Ang Pait na Katotohanan: DNA Test at Pag-amin ng Suspek, Susi sa Pagkakakilanlan ng Salarin sa Karumal-dumal na Pagpaslang kay Jovelyn Galleno

Kabanata I: Ang Paglaho ng Pag-asa sa Isang Hapon

Ang Puerto Princesa City, Palawan, na kilala bilang “Last Frontier” ng bansa dahil sa yaman ng kalikasan nito, ay biglang nabalot ng dilim at pagkabahala noong Agosto 2022. Ito ang buwan na hindi malilimutan ng mga Palaweno at ng buong Pilipinas dahil sa trahedya na bumalot sa buhay ni Jovelyn Galleno. Si Jovelyn, 22 taong gulang, ay hindi lamang isang simpleng saleslady kundi isang nangangarap na graduating student, na may simpleng pangarap na makapagtapos ng pag-aaral at makatulong sa kanyang pamilya. Subalit, ang lahat ng pangarap na ito ay nauwi sa isang bangungot na yumanig sa buong bansa.

Nagsimula ang lahat noong Agosto 5, 2022. Pagkatapos ng kanyang trabaho, si Jovelyn ay naglaho na parang bula. Isang simpleng araw na dapat sana ay magtatapos sa pag-uwi ay naging simula ng isang malawakang paghahanap na binalot ng pag-aalala. Ang bawat oras na lumipas ay nagdagdag sa bigat ng katanungan: Nasaan si Jovelyn? Ang kanyang pamilya, mga kaibigan, at ang komunidad ay nagkaisa sa paghahanap, gamit ang social media upang iparating ang kanilang pag-apela at pag-asa na sana ay buhay at ligtas siyang matagpuan. Ang mga post sa Facebook at iba pang plataporma ay naging sentro ng panawagan, naglalarawan sa kanyang larawan, at nagpapaalala sa lahat ng kanyang pagkakakilanlan. Ang bawat sulok ng Palawan, lalo na ang Purok Pulang Lupa, Barangay Sta. Lourdes, kung saan siya residente, ay sinuyod, bitbit ang hiling na marinig ang kanyang boses. Ang kaso ay mabilis na nakakuha ng atensyon ng publiko at maging ng mga lokal na awtoridad at media, na nagpapatunay sa lalim ng epekto nito sa lipunan. Ang pagkawala ni Jovelyn ay hindi lamang isang insidente kundi isang pambansang usapin na naglantad sa mga butas sa seguridad at ang mabilis na pangangailangan para sa katarungan. Ang bawat araw na lumipas nang walang Jovelyn ay nag-iwan ng isang matinding bakas ng kalungkutan at pagdududa sa puso ng lahat.

Kabanata II: Ang Nakakabiglang Pagtuklas at ang Katotohanan sa Likod ng DNA

Matapos ang dalawang linggo at tatlong araw ng matinding pag-asa at pag-aalinlangan, dumating ang nakapanlulumong balita. Noong Agosto 23, 2022, natagpuan ang mga skeletal remains sa isang liblib na bahagi ng Purok Pulang Lupa, Barangay Sta. Lourdes, Puerto Princesa City. Ang balita ay kumalat na parang apoy, at agad na sumiklab ang emosyon ng publiko. Bagama’t may panimulang pagdududa, ang lokasyon at ang konteksto ng paghahanap ay nagbigay ng matinding indikasyon na ang bangkay ay maaaring kay Jovelyn. Ang pamilya, sa gitna ng matinding pag-asa at takot, ay naghintay ng opisyal na kumpirmasyon. Ang pagkakita sa mga labi ay nagdulot ng isang matinding alon ng pighati, ngunit nagbigay-daan din sa isang kritikal na hakbang sa imbestigasyon.

Dito pumasok ang mahalagang papel ng agham sa paghahanap ng hustisya. Upang wakasan ang pagdududa at magbigay ng katiyakan sa pamilya, isinagawa ng Philippine National Police (PNP) Forensic Group sa Camp Crame, Quezon City, ang isang detalyadong DNA examination. Ang prosesong ito ay kritikal at maingat na isinagawa, kung saan ang mga sample na kinuha mula sa skeletal remains ay maingat na inihambing sa DNA samples ng ina ni Jovelyn Galleno. Hindi nagtagal, lumabas ang resulta: ang mga labi ay POSITIBONG nagtugma. Ang kumpirmasyong ito ay hindi lamang nagbigay ng katapusan sa paghahanap, kundi nagbigay-daan din sa simula ng paghahanap ng katarungan. Ang pag-asa na matagpuang buhay si Jovelyn ay tuluyang naglaho, napalitan ng pighati at nag-aalab na pagnanais na makita ang hustisya. Ang pagiging positibo ng DNA test ay nagbigay ng isang matibay na batayan para sa kasong isasampa, na nagbigay ng linaw sa mga awtoridad at sa publiko na ang kaso ay isa nang homicide. Ang emosyon ng publiko ay sumiklab, at ang panawagan para sa mabilis na hustisya ay lalong lumakas.

Kabanata III: Ang Dalawang Suspek at ang Mapait na Pag-amin

Sa gitna ng pighati, ang mga awtoridad ay gumawa ng matitibay na hakbang. Ang Special Investigation Task Group (SITG) ng Puerto Princesa City Police Office ay masinsinang nagtrabaho, at sa lalong madaling panahon, nakilala ang dalawang suspek sa karumal-dumal na krimen. Kinilala ang mga ito bilang sina Leovert Dasmariñas at Jobert Valdestamon. Ang pag-aresto sa dalawang indibidwal na ito ay nagbigay ng malaking pag-asa sa mga pulis at sa publiko na ang hustisya ay malapit nang makamit.

Ang pinakamahalagang breakthrough sa imbestigasyon ay ang pag-amin ng isa sa mga suspek. Ayon kay Police Regional Office (PRO) 4-B (Mimaropa) director Brig. Gen. Sidney Hernia, ang pag-amin ng isa sa mga akusado ang siyang nagturo sa eksaktong lokasyon ng skeletal remains ni Jovelyn. Ang impormasyong ito ay hindi lamang nagpatibay sa kaso kundi nagbigay din ng kasiguruhan sa mga awtoridad na sila ay nasa tamang direksyon. Ang mabilisang resolusyon ng kaso, na sinundan ng pagkakakilanlan at pag-amin ng suspek, ay pinuri ni PNP chief Gen. Rodolfo Azurin Jr., na nagpahayag ng kanyang paniniwala na ang “gulong ng hustisya ay umiikot na”. Ipinahiwatig ni Azurin na ang kaso ay isang “breakthrough” sa kabila ng mga komplikasyon, at pinuri niya ang kasipagan ng kanyang mga tauhan na hindi natinag upang lutasin ang krimen. Ang pag-amin ay nagsilbing pinakamalaking ebidensya, na nagpapatunay na ang mga suspek ay may direktang kaalaman sa krimen.

Sa bisa ng matitibay na ebidensya, kasama na ang DNA results at ang pag-amin ng suspek, pormal na isinampa ng Puerto Princesa City Police Office Station 2 ang kasong Rape with Homicide laban kina Dasmariñas at Valdestamon sa Puerto Princesa City Prosecutor’s Office. Ang pagpapakita sa publiko ng mga akusado ay nagbigay ng panandaliang ginhawa, ngunit nag-iwan din ng matinding tanong sa mga puso ng taong-bayan. Sapat na ba ang pag-amin para makamit ang lubos na hustisya? Ang paghaharap ng mga suspek sa piskalya ay nagbigay ng matinding bigat sa kaso, na nagpahintulot sa judicial proceeding na magsimula.

Kabanata IV: Ang Pagdududa ng Pamilya at ang Papel ng NBI

Sa kabila ng mabilis na pag-usad at ang pagkakaroon ng suspects na sinampahan ng kaso, hindi pa rin ganap na tahimik ang kalooban ng pamilya ni Jovelyn. Ang kanilang pagdududa at pag-aalala tungkol sa direksyon ng imbestigasyon na isinagawa ng PNP ay naging sentro ng diskusyon. Ang kanilang pag-aalangan ay natural, dahil sa matinding sakit at pagkawala na kanilang dinanas. Sa halip na magtiwala lamang sa isang ahensya, ang pamilya Galleno ay humiling ng tulong sa National Bureau of Investigation (NBI) upang magsagawa ng parallel investigation.

Ang kahilingang ito ay hindi tanda ng pagdududa sa kakayahan ng PNP, kundi isang pagpapakita ng kanilang desperasyon na makita ang lubos at walang bahid na katotohanan. Nais nilang masigurado na ang lahat ng anggulo ng krimen ay titingnan, at wala ni isang posibleng salarin ang makakalusot sa batas. Ang pag-aalala ng pamilya ay naging isang mahalagang bahagi ng naratibo, na nagpapakita na ang paghahanap ng hustisya ay hindi lamang tungkol sa arrest and filing of charges kundi tungkol sa satisfaction at certainty ng mga nagluluksa.

Ang desisyon ng pamilya na humiling ng NBI parallel probe ay nirespeto at tinanggap nang buong-puso ng PNP. Ayon kay Brig. Gen. Augustus Alba, chief ng PNP public information office, “We welcome the parallel investigation since we have a common goal of achieving justice”. Idinagdag pa niya na hindi sila makikialam sa desisyon ng pamilya ngunit tiniyak niya na ang PNP ay “determined to resolve the case”. Ang pahayag na ito ay nagpapakita ng pagkakaisa ng mga ahensya sa paghahanap ng hustisya para kay Jovelyn, kasabay ng pangako na ang bawat detalye ay iimbestigahan.

Ang NBI, bilang isang hiwalay na ahensya, ay nangako ring tutugunan ang mga katanungan at pag-aalala ng pamilya. Ang parallel probe ay nagbigay ng karagdagang seguridad sa pamilya Galleno na ang kanilang kaso ay hindi magiging isang cold case at ang imbestigasyon ay magiging airtight laban sa mga akusado. Ang pagkakaroon ng dalawang mata na nakatutok sa ebidensya ay mahalaga upang matiyak ang due process at ang pagpapatibay ng kaso sa korte. Ang parallel investigation ay nagbigay ng karagdagang layer ng kredibilidad sa pangkalahatang proseso, na nagpapahintulot sa pamilya na magkaroon ng mas matibay na pananampalataya sa kinalabasan ng kaso.

Kabanata V: Ang Laban Para sa Hustisya at ang Panawagan sa Bayan

Ang kaso ni Jovelyn Galleno ay higit pa sa isang crime story; ito ay naging simbolo ng pambansang panawagan para sa mas matibay na seguridad ng kababaihan at ang mabilis at walang kinikilingang proseso ng hustisya. Ang mga pangako ng mga opisyal ng pulisya, tulad ng pagpapatibay sa kapayapaan at kaayusan sa Mimaropa at ang pagkundena sa “senseless atrocity”, ay nagbigay ng moral na suporta sa pamilya at publiko.

Tiniyak ni Brig. Gen. Hernia na mananagot ang mga suspek sa likod ng kasuklam-suklam na krimen. Sa kasalukuyan, ang kaso ay nasa kamay na ng hudikatura. Ang PNP ay nagpahayag ng kanilang kumpiyansa sa sistema ng batas, na magpapahalaga sa lahat ng pieces of evidence na nakalap, at ang proseso ng korte ang magdidikta ng kapalaran nina Leovert Dasmariñas at Jobert Valdestamon. Ang judicial proceeding ay ang huling yugto kung saan ang katotohanan ay ganap na matutukoy, at ang katarungan ay maipapatupad.

Para sa pamilya Galleno, ang daan tungo sa katarungan ay mahaba at puno ng emosyon. Ang paghahanap ng labi at ang DNA confirmation ay nagbigay ng closure sa pagkawala, ngunit ang tunay na closure ay darating lamang kapag ang mga salarin ay tuluyang nabigyan ng kaukulang parusa. Ang kanilang laban ay hindi lang para sa kanilang anak, kundi para sa lahat ng mga biktima ng karahasan na naghahangad ng katarungan. Ang katapangan ng pamilya Galleno, sa paghahanap ng parallel investigation at sa kanilang patuloy na paninindigan, ay nagbigay ng inspirasyon sa maraming Pilipino na humingi ng accountability sa lahat ng antas ng batas.

Ang trahedya ni Jovelyn ay nagsisilbing matinding paalala sa lahat ng Pilipino: ang pangangailangan na maging mapagbantay, ang kahalagahan ng komunidad sa paghahanap ng katotohanan, at ang pangako ng gobyerno na panindigan ang batas at kaayusan. Sa bawat pagdinig sa korte, ang alaala ni Jovelyn Galleno ay mananatiling buhay, isang testamento sa matinding pighati at sa walang humpay na paghahanap ng hustisya sa gitna ng kadiliman. Ang kaso ay isang bukas na sugat, at ang tanging gamot ay ang conviction ng mga nagkasala. Ang bayan ay nakasubaybay at naghihintay para sa huling hininga ng katarungan.

Full video: