KULTONG ITINATAGO ANG MGA PATAY NA SANGGOL: Ang Madilim na Lihim ng ‘Senior Agila’ at ang Panawagan sa Paghukay sa ‘Libingan ng Musmos’

Tila bumulaga sa sambayanan ang isang madilim at nakaririmarim na katotohanan na matagal nang ikinukubli sa loob ng Sityo Kapihan sa Socorro, Surigao del Norte. Sa gitna ng imbestigasyon ng Senado hinggil sa mga alegasyon ng pang-aabuso, lalo na sa mga menor de edad, sa komunidad ng Socorro Bayanihan Services Incorporated (SBSI), mas lalo pang lumabas ang mga isyu na nagpapalagay sa grupo, na pinamumunuan ni Jey Rence Quilario o mas kilala bilang si “Senior Agila,” bilang isang mapanganib na kulto.

Ang mga seryosong paglabag sa batas at karapatang pantao ay nagbabadya, ngunit wala pa rin itong katumbas sa pinakamalaking rebelasyon: ang di-umano’y paglilibing sa humigit-kumulang 200 patay na sanggol sa isang itinatagong lugar sa loob ng kanilang compound. Ang naglabas ng impormasyong ito ay isang dating miyembro na, sa kanyang tinding emosyon at pagkauhaw sa hustisya, ay naglakas-loob na hamunin ang mga awtoridad na hukayin ang “unang libingan.”

Ang Kaso ng ‘Libingan ng Musmos’

Tunay na nagpakita ng malaking pagkabahala si dating miyembro Dian Dantz sa kanyang panawagan kay Senador Bato de la Rosa na agarang ipahukay ang unang libingan malapit sa quadrangle ng SBSI. Ayon kay Dantz, matatagpuan doon ang labi ng “more or less 200 na mga patay ng mga sanggol kasama na ang na abort na di nakaabot sa term na pwede ng iluwal ng ina” [06:24]. Ang alegasyong ito ay hindi lamang isyu ng kalusugan at paglabag sa Code of Sanitation (Presidential Decree 856); ito ay isyu ng sangkaterbang kaluluwa ng mga inosenteng musmos na inilibing nang walang pangalan at dangal [10:24].

Ang pinakaunang sanggol na inilibing umano sa lugar na ito ay ipinanganak noong kasagsagan ng pag-akyat ng grupo sa komunidad noong Pebrero 10, 2019 [06:40]. Ang ina, na kinilalang si Athena, ay nahirapan sa panganganak dahil sa breech presentation ng sanggol (nakaluhod) [06:45]. Ang bata ay binawian ng buhay pagkatapos mailuwal [08:08]. Matapos ang pangyayari, dinala si Athena sa ospital ng Socorro dahil sa sobrang pagkabugbog, ngunit ipinadukot pa raw siya sa utos ni ‘Senior Agila’ upang pilit na ibalik sa Kapihan [08:29].

Ang kaso ni Athena ay simula pa lamang ng mga trahedyang naka-sentro sa brutal at mapanganib na pagpapaanak na tila tinatanggap bilang normal na pamamaraan sa loob ng kulto.

Brutalidad sa Sinapupunan: Ang Dahilan ng Daan-daang Kamatayan

Inilarawan ni Dantz ang klase ng kanilang pagpapaanak bilang “brutal po talaga” [07:31]. Sa halip na ligtas at propesyonal na pamamaraan, ang mga komadrona (midwives) na awtorisado ni Agila (na kinabibilangan nina Jingjing, Jona, Gel, Virginia, at isang undergraduate sa pagka-doktor na si Gladys May, na binansagan nilang “wab best na mga doctors” [07:09]) ay nagsasagawa ng “full force” na pagtulak sa sanggol [07:38].

Ang nakakakilabot na detalye ay ang pag-upo ng isang komadrona sa tiyan ng nanganganak [07:35]. Ang sama-samang pagtulak at pag-angat ng pwersa sa tiyan ng ina ay ginagawa upang pilit na pababain ang bata papunta sa pwerta [07:45]. Ang lakas ng pagtulak ng mahigit sa isang komadrona ay sapat na para patayin ang bata sa sinapupunan [07:54].

Dahil sa pagtanggi ni ‘Senior Agila’ na dalhin ang mga miyembro sa ospital, maraming inang nahihirapan ang binawian ng buhay kasama ng kanilang anak. Isa sa mga biktima ay si Yonan Danas at ang kanyang pinagbubuntis. Sila ay namatay dahil “pinagkait ni Senior Agila na madalas sila sa hospital” [08:47]. Ayon sa paniniwala ng lider, kaya niya silang sagipin sa pamamagitan lamang ng kanyang “mahiwagang puting panyo” [08:59].

Isa pang kaso ang nagpapakita ng kawalang-galang ng grupo sa buhay: ang pagkamatay ni Durin Consigna Ramirez noong Disyembre 31, 2020. Bagama’t pinayagan na siyang dalhin sa Caraga Hospital sa Surigao City dahil sa sobrang panghihina, binawian pa rin siya ng buhay. Ang mas nakakagulat ay ang utos umano ni ‘Senior Agila’ na iwanan ang bangkay ng babae sa ospital. Kaya’t ang mga nagdala sa kanya ay pinalayas at walang nag-claim sa patay [09:37], at ang ospital na mismo ang nagpalibing o nagpa-cremate [09:46]. Isang malaking sampal ito sa dignidad ng tao.

Ang Delubyo ng Kuwakerya at Deception

Hindi lamang ang isyu ng kamatayan ang bumabagabag sa SBSI. Ang lider ng grupo ay nagpapakita rin ng mga katangian ng isang quack doctor o pekeng manggagamot, na tila ginagamit ang pananampalataya ng mga miyembro upang manipulahin sila.

Sa kasagsagan ng pandemya ng COVID-19, nagbigay ng utos si ‘Senior Agila’ na huwag magpabakuna ang mga miyembro, na nagsasabing sila ay magiging “zombie” [05:29]. Bilang alternatibo, isang testigo ang nagbunyag ng isang nakaririmarim na “gamutan” sa kanyang anak na nagpositibo sa COVID-19: ginamit umano ni Agila ang “dumi ng kambing na inilagay sa isang kawali” at ipinahid sa bata [05:38]. Ang paggamit ng dumi ng hayop bilang gamot ay nagpapataas ng alarma tungkol sa kaligtasan at kalusugan ng mga miyembro, lalo na ng mga bata.

Ayon kay Senador Risa Hontiveros, ang mga natuklasan sa ocular inspection ay mas malala pa sa inaasahan [02:39]. Kabilang dito ang pagtatala ng DSWD ng 22 child marriages sa komunidad, kung saan ang ilan ay nagbunga na ng mga anak [03:40]. Dagdag pa rito, natuklasan ang kawalan ng maayos na rekord ng SBSI ng mga namatay at kung saan sila inilibing, isang malinaw na paglabag sa Code of Sanitation [04:15]. Ang mga residente rin ay walang basic official documents [04:29], na naglalagay sa kanila sa panganib ng identity theft at nagiging hadlang upang matanggap nila ang ayuda mula sa pamahalaan tulad ng 4Ps.

Kulto o Bayanihan? Ang Personalidad sa Likod ng SBSI

Ang pangalan ng grupo, Bayanihan Services Incorporated, ay tila kabalintunaan sa mga nakalap na impormasyon. Ang dating miyembro ay nanawagan pa nga na alisin ang salitang “Bayanihan” sa pangalan dahil “kahit sa kanilang mga kantang ginawa ni minsan hindi nabanggit ang word na Bayanihan” [10:29].

Ang mga obserbasyon nina Senador Bato de la Rosa at iba pang mambabatas ay nagpapatunay na ang SBSI ay mayroong lahat ng elemento na nagpapakita ng katangian ng isang kulto:

Reverence to a Single Personality:

Ang tanging pinagtutuunan ng pansin ay ang lider, si ‘Senior Agila’ [10:59].

Strict Adherence to Orders:

Ipinatutupad ang mahigpit na pagsunod, tulad ng pagpapaigsi ng buhok ng lahat ng babae [11:32].

Shielding the Leader:

Ang mga sagot ng miyembro ay tila “rehearsed” o pinaghandaan upang protektahan ang kanilang lider mula sa anumang legal na komplikasyon [11:47].

Ang pagiging secluded at isolated ng kanilang komunidad ay nagpapahintulot sa ganitong klase ng pag-iral na lumago, kaya’t mahalaga aniyang maalis ang pag-isolate sa kanila [12:11]. Para sa mga opisyal, lumalabas talaga ang grupo bilang isang kulto batay sa lahat ng depinisyon [12:44].

Panawagan para sa Hustisya

Ang mga patong-patong na akusasyon—mula sa di-umano’y daan-daang patay na sanggol, brutal na kamatayan, child marriage, hanggang sa kuwakerya at paglabag sa batas—ay nagpapatunay na kailangang kumilos ang gobyerno.

Ang paghukay sa “unang libingan” ay hindi lamang para maghanap ng ebidensya, kundi para na rin mabigyan ng katarungan at pangalan ang “mga kaluluwa ng mga musmos ang inilibing ng walang mga pangalan na dangal” [10:16]. Ang mga pamilya, lalo na ang mga biktima ng child marriage at mga ina na nawalan ng anak dahil sa maling medikal na praktis, ay kailangang mailigtas at mabigyan ng kaukulang tulong.

Ang kasong ito ay isang malaking pagsubok sa sistema ng katarungan sa bansa upang tugisin ang mga may sala, isalba ang mga biktima, at tuluyang wakasan ang pamamayagpag ng mga grupong nagkukubli sa ilalim ng pananampalataya ngunit nagdudulot naman ng matinding pang-aabuso at kamatayan. Ang lider na si ‘Senior Agila’ at ang iba pang namumuno sa SBSI ay dapat managot sa batas sa lalong madaling panahon. Tiyak na hindi ito matatapos sa Senado. Ito ay simula pa lamang ng mas malalim at mas seryosong paghahanap sa katotohanan.

Full video: