilya na umano’y itinuturing ng mga trapo at political dynasty bilang “ama ng buong bansang Pilipinas” [14:41].

Ang Dutertismo, para kay Espiritu, ay sumasalamin sa “pinakamasahol na aspeto ng lipunang Pilipino” [15:14]. Ito ay isang lipunang mapagsamantala, kung saan ang mga naghaharing uri ay “pumapatay sila, nagnanakaw sila,” at hindi nagbibigay ng solusyon sa kahirapan, na ginagawang “basura ang ating lipunan” [15:30]. Ang nangyari sa Senado ay ang patunay: “nanalo na naig ang dutertismo mga kasama” [15:55].

Ang Taong Bayan, ang Tanging Haharap

Sa dulo ng kanyang matinding pagbabatikos, nag-iwan ng isang makapangyarihang hamon si Atty. Luke Espiritu. Sa harap ng pagbagsak ng lipunan sa basurahan at pagiging ‘banana republic’ ng Pilipinas [16:07], tinanong niya ang lahat: “Sinong haharap sa kanila?” [16:19]. Hindi si Marcos. Hindi ang mga pulitiko. Ang tanging sagot, aniya, ay ang “tao” [16:40].

Ang panawagan ni Espiritu ay isang hudyat ng pagkakaisa at paglaban. Ang presensya ng taong bayan at ang kanilang tinig ay nagpapaalala sa mga naghaharing uri: “Hoy umiiral pa kami ha! Umiiral pa kami” [16:40]. Ang pangako ay malinaw: kung hindi malilitis si Sara Duterte sa pamamagitan ng Senado, ang taong bayan ang siyang huhusga at siyang “wawasak sa dutertismo” [17:07].

Ang nangyari sa Senado ay hindi katapusan ng laban, kundi simula ng isang mas malawak na pagkilos. Ito ay isang paalala na sa isang bansang pinamumugaran ng mga trapo at dinastiya, ang tunay na kapangyarihan at pag-asa ay nananatili sa kamay ng nagkakaisang sambayanan. Ito na ang oras upang maging mas matapang at galitin ang dapat galitin, dahil ang pananagutan para sa P600 milyong isyu at ang paglaban sa ideolohiya ng Dutertismo ay tanging ang taong bayan lamang ang makakapagtagumpay.

Full video: