₱612.5 MILYON SA ILALIM NG PANGANIB: PLUNDER, PERJURY, AT BRIBERY – MGA BAGONG EBIDENSYANG TUMUTURO SA KATIWALIAN SA CONFIDENTIAL FUNDS NG OVP AT DEPED

Sa isang bansa kung saan ang bawat sentimo mula sa kaban ng bayan ay dapat nakalaan para sa serbisyo at pag-unlad, ang mga pagbubunyag mula sa kamakailang pagdinig ng Kongreso tungkol sa paggamit ng Confidential Funds (CF) ng Office of the Vice President (OVP) at Department of Education (DepEd) ay nag-iwan ng matinding pagkabigla at pagkadismaya sa sambayanang Pilipino. Ang isyu ay hindi na lamang tungkol sa “kakulangan sa transparency,” kundi sa seryosong akusasyon ng Plunder, Written Perjury, at Bribery na direktang tumutukoy sa mga opisyal na may mataas na katungkulan, kasama na ang Bise-Presidente ng bansa.

Ang mga testimonya at dokumentong inilatag sa komite ay nagpapakita ng isang malalim at mapanganib na kultura ng panlilinlang, kung saan ang tiwala ng publiko ay binalewala para sa hindi malinaw na paggamit ng pondo. Ang kabuuang halaga ng Confidential Funds na napunta sa OVP at DepEd sa ilalim ng pamumuno ni Bise-Presidente Sara Duterte ay umabot sa nakakalulang ₱612.5 Milyon—isang pigura na higit pa sa sapat upang makapagbigay ng serbisyong panlipunan sa libu-libong Pilipino. Sa halip, ang mga pondo na ito ay ngayon ay sentro ng isang iskandalo na nagbabantang magwasak sa kredibilidad ng mga nakaupong opisyal.

Ang Pagbaluktot sa Katotohanan: Ang Kasong Written Perjury

Isa sa pinakamabigat na ebidensyang inihain ni Atty. Luistro, na naghahayag ng isang malalim na paglabag sa batas at moralidad, ay ang kasong Written Perjury (Pagsisinungaling sa Ikalimang Panunumpa). Ang kaso ay nakasentro sa Special Disbursing Officers (SDOs) ng OVP at DepEd, sina Gng. Gina Acosta at G. Edward Fajarda, na siyang humawak ng mga tseke at pondo.

Sa harap ng komite, parehong inamin nina Acosta at Fajarda na wala silang kaalam-alam kung saan talaga napunta ang confidential funds. Paulit-ulit nilang sinagot na ang kabuuan ng halaga (₱612.5 milyon) ay ibinigay nila sa mga security officer ng Bise-Presidente bilang pagsunod sa utos [04:46:11]. Para sa kanila, natapos na ang kanilang trabaho sa pagpasa ng pera, at nanatili silang ignorante sa kung anong aktibidad ang pinaglalaanan ng pondo.

Ngunit ang nakakabahala at nagpapatunay ng Perjury ay ang paglagda at panunumpa nina Acosta at Fajarda sa mga opisyal na sertipikasyon, na nagsasabing:

Ang mga gastusin ay “incurred in connection with the agency’s intelligence and/or confidential operations and activities” [06:09:47].

Ang mga ginastos ay “necessary and utilize for legal purposes” [06:35:05].

Alam nila na hindi napunta ang pondo sa mga ipinagbabawal na gastusin tulad ng suweldo, allowance, o fringe benefits [07:16:32].

Kung talagang hindi nila alam kung saan napunta ang pera, at ang tanging ginawa lang nila ay ipasa ito sa security officers, paano nila napatunayan ang nilalaman ng mga sertipikasyon na ito? Ang pagsasabi ng kasinungalingan sa ilalim ng panunumpa—na isinasagawa sa harap ng isang notary public [08:32:00]—ay isang direktang paglabag sa batas. Binigyang-diin pa ni Atty. Luistro na si Ms. Acosta ay apat na beses umano itong ginawa, habang si Mr. Fajarda naman ay tatlong beses [10:37:34]. Ang kontradiksyon na ito ay nagpapatunay na hindi lamang nila nilabag ang joint circular, kundi sila ay “lied under oath” [10:23:07].

Ang Panganib ng Suhulan: Ang Kuwento ng “White Envelopes”

Ang iskandalo ay lalo pang lumaki sa pagbunyag ng koneksyon sa pagitan ng Confidential Funds at mga kaso ng Bribery (Pagsusuho) at Corruption of Public Officers (Pangungurakot sa Opisyal ng Gobyerno).

Ibinunyag sa pagdinig ang mga testimonya ng mga key official ng DepEd, kabilang na sina former YEK Gloria Mercado [15:09:00], former Chairman Resty Osias [16:46:00], at Chief Accountant Runa Catalan [17:47:00], na lahat ay umamin sa pagtanggap ng “white envelopes” na naglalaman ng tig-₱25,000 sa loob ng siyam na buwan (Pebrero hanggang Setyembre 2023). Ang mga panahong ito ay nagkataon na kasabay ng paglabas ng Confidential Funds ng DepEd [14:41:00].

Ang mga sobreng ito, na ibinigay umano ni Sunshine Fajarda at sinabing galing sa Bise-Presidente [15:22:00], ay hindi lang simpleng regalo. Ayon sa mga nagsiwalat, ang mga ito ay sinadya upang “i-impluwensya” ang kanilang mga desisyon, lalo na’t sila ay mga opisyal na may kritikal na papel sa procurement process ng DepEd [15:57:00].

Sa batas, ang Bribery ay krimen ng opisyal na tumatanggap ng regalo o pabor kapalit ng paggawa ng krimen na may kinalaman sa kanyang opisyal na tungkulin, samantalang ang Corruption of Public Officers ay krimen ng nanunoghol [13:19:00]. Ang pagtanggap ng P25,000 sa loob ng siyam na buwan ay hindi normal, at tinitignan na isang seryosong paglabag na “blinded by an alleged gift from VP Duterte” [18:08:00], na sa huli ay nagpapakita ng “corruption roiled” sa loob ng DepEd [18:33:00].

Ang Bantang Plunder: ₱612.5 Milyon, Sobra-sobra sa Threshold

Ang pinakamabigat na akusasyon na lumabas ay ang posibleng paglabag sa Republic Act 7080, o ang Anti-Plunder Act [19:37:00]. Ang krimen ng plunder ay nagaganap kapag ang isang opisyal ng gobyerno, sa sarili niya o kasabwat ng iba, ay nang-iipon ng ill-gotten wealth sa pamamagitan ng serye ng “overt or criminal acts” na may kabuuang halaga na hindi bababa sa ₱50 Milyon [22:11:00].

Ang kabuuang halaga ng Confidential Funds na sinusuri—₱612.5 Milyon [27:05:00]—ay labis-labis na lumagpas sa ₱50 milyon na threshold. Ang bawat sentimo na ito ay sinasabing ninakaw mula sa kaban ng bayan.

Ang serye ng criminal acts na binanggit ay hindi lamang ang perjury at bribery, kundi ang paglikha ng “pekeng pangalan” at pekeng dokumento. Ibinunyag sa pagdinig ang mga Acknowledgement Receipts na mayroong pangalan nina Mary Grace Piatos at Cocoy Bamin [21:00:00], na napatunayan na wala sa database ng Philippine Statistics Authority (PSA) [21:12:00]. Ang mga resibong ito ay nagpakita rin ng mga anomalya tulad ng magkaparehong sulat, pirma, at tinta ng ballpen sa iisang araw [20:46:00].

Ang tanging konklusyon ay ang mga dokumento at pangalan na ito ay peke at “imbento” upang pagtakpan ang pondo at gamitin sa “ibang kagamitan o pansariling interes” [21:26:00]. Ang ganitong sistematikong paggamit ng pekeng dokumento para maitago ang paggastos ng daan-daang milyon ay direktang nagpapahiwatig ng pag-iipon ng yaman sa paraang ilegal, na siyang pinakatema ng Plunder.

Ang penalty para sa Plunder ay reclusion perpetua (20 taon at isang araw hanggang 40 taon) at perpetual absolute disqualification sa paghawak ng pampublikong opisina, kahit pa manalo sa eleksyon [22:38:00], [22:58:00]. Ang kaso ay itinuturing din na non-bailable [22:47:00].

Ang Sentro ng Konspirasyon: Sino ang Hub?

Sa huling bahagi ng pagdinig, itinanong ang isang kritikal na tanong na hindi lang legal kundi politikal: Sino ang “hub” o sentro ng alleged “willful conspiracy” [29:10:00] na ito?

Binanggit nina Rep. Castro at Rep. Manuel ang matinding pangamba na baka ang mga SDO lamang—ang “maliliit na opisyal”—ang managot, habang ang “nakaupong Bise-Presidente” [34:02:00] at mga security officer, na tumanggap ng pera, ay maabswelto [42:44:00]. Ayon kay Rep. Manuel, ang Bise-Presidente ay “cheated the Filipino people of our funds” na sana’y napunta sa serbisyong panlipunan [37:30:00].

Ipinunto na ang utos mismo ng Bise-Presidente [34:13:00] ang naging dahilan ng paglikha ng mga pekeng resibo at pagpapasa ng pondo nang walang accountability [45:10:00]. Sa Joint Circular mismo, ang highest official ng ahensya ang siyang “most responsible” sa pondo [45:20:00].

Ang imbestigasyon ay tumigil na sa komite, at ang mga miyembro ay umaasa na ipagpapatuloy ito ng Ombudsman, AFP, at lalo na sa impeachment proceedings na isinusulong na ng Makabayan bloc at ng ilang sectoral leaders [38:29:00], [46:11:00]. Gayunpaman, binigyang-diin ni Rep. Castro ang kanyang pagdududa sa magiging resulta ng imbestigasyon ng AFP dahil tauhan nila ang involved [47:56:00].

Ang isyung ito ay hindi lamang isyu ng pondo; ito ay isyu ng pananagutan. Ang ₱612.5 milyon na Confidential Funds ay hindi lamang isang malaking halaga; ito ay “ilang bata na sana ang ating napaaral at ilang pamilya na sana ang ating nabigyan ng bahay” [27:31:00]. Ang mga nakalap na ebidensya at akusasyon ng Plunder, Perjury, at Bribery ay nagsisilbing matinding babala sa lahat ng opisyal ng gobyerno. Hindi dapat magtapos ang usapin sa pagdinig. Kinakailangan ang patuloy na pagtutok, pagbabantay, at pagtiyak na walang makakalusot sa pangdaraya sa kaban ng bayan. Ang panawagan para sa legislative reform at abolition ng Confidential Funds ay lalong lumakas, upang ang pera ng bayan ay hindi na muling maabuso [39:16:00]. Ang hustisya at pananagutan ay hindi na dapat pang hintayin.

Full video: