Bilyon-Bilyong Pondo ng Baha, Ginawang Gatasan ng Iilan: Mga Kontratistang “Dummy” at Opisyal na May Mamahaling Sasakyan, Binalasa sa Senate Hearing

Umapoy sa init at tindi ng mga rebelasyon ang pagdinig sa Senado, kung saan lantaran at walang-takot na binunyag ang lalim ng katiwalian sa mga proyektong pang-imprastraktura, partikular na sa mga flood control project. Ang pinakamalaking usapin ay nakasentro sa paggamit ng mga sinasabing dummy corporation at ang nakagagalit na lavish lifestyle ng mga indibidwal na direktang konektado sa mga palpak na kontrata ng gobyerno. Ang mga pagdinig na ito, na pinangunahan ng mga mambabatas, ay naglantad ng isang sistema ng korapsyon na hindi lamang nagpapakita ng pagnanakaw sa pondo ng bayan kundi naglalagay din sa peligro sa buhay at ari-arian ng milyun-milyong Pilipino.

Ang iskandalo ay umikot sa mga kontratistang kompanya tulad ng St. Timothy Construction Corporation at ang mga koneksyon nito sa pamilya Discaya, kasabay ng matitinding alegasyon ng pagpapabaya mula sa mga ahensya ng gobyerno tulad ng Department of Public Works and Highways (DPWH), Bureau of Internal Revenue (BIR), at maging ang Philippine Contractors Accreditation Board (PCAB).

Ang Pagbunyag sa Kumpanyang ‘Dummy’: Vico Sotto at ang P887M na Misteryo

Isa sa mga pinakamatitinding highlight ng pagdinig ay ang walang-awang paglalantad ni Mayor Vico Sotto sa modus operandi ng paggamit ng ‘dummy’ corporation. Tinukoy ni Sotto, na dumalo sa pagdinig, ang kumpanyang St. Timothy Construction at ang malinaw na ugnayan nito sa St. Gerard Construction.

Ayon sa ebidensyang ipinakita ni Sotto [01:30], ang Pangulo ng St. Timothy Construction na si Miguel Hintura, ay nagdeklara ng residential address na kapareho ng St. Gerard Building. Mas nakakagulat pa, si Hintura ay isang Marketing Director ng St. Gerard Construction, ngunit nakapag-deklara siya ng subscribed shares na nagkakahalaga ng P887 milyon sa St. Timothy Construction [01:58]. Malinaw na binigyang-diin ni Sotto na ang ganitong kalaking subscribed shares ay hindi makatotohanan at “It doesn’t make sense” [02:12], na nagpapatunay na ang St. Timothy ay isa lamang malinaw na malinaw na dummy [02:22].

Higit pa rito, kinuwestiyon nang husto ang isa sa mga incorporator ng St. Timothy, si Mary Faith Glen Discaya. Sa harap ng committee, ipinagtapat niya na nagsimula siya bilang HR ng kumpanya na may buwanang sahod na P30,000 hanggang P40,000 [04:02]. Ngunit paano umabot sa P887 milyon ang kanyang paid-up capital? [04:27] Ayon kay Discaya, nagmula ito sa P7.7 milyong hiniram niya sa kanyang tiyuhin noong nagsisimula pa lamang, at ang natitirang halaga ay nagmula sa kita ng kumpanya na pinapasok niya pabalik sa korporasyon [05:19]-[05:35]. Ang mga mambabatas, at maging ang publiko, ay nagtanong-tanong: paano makakamit ng isang HR na may simpleng sahod ang bilyong-bilyong halaga ng kapital, na nagpapahiwatig ng talamak at posibleng ilegal na pagkukunan ng pondo para sa paid-up capital na ito.

Ang Buhay-Hari ng Kontratista at Ang mga Taga-Gobyerno

Habang naghihirap ang taumbayan dahil sa mga palpak na proyekto, nabunyag naman ang extravagant na pamumuhay ng mga indibidwal na konektado sa anomalya.

Nagulantang ang lahat nang ibunyag ni Senador Raffy Tulfo ang ugnayan ng mga Discaya sa isang kumpanya na pinagkukunan nila ng kanilang luxury vehicles—isang kumpanyang dati na niyang binulgar dahil sa hindi pagbabayad ng tamang buwis para sa mga inangkat na Ducati [06:02]. Dahil dito, nanawagan si Tulfo sa Bureau of Customs (BOC) na magbigay ng dokumento upang patunayan na nagbayad ng tamang buwis ang pamilya Discaya para sa kanilang mga mamahaling sasakyan.

Ngunit ang nakakagagalit na rebelasyon ay hindi lamang limitado sa mga kontratista. Kinuwestiyon din ni Tulfo ang BIR dahil sa mabagal na imbestigasyon nito. Isang taon na ang nakalipas mula nang lumabas ang video ng lavish na pamumuhay ng mga Discaya, ngunit hanggang ngayon, ang Letter of Authority (LOA) na inisyu laban sa kumpanya ay “still undergoing investigation” [07:25]. Mariing binatikos ni Tulfo ang BIR, na sinasabing napakabilis nilang mag-audit at maglabas ng resulta ng LOA sa mga maliliit na negosyante o Chinese businessman sa loob lamang ng dalawang linggo, at ipinahiwatig na may nagaganap na tindahan o under the table deal [07:43]-[08:22].

Bukod sa mga kontratista, isang opisyal ng DPWH ang lantaran ding binulgar ni Senador Tulfo: si Bryce Ericson Hernandez, ang Assistant District Engineer ng DPWH-Bulacan. Ayon sa senador, si Hernandez ay nagmamay-ari ng Ferrari at Lamborghini [09:36] at “he goes to the casino every almost every single night” [09:54], na mayroon pang mga video ebidensya mula sa mga VIP room ng Okada at Solaire. Dahil dito, nanawagan si Tulfo na hilain [10:36] at i-auction ang mga ari-arian ni Hernandez pabor sa gobyerno, dahil malinaw na galing ang mga ito sa korapsyon [10:42]. Ang kawalan ng delikadesa ng isang opisyal ng gobyerno na nagtatamasa ng yaman habang nasa serbisyo ay isang lantarang insulto sa sambayanan.

Ang Pagbagsak ng Sistema: Palpak na Proyekto at Nabibiling Lisensya

Ang pagdinig ay nagbunyag din ng systemic failure sa pamamahala ng mga proyekto at pag-regulate ng mga kontratista.

Una, binanggit ang reklamo ni Iloilo City Mayor Jerry Treñas tungkol sa mga nonfunctional na flood control project sa Iloilo na ginawa ng St. Timothy at Alpha and Omega, na nagkakahalaga ng P560 milyon at nagdulot ng matinding pagbaha sa lungsod [10:50]. Ipinapakita nito na ang mga ghost project at substandard na gawa ay totoo at may direktang epekto sa buhay ng mga tao.

Pangalawa, kinuyog ang DPWH sa kanilang kapabayaan na mag-apply ng liquidated damages at gamitin ang performance bond laban sa mga palpak na kontratista [11:37]-[12:22]. Sa ilalim ng batas, ang liquidated damages ay dapat singilin na 1/10 ng 1% kada araw ng pagkaantala, na maaaring umabot sa daan-daang milyon. Gayunpaman, ang DPWH ay tila mabagal o ayaw magpatupad nito.

Ang isa pang nakakabiglang punto ay ang katotohanan na sa 103 na kontratista na na-blacklist ng DPWH, isa (1) lamang ang may kinalaman sa flood control project [12:30]-[13:45]. Ang katanungang bumabagabag: kung napakaraming faulty at ghost flood control projects, bakit iisa lang ang na-blacklist? Ipinahihiwatig nito na may pagtatago o pag-iwas sa pananagutan.

Ang rurok ng systemic corruption ay ang alegasyon laban sa Philippine Contractors Accreditation Board (PCAB), ang ahensyang nag-a-accredit sa mga kontratista. Ibinulgar ang impormasyon na mayroong “accreditation for sale” [35:10], kung saan ang lisensya upang maging Quadruple A na contractor ay ibinibenta sa halagang umaabot sa P2 milyon. Ayon sa impormasyon, ang Executive Director (ED) umano ang bahala sa mga requirements at experience ng kontratista para mabigyan ng mataas na kategorya—isang package deal na nagpapahintulot sa mga walang kakayahan na kumpanya na makakuha ng malalaking proyekto ng gobyerno [35:50]-[36:07].

Dahil dito, kinuwestiyon nang husto ang kredibilidad ng PCAB na magsagawa ng sarili nilang imbestigasyon, lalo pa at ang mga miyembro ng Board of Directors nito ay mga kontratista mismo [40:50]. Tinawag ni Senador Tulfo ang sitwasyon na “pinagluluko tayo” at hinamon sila na mag-resign [41:39]. Agad naman itong sinundan ng anunsyo ni Secretary Vince Dizon na mag-o-order siya ng sweeping revamp [41:49] sa PCAB, na nagpapatunay na seryoso ang alegasyon at kailangan ang malalimang pagbabago.

Ang Kapahamakan at Ang Panawagan para sa Hustisya

Ang emosyonal na bahagi ng pagdinig ay nakasentro sa direktang epekto ng korapsyon sa buhay ng Pilipino. Mariing ipinahayag ni Senador Robin Padilla ang kanyang galit, sinabing: “imbes na flood control, ang meron tayo ay floods na out of control” [21:33]. Idineklara niya na ito ay “Bastusan na po ito na out of control” [21:40] at hiniling na panagutin ang lahat ng responsable—mula sa contractors, implementers, at maging proponents at legislators [21:46].

May ipinakita pang video ng mga sasakyang lumulutang sa baha [27:33], na nagbigay-diin sa kaibahan ng sitwasyon ng mga kontratistang may 26 o 40 na luxury cars [28:33] at ng mga ordinaryong Pilipino na nawawalan ng pinaghirapan nilang sasakyan dahil sa ghost projects at substandard na gawa.

Binigyang-diin din ni Padilla na ang anomalya ay hindi lamang pagnanakaw kundi injustice in every sense of the word [23:38]. Ang bilyon-bilyong pisong nawawala sa flood control ay sana’y naipagamot, naipakain, at naiahon sa hirap ang maraming Pilipino [23:48]. Kinumpara pa niya ang P1.2-trillion budget para sa flood control mula 2022-2025, na kung ginamit sana sa tama, ay makakapagtayo ng:

60,000 evacuation centers (na nakasaad sa batas, ang Ligtas Pinoy Centers Act [24:15]) [25:14]
80,000 health centers [25:35]
800 tertiary hospitals [25:35]

Ang paggamit ng pondo sa mga proyektong may “little or no human population” [26:07] habang ang mga sentro ng komunidad ay lumulubog ay isang malaking insulto sa sambayanang Pilipino [22:37].

Paninindigan at Pananagutan

Ang pagdinig ay nagtapos sa mga panawagan para sa integridad at pananagutan. Iginiit ni Mayor Vico Sotto ang kanyang paninindigan na wala siyang kinalaman sa negosyo ng kanyang pamilya at hindi siya kailanman naki-alam o ginamit ang kanyang posisyon para sa pabor ng sinuman [30:41]. Sinabi niya na “I will resign kapag pumasok po sila sa city hall or sa Malakanyang” [31:11] at “Pangalan ko po ang puhunan ko sa mundong ito, at hinding-hindi ko po ‘yan sasayangin” [32:02]. Nagbabala siya sa mga named dropper [31:53] at nagpahayag ng kahandaang kasuhan ang sinuman [32:17], maging kamag-anak pa, kung mapapatunayang may pagkukulang o anomalya.

Ang isyu ng korapsyon at katiwalian sa mga proyekto ng gobyerno, partikular sa DPWH at PCAB, ay umabot na sa breaking point. Kailangan ng matindi at mabilisang aksyon ng mga ahensya ng gobyerno upang manumbalik ang tiwala ng publiko. Kung patuloy na magiging gatasan [22:18] ang mga proyekto, mananatiling nakalubog sa baha at kahirapan ang bansa. Ang panawagan para sa justice and accountability [21:07] ay hindi lamang isang simpleng salita, kundi isang kritikal na pangangailangan upang ang pondo ng bayan ay magsilbi nang tapat at tunay sa sambayanang Pilipino. Ang pagdinig na ito ay nagbigay-liwanag sa kadiliman, at ang susunod na kabanata ay nakasalalay sa kung gaano kabilis at kalalim ang gagawing paglilinis ng mga ahensya ng gobyerno.

Full video: