Ang hustisya, minsan, ay hindi lang matatagpuan sa loob ng korte at nakasulat sa mga legal na dokumento. Minsan, ito ay ipinapahayag sa pinaka-emosyonal, hindi inaasahan, at, sa kasong ito, sa pinaka-sensasyonal na paraan: sa loob ng selda, sa pamamagitan ng asar, at sa tunog ng pangungutya.

Naging sentro ng pambansang usapan ang isang maikling viral video na nagpapakita ng dating Police Senior Master Sergeant na si Jonel Nuezca habang siya ay nakakulong sa Tarlac Provincial Jail. Si Nuezca, na kilala bilang ang “killer cop” na bumaril sa mag-inang Sonya at Frank Anthony Gregorio sa Paniqui, Tarlac noong Disyembre 2020, ay muling naging tampulan ng atensyon, ngunit sa pagkakataong ito, hindi dahil sa krimen, kundi dahil sa karma na kanyang tinatamasa. Ang dating tagapagpatupad ng batas, na nagtaksil sa kanyang sinumpaang tungkulin, ay walang nagawa nang siya ay kantahan at asarin ng kanyang mga kapwa-preso, isang eksenang nagbigay ng kakaibang porma ng “satisfaction” sa matagal nang naghahanap ng katarungan.

Ang Pinagmulan ng Poot: Ang Pamamaslang sa Tarlac

Upang lubos na maunawaan ang bigat ng pang-aalipusta na sinapit ni Nuezca sa loob ng kulungan, kinakailangang balikan ang kabuktutang nagpabagsak sa kanyang karera at pagkatao.

Naganap ang krimen noong Disyembre 20, 2020, isang insidenteng nagsimula sa isang simpleng pagtatalo sa ingay ng boga, isang improvised noisemaker. Nauwi ang alitan sa matinding pagtatalo, na mabilis na lumaki. Ang pagpasok ng inang si Sonya Gregorio at kanyang anak na si Frank Anthony Gregorio ay hindi nagpalamig sa sitwasyon. Sa halip, ito ay nag-alab sa isang nakakagimbal na trahedya. Sa harap ng camera at ng kanyang menor de edad na anak, walang awang binaril ni Nuezca ang dalawa, isang pagpatay na naitala sa video at mabilis na kumalat sa social media.

Ang pagiging pulis ni Nuezca ay lalong nagpakulo sa dugo ng publiko. Ang kanyang aksyon ay hindi lamang isang simpleng paglabag sa batas; ito ay isang matinding pagtataksil sa tiwala ng sambayanan, na umaasa sa mga unipormado na poprotekta sa kanila. Ang video ay nagsilbing hindi na mapag-aalinlanganang ebidensya, na nagpapakita ng kawalang-malasakit at kademonyuhan sa likod ng opisyal na badge.

Ito ang dahilan kung bakit, nang sumuko si Nuezca sa isang istasyon ng pulisya sa Rosales, Pangasinan, at kalaunan ay humarap sa kaso, ang buong bansa ay nagbantay. Bagamat sinubukan ni Nuezca na mag-apologize, hindi ito tinanggap ng pamilya Gregorio, at ang panawagan para sa “maximum penalty” ay naging universal.

Ang Pagbagsak at Ang Hatol

Ang kaso ni Nuezca ay naging litmus test para sa hustisya sa Pilipinas. Matapos ang mabilis na imbestigasyon, siya ay sinibak mula sa Philippine National Police (PNP). Noong Enero 10, 2021, nag-plead siya ng not guilty, ngunit ang katotohanan ay malinaw. Noong Agosto 26, 2021, ibinaba ng Paniqui Regional Trial Court ang hatol: guilty sa dalawang bilang ng murder.

Ang kanyang sentensiya: reclusión perpetua o habambuhay na pagkabilanggo para sa bawat bilang ng pagpatay, kasama ang pagbabayad ng ₱952,560 sa pamilya ng biktima.

Ang paghatol na ito ay nagbigay ng panandaliang ginhawa sa publiko, isang patunay na ang “justice is served”. Ngunit ang kuwento ni Nuezca ay hindi nagtapos sa hatol ng korte. Ito ay nagpatuloy sa masikip at madilim na mundo ng bilangguan, kung saan ang sariling batas ng mga preso ay naghihintay.

Ang Kanta ng Pangungutya: Hustisya Mula sa Loob

Ang viral video ng pag-asar kay Nuezca ay hindi lamang isang biro; ito ay isang porma ng social punishment na ipinataw ng mga taong itinuturing na “labas sa batas.” Ito ang pinaka-sensasyonal na bahagi ng kanyang pagbagsak: ang dating pulis, na minsan ay may hawak ng baril at kapangyarihan, ay ngayon nasa pinakamababang antas ng hierarchy—isang preso na walang magawa laban sa pangungutya ng kanyang mga kasamahan.

Sa loob ng bilangguan, ang mga preso ay nagkaisa at kinantahan si Nuezca ng mga salitang nagpapahiwatig ng kanilang galit, poot, at pagkamuhi. Ang mga salitang iyon ay hindi lamang personal na pang-aasar; ito ay kolektibong tinig ng pagbabatikos, na sumasalamin sa sentimyento ng mga Pilipinong sawang-sawa na sa pang-aabuso ng kapangyarihan.

Ang eksena ay may malalim na simbolismo:

Pagbabalik ng Kapangyarihan: Ang mga preso, na karaniwang biktima ng sistema o ng pang-aabuso ng mga tiwaling pulis, ay pansamantalang nakabalik ng kapangyarihan sa pamamagitan ng pagpaparamdam kay Nuezca ng kahihiyan at kawalang-kapangyarihan.

Karaniwang Hustisya: Sa mata ng publiko at maging ng mga inmate, ang paninita at pangungutya ay maituturing na “karma.” Ang pagtawa ng mga preso ay naging boses ng pagtawa ng sambayanan laban sa kasamaan.

Kahihiyan: Walang mas masakit para sa isang dating may-kapangyarihan kaysa sa mapahiya at ma-humiliate sa pinakamababang antas ng lipunan. Ang pang-aasar ay isang sikolohikal na parusa na mas mabigat pa kaysa sa pisikal na selda.

Ang video na ito ay mabilis na kumalat, hindi lang dahil sa sensationalism, kundi dahil sa katarungan na ipinakita nito. Ito ay nagbigay-diin sa katotohanan na walang sinuman ang nakatataas sa batas, at ang kasamaan ay babalik sa gumawa nito, kahit pa sa pinakamadilim na sulok ng bilangguan.

Ang Huling Kabanata: Ang Pagtatapos

Ang pagbagsak ni Jonel Nuezca ay tuluyan nang nagwakas. Noong Nobyembre 30, 2021, halos isang taon matapos ang pamamaslang at ilang buwan matapos siyang mahatulan, kinumpirma ng Bureau of Corrections (BuCor) ang kanyang pagpanaw. Ang sanhi ng kanyang kamatayan ay natagpuang atake sa puso.

Ang kanyang buhay, na minarkahan ng karahasan at kasamaan, at ang kanyang huling mga araw sa bilangguan—na dinagsa ng pangungutya—ay nagbigay ng isang mapait ngunit matinding aral. Ang pagpanaw ni Nuezca ay nagbigay ng konklusyon sa isang kaso na nagdulot ng matinding pagdurusa sa pamilya Gregorio at nagpukaw ng galit at pagnanais ng reporma sa sistema ng kapulisan.

Ang viral video ng taunting ay mananatili bilang isang matibay na paalala: ang kasamaan ay may katapusan, at ang pagtataksil sa tungkulin ay hindi kailanman palalampasin ng publiko, lalo na ng mga taong nabiktima ng sistema. Ang kanta ng pangungutya ng mga preso sa Tarlac ay hindi lang tungkol kay Jonel Nuezca; ito ay isang himno ng pangkalahatang poot at isang panawagan para sa mas matuwid na hustisya para sa lahat.