BUKING! Bato Dela Rosa, Bumanat ng ‘Sapok’ sa Stroke Survivor na Kongresista; Politikal na Neutralidad, Nabalot ng Pag-aalala sa Kampanya

Ang Pagbabanta na Naglantad ng Katotohanan

Sa isang nakakagulat at emosyonal na sagupaan sa social media, isang simpleng komento ang biglang naglantad sa mga tensyon at personal na isyu sa likod ng malalaking usapin sa pulitika ng Pilipinas. Si Senador Ronald “Bato” Dela Rosa, na kilala sa kanyang pagiging direktang tagasuporta ng pamilya Duterte, ay nagsagawa ng isang hindi katanggap-tanggap na pagbabanta laban kay Agbayan Party-list Representative Percy Cendaña.

Ang insidente ay nagsimula matapos batikusin ni Kongresista Cendaña si Bise Presidente Sara Duterte sa mga pahayag nito kaugnay ng isyung impeachment na kinakaharap niya. Bilang reaksyon, nagkomento si Dela Rosa sa Facebook page ng isang pahayagan, na nagsasabing: “Mukha mo sinapak ng Di natin alam, kaya ngiwi. Lumapit ka nga dito, kasi sasapakin kita sa kabilang mukha mo para balanse” [00:51]. Isang pagbabanta na tila isinasawalang-bahala ang dignidad ng isang mambabatas, o mas matindi pa, ang kalagayan ng tao.

Ngunit ang hindi batid ni Senador Dela Rosa, o sadyang ipinagwalang-bahala, ay ang sensitibong katotohanan sa likod ng anyo ni Kongresista Cendaña. Sa isang mapangahas na buwelta, hindi pinalampas ni Cendaña ang pagbabanta. Ginamit niya ang kanyang Facebook post noong Sabado, Pebrero 8, upang pasaringan ang aniya’y “tapang” ni Dela Rosa.

“May sasapakin daw ako ng isang senador. Ang tapang naman ni kuya,” pabiro ngunit may lalim na hirit ni Cendaña [01:32].

Ang katapangan, ayon kay Cendaña, ay dapat sanang ginagamit ni Dela Rosa laban sa mas malalaking kalaban ng bansa: “Sana ganyan din siya katapang laban sa China sa West Philippine Sea at sa pagharap sa ICC” [01:36]. Ang direktang pasaring na ito ay nagbigay ng kagyat na konteksto sa mga prayoridad at ipokrisya sa pulitika—kung bakit mas madaling maging matapang sa isang kapwa-Pilipino kaysa sa mga bansang umaagaw sa teritoryo o sa pagharap sa mga kasong crimes against humanity.

Kasabay nito, ibinunyag ni Cendaña ang nakakaantig na personal na kuwento sa likod ng kanyang “tabingi” na mukha. “Tabingi ang mukha ko dahil ang baklang ngiwi na ito ay stroke survivor,” pag-amin ni Cendaña, sabay yakap sa kanyang mga kapwa stroke survivor [02:02].

Ang pagbubunyag na ito ay nagpabago sa buong diskurso. Ang dating tila panunukso o political heckling ay naging isang pampublikong isyu ng bullying at kalupitan laban sa isang taong may medikal na kondisyon. Ang komento ni Dela Rosa ay hindi na lamang usapin ng pulitika; ito ay naging usapin ng decency at humanity. Ang paggamit ng kapansanan bilang materyal sa pananakot ay naglantad ng isang uri ng pag-uugali na hindi dapat makita sa isang opisyal na pinagkatiwalaan ng bayan.

Hindi nakapagtataka na mabilis itong nag-ani ng matitinding reaksyon mula sa publiko. Isang netizen, si MC Lechuga, ang nagpahayag ng kanyang pagkadismaya at nagtanong kung posibleng masuspinde o matanggal sa puwesto si Senador Dela Rosa dahil sa “violent communication” at pag-uugaling “unbecoming of a public official” [02:22]. Ang panawagan ay malinaw: sawang-sawa na ang taumbayan sa mga opisyal na gumagamit ng pananakot at kabastusan, na nagiging masamang halimbawa sa kabataan at sumisira sa esensya ng demokrasya at malayang pamamahayag [02:38].

Ang Pagsubok ng Impeachment: Ang Kontradiksyon ng ‘Loyalty’ at ‘Neutrality’

Ang mainit na sagupaan nina Dela Rosa at Cendaña ay naganap sa gitna ng mas malaking drama sa pulitika: ang impeachment case na kinakaharap ni Bise Presidente Sara Duterte. Si Senador Dela Rosa, na kilalang nagpahayag ng matinding loyalty sa pamilya Duterte [04:15], ay humaharap sa isang malaking pagsubok sa kanyang paninindigan bilang isang Senator-Judge.

Ang mga pahayag ni Dela Rosa patungkol sa kaso ay tila nagpapakita ng isang opisyal na nakakulong sa pagitan ng kanyang personal na pagkakaibigan at ng kanyang tungkulin sa bayan.

Noong Pebrero 5, 2025, ipinahayag ni Dela Rosa na mananatili siyang neutral at apolitical sa sandaling magsimula ang pagdinig ng Senado sa impeachment case, sa kabila ng pag-amin niya na sila ay magkaalyado [03:30]. Iginiit niya na kailangan niyang panatilihin ang kanyang “political neutrality” bilang isang sitting judge ng impeachment court [07:13].

Ngunit ang deklarasyong ito ay nagmistulang balanse sa pagitan ng kanyang pampublikong tungkulin at ng isang nakaraang pahayag na naglalantad ng kanyang tunay na ikinababahala. Matatandaang noong Disyembre 18, 2024, sinabi ni Dela Rosa na hindi nila mahaharang ni Senador Bong Go ang kaso kung hindi sila mananalo bilang re-electionists sa 2025 midterm elections [03:57]. Ang pahayag na ito ay nagmula kasunod ng rekomendasyon ng House Quad Committee na kasuhan sila (kasama si dating Pangulong Rodrigo Duterte) ng crimes against humanity. Ang pag-amin na ang political survival ay may koneksyon sa pagharang sa isang kaso ay nagtatanong sa sinseridad ng kanyang pangako ng “political neutrality.”

Ang pagtalakay sa impeachment ni VP Duterte ay lalong naging sensitibo dahil sa kanyang naunang pahayag na ikinumpara ang usapin sa “jowaan” o relasyon ng magkasintahan, na binatikos bilang pagpapakita ng mababang pagtingin sa public accountability at sa mandato ng taong-bayan [04:52].

“Hindi ito usapin ng jowaan. Usapin nito ng public accountability at pananagutan,” paglilinaw ng isang kritiko [05:13].

Impeachment Trial: Isang ‘Hostage’ sa Kampanya

Ang pinakalamaking ikinababahala, at siyang naglantad ng prayoridad ni Senador Dela Rosa, ay ang iskedyul ng impeachment trial.

Ayon kay Dela Rosa, ang paglilitis ay tiyak na makakaapekto sa kanyang re-election campaign. “Bawas ‘yung araw ng labas ni sir… Ang daya nila, ‘no! Gagawin kaming hostage dito para maging judge ng impeachment court, tapos sila mangangampanya na. Kami dito ngayon, e 24 of us will be sitting as judges of the impeachment court. Sir, hindi kami makapagpa-senator,” pag-amin ni Dela Rosa, na may bahid ng pagkadismaya [06:22].

Ang pag-aalala na ito ay nagpapakita kung paanong ang kanyang sariling politikal na kapalaran ay nagiging sentro ng usapin, na tila mas matimbang kaysa sa kagyat na pagtugon sa responsibilidad ng Senado. Ang impeachment, na isa sanang pagpapakita ng checks and balances sa gobyerno, ay naging balakid sa personal na ambisyon sa pulitika.

Dahil sa nalalapit na break ng Senado at sa kasagsagan ng kampanya para sa midterm elections, lumabas ang posibilidad na ang pagtalakay sa articles of impeachment ay mauuwi sa pagkatapos na ng eleksyon, o sa Hunyo [08:31]. Ito ay isang possibility na tila pumapabor sa mga re-electionist na senador. Ang pagkaantala ay maaaring magbigay sa kanila ng oras upang mangampanya at maging kampante sa kanilang puwesto.

Gayunpaman, iginigiit ni Dela Rosa ang kanyang pangangailangang maging patas. Sa tanong kung paano siya magiging impartial kung malapit siya sa mga Duterte, iginiit niya ang pangako ng political neutrality at sinabing ang desisyon ay ibabase lamang sa ebidensiya at sa takbo ng paglilitis [07:01].

“Hindi ko pa nga nababasa ‘yung article. Hindi pa nakakaakyat ‘yung [kaso]. Hindi natin… In other words, hindi na soal muna bago desisyon. Walang naman desisyon kaagad, walang trial,” paglilinaw ni Dela Rosa [12:24].

Ang sitwasyon ay nagpapakita ng isang kritikal na sandali sa kasaysayan ng Senado. Ang impeachment ni VP Duterte, na nangangailangan ng 16 na boto upang maipatalsik, ay may implikasyon sa kinabukasan ng pulitika sa Pilipinas. Ito ay hindi lamang tungkol sa accountability ni VP Duterte, kundi pati na rin sa integridad ng mga opisyal na magsisilbing hukom.

Ang Diwa ng Pananagutan

Ang insidente nina Dela Rosa at Cendaña ay nagbigay-diin sa isang mas malalim na problema: ang kalidad ng diskurso at pag-uugali ng mga lider ng bansa. Ang pagbabanta sa isang stroke survivor sa harap ng publiko, ang pag-aalala sa kampanya kaysa sa kagyat na pagtupad sa tungkulin, at ang pabago-bagong paninindigan sa pulitika ay naglalantad ng isang larawan ng political fatigue at moral decay.

Ang God save the Philippines na panawagan ni VP Sara Duterte, ayon sa mga kritiko, ay nagiging hungkag kung hindi niya kayang iligtas ang DepEd sa korapsyon, ang confidential and intelligence funds sa anomalya, at ang mga mangingisda sa West Philippine Sea [05:33].

Ang hamon kay Senador Bato Dela Rosa ay hindi lamang tungkol sa kung paano siya boboto sa impeachment trial. Ito ay tungkol sa kung paano niya panunumbalikin ang dignidad at respeto sa kanyang tanggapan, lalo na matapos niyang balewalain ang kalagayan ng isang kapwa mambabatas. Ang pagiging apolitical ay hindi dapat nangangahulugan ng pagkawala ng humanity o pagiging bulag sa pambansang interes.

Sa huli, ang paglilitis kay VP Duterte ay magsisilbing pagsubok sa pagiging makabayan at tapat ng mga Senator-Judge. Ito ang sandali kung saan ang personal loyalty ay dapat yumukod sa public accountability, at kung saan ang election fever ay dapat magbigay-daan sa rule of law. Ang taumbayan ay naghihintay, at ang bawat salita, bawat boto, at bawat kilos ng mga senador ay magiging bahagi ng kasaysayan, na tinitingnan hindi lamang ng mga botante, kundi ng buong mundo.

Full video: