Senador Bato, Tinawag na ‘Senor Pinocchio’ si Kilario Habang Umiiyak na Ama, Nagbunyag ng 200 Kamatayan ng Sanggol sa Kulto ng SBSI

Sa isang sesyon na puno ng emosyon, galit, at pagka-shock, ipinagpatuloy ng Senado noong Martes, Nobyembre 7, 2023, ang imbestigasyon hinggil sa Socorro Bayanihan Services Incorporated (SBSI) at sa pinuno nitong si Jhon Reynald “Senor Agila” Kilario. Ang pinagsamang pagdinig ng Senate Committee on Public Order and Dangerous Drugs, sa pangunguna ni Senador Ronald “Bato” dela Rosa, at ng Committee on Woman, Children, Family Relations and Gender Equality, ay nagbunyag ng mga nakakagimbal na detalye, lalo na hinggil sa pagkamatay ng mga sanggol sa Sitio Kapihan at ang umano’y panlilinlang ni Kilario.

Ang pagdinig ay nagsimula sa pag-anunsyo ni Senador Dela Rosa ng pormal na Warrant of Arrest [08:28] laban kay Jhon Reynald Kilario, kasama ang iba pang opisyal ng SBSI na sina Mamerto Galanida, Janet Ahok, at Karen Sanico, kaugnay sa mga kasong qualified human trafficking, facilitation of child marriages, solemnization of child marriages, at child abuse. Ayon kay Dela Rosa, makikipag-ugnayan na ang Sergeant at Arms sa Philippine National Police (PNP) at National Bureau of Investigation (NBI) para sa pagkuha at pagpiit sa mga akusado [09:05].

Gayunpaman, ang pagdinig ay hindi lamang tungkol sa legalidad, kundi tungkol din sa mga nakakadurog-pusong kuwento ng mga biktima.

Higit 200 Sanggol, Namatay sa Kapihan Dahil sa Kapabayaan

Isa sa pinakamabigat na rebelasyon ay nagmula kay Deputy Minority Leader Senador Risa Hontiveros. Ibinunyag niya ang isang listahan na naglalaman ng mga pangalan ng mahigit 200 bata na namatay sa Sitio Kapihan, mula newborn hanggang apat na taong gulang [20:40].

“If this is true, why so many dead babies? Why are we allowing children to die?” mariing tanong ni Hontiveros, na nagpahayag ng matinding pagkabahala sa kalagayan ng mga sanggol sa komunidad. Binanggit niya ang kuwento ng isang ama na pinagbawalan ng mga lider ng SBSI na dalhin sa ospital ang kanyang anak na nag-aagaw-buhay [19:55], na nagtulak sa kanya upang magsaliksik pa ng mas malalim.

“Nadurong ang puso ko sa kwento ng isang ama na namatayan ng sanggol dahil pinagbawalan siya ng mga leader ng SBSI na dalhin sa ospital ang nag-aagaw buhay na niyang anak. Hindi napagamot hanggang pumanaw na lang si baby,” emosyonal na pahayag ni Senador Hontiveros [19:46].

Ang Nakakabiglang Pagsaksi ni Randolph Balbanero

Ang emosyonal na rurok ng pagdinig ay dumating nang humarap si Randolph “Randol” Balbanero, ang amang tinutukoy ni Hontiveros, upang magbigay ng kanyang salaysay [23:18].

Isinalaysay ni G. Balbanero ang trahedya noong Disyembre 14, 2020. Ipinanganak ang kanyang sanggol sa tinatawag nilang “hospital” na dating Function Hall [29:57], isang lugar na aniya’y “parang kuwarto lang” at walang sapat na kagamitan kumpara sa totoong ospital [30:57]. Ang kanyang asawa ay nahirapang manganak dahil suhi ang bata, o nauna ang paa [36:10]. Imbes na tulungan o alagaan, sinaway at pinagalitan pa umano ng mga untrained na “kumadrona” (Jela Hogar, Virginia Messias, o Jona Ramirez) ang kanyang asawa [36:46].

Mas nakakagulat ang ginawang paghila sa bata nang lumabas ang mga paa, pilitang inilabas ang sanggol [38:17]. Nang inakay niya ang bata, nakita niya na “pumapalya” ang buong katawan nito at maputla [40:39]. Lalo pang nakakabahala na may mga “bubbles” o bula na lumalabas sa bibig ng sanggol [40:52], tanda ng malubhang problema.

Sa gitna ng desperasyon, sinubukan ni G. Balbanero na ilabas ang bata at dalhin sa totoong ospital, ngunit mariin itong pinigilan ng mga hilot. Ang dahilan: “Pinagbabawal kasi ni Senor Agila. Wala tayong magawa,” [42:04] ang buong-loob na sinabi ng ama sa pagdinig, na ikinagalit ni Senador Dela Rosa.

Dahil sa pagpapagamot, namatay ang sanggol matapos ang dalawang araw [46:36] nang hindi man lang nakakaiyak [46:45]. Ang masaklap pa, kahit ang asawa niya ay pinigilan siyang ilabas ang bata, sinasabing: “Wala ba tayong tiwala kay Senor Agila?” [47:55] — isang malinaw na pagpapakita kung paano kontrolado ng kulto ang buhay at pananaw ng kanilang mga miyembro, na mas inuuna pa ang pinuno kaysa sa buhay ng sariling anak.

Ang Pag-angkin sa Pagiging ‘Diyos’ at ang Pagsisinungaling

Sa pagdinig, mariin na kinumpronta ni Senador Dela Rosa si Jhon Reynald Kilario sa pagtanggi nito sa kanyang papel, lalo na noong 2019, kung kailan siya umano ang nag-utos sa mga miyembro na umakyat sa Kapihan dahil “matutunaw na ang mundo” [33:38].

“Makinig ka ha! Nakakulong ka na ngayon, ‘to’s magsisinungaling ka pa? [32:45]… Hindi ka nga presidente noon, but you were recognized as Senor Agila already,” galit na tanong ni Dela Rosa [33:04]. Nang sabihin ni Kilario na “screen name lang po yun” [33:27], lalong uminit ang ulo ng Senador, na ipinunto na walang ibang ‘Senor Agila’ na tinutukoy ang mga tao.

Dahil sa paulit-ulit na pagtanggi at pagsisinungaling, tinawag ni Senador Dela Rosa si Kilario na “Senor Pinocchio,” [02:47] isang parunggit na nagpapahiwatig ng pagkawala ng tiwala ng Komite sa mga pahayag ng pinuno. Binalaan niya si Kilario na may kaukulang parusa ang pagsisinungaling sa ilalim ng panunumpa [02:00].

Ang ‘Utak’ sa Likod ng ‘Prente’

Sa gitna ng pagdinig, lumabas din ang usapin kung sino ba talaga ang tunay na nagpapatakbo sa SBSI. Ayon kay Balbanero, si Kilario ay tila isa lamang “figure head” o “prente” [45:36]. Pinangalanan niya ang mga tunay na “utak” o mastermind ng organisasyon: sina Mamerto Galanida (Bise Presidente), Karen Sanico, at Rosel Sanico [44:13].

Ipinunto ng ama na noong nagkasakit si Galanida, tila huminto ang mga meeting ng grupo. Nagbunyag din siya ng impormasyon mula sa isang dating miyembro na ang mga salitang sinasabi ni Kilario sa mga General Meeting ay nagmumula pala sa sulat ni Galanida, na kailangan lang i-memorize [44:56].

Nang tanungin naman si Galanida tungkol dito, mariin niyang itinanggi na dinidiktahan niya si Kilario, na aniya’y tinuturing na ‘Diyos’ ng mga miyembro. “If they believe Senor is God, why should I dictate God?” tanong ni Galanida [58:26]. Subalit, sinagot siya ni Senador Dela Rosa: “You are the vice president of Senor Aguila, the president who is considered by this people as your God, so meaning naniniwala ka rin na God si presidente mo?” [59:02]. Nagpatuloy sa pagtanggi si Galanida, sinabing ang Diyos niya ay “isang godly father” [59:18].

Iba Pang Nakakagulat na Pang-aabuso

Lumabas din sa pagdinig ang iba pang seryosong akusasyon. Kabilang dito ang alegasyon ni G. Balbanero na si Senor Agila mismo ang nagsagawa ng internal examination (IE) sa kanyang asawa habang nanganganak [49:12]—isang maselang medikal na gawain na hindi dapat ginagawa ni Kilario dahil hindi naman siya lisensyadong medical practitioner [50:50].

Bukod pa rito, binanggit ni Senador Hontiveros ang kuwento ng isang alias Chloe na pinilit na makipagtalik sa lalaking pinili para sa kanya [21:47], na magpapatunay sa alegasyon ng sapilitang pagpapakasal at sekswal na karahasan sa loob ng komunidad.

Sa huli, iginiit ni Senador Dela Rosa ang pangangailangan ng hustisya at pananagutan. “Ang dugo ng mga batang ito ay nasa inyong mga kamay,” mariin niyang sinabi sa mga opisyal ng SBSI [56:49]. Binalaan niya ang mga opisyal na mananagot sila sa dami ng mga namatay na bata dahil sa kapabayaan at dahil sa pagpigil na dalhin ang mga ito sa ospital [57:05].

Nagpahayag din ng pag-asa ang mga Senador na matiyak ang relokasyon at reintegrasyon ng mga miyembro ng komunidad sakaling bawiin ang Protected Area Community-Based Resource Management Agreement (PACBARMA) [17:42], at bigyan ng tamang edukasyon ang mga bata, na nagsisilbing pangako ng estado na hindi sila pababayaan [22:15]. Ang pangako ng Senado ay mananaig ang katotohanan at hustisya, at hindi madudungisan ng kasinungalingan ang kagandahan ng Sitio Kapihan [15:28].

Full video: