Ang Pagguho ng Buhay at Ang Sigaw ng Katotohanan sa Gitna ng Kapangyarihan

Sa isang pagdinig sa Kongreso na tila nagbukas ng Pandor’s Box ng katiwalian at huwad na hustisya, nabunyag ang mga alegasyon ng frame-up at koneksyon sa likod ng dalawang high-profile na pagpatay sa Calabarzon: ang asasinasyon kina Mayor Cesar Perez ng Los Baños, Laguna, at Mayor Antonio Halili ng Tanauan City, Batangas. Sa gitna ng mainit na pagtatanungan ng mga mambabatas, buong tapang na humarap ang dating Konsehal ng Los Baños na si Norvin Tamisin, na kasalukuyang akusado sa pagpaslang kay Mayor Perez, upang ipagsigawan ang kanyang kawalang-kasalanan at ang malawakang conspiracy na sumira sa kanyang buhay.

Ang kanyang testimonya ay hindi lamang isang simpleng pagtatanggol; ito ay isang emosyonal na panawagan para sa katotohanan na nagpinta ng isang madilim na larawan ng hustisya sa bansa, kung saan ang inosente ay ginagawang fall guy upang protektahan ang mga ‘bad eggs’ na may uniporme. Ang masalimuot na kuwentong ito ay naglalantad ng mga butas sa sistema ng criminal justice at nagpapahiwatig ng isang mas malaking network ng karahasan na tila walang pinipiling biktima.

Ang Alegasyon: Frame-up, Pagkasira, at Ang Nawawalang CCTV

Noong Disyembre 3, 2020, pinaslang si Mayor Cesar Perez—isang pangyayaring umalingawngaw dahil nabanggit ang pangalan ng alkalde sa narcolist ni dating Pangulong Rodrigo Duterte [02:00]. Si Perez, na mariing itinanggi ang akusasyon at sinabing pulitika lamang iyon, ay naging biktima ng karahasan. Ang nakagugulat, ilang sandali matapos ang insidente, ay ang pagkakadawit sa kaso ng dating Konsehal Norvin Tamisin.

Ayon kay Tamisin, isang tapat na public servant na naglingkod sa Los Baños sa loob ng 12 taon at nakapagtapos pa ng MBA sa Ateneo, nagulat na lamang siya nang lumabas sa balita na siya ang inihabla, samantalang wala siyang kamalay-malay [02:25]. Ang kanyang buhay ay biglang naglaho—napilitan siyang lumayo sa pamilya dahil sa takot na ‘itutumba’ siya para maging case closed [03:22], at ang pinakamasakit, “nabenta ko lahat mga ari-arian ko, pamilya ko, lumaban lang sa kasong ‘to” [07:04]. Nag-ugat ang lahat ng pagdurusa sa isang akusasyong aniya’y hindi niya kailanman magagawa: “I’m not a killer, even in my mind, I don’t think of it. Hindi ko po ‘yan magagawa, wala po ‘yan sa pagkatao ko sa pamilya ko, sa lahi ko” [01:10:07]. Ang kanyang mga anak ay naging biktima rin ng bullying sa eskwelahan dahil sa record na ito, na nagpahirap sa kanya upang makapagtrabaho.

Ang pangunahing punto ni Tamisin, na naging sentro ng pag-usisa ng Kongreso, ay ang pagtatago umano ng PNP sa ebidensya. Aniya, may CCTV footage na magpapakita sa tunay na salarin—isang lalaking umiikot sa munisipyo mula 10 ng umaga hanggang sa oras ng pagpatay—ngunit HINDI ito isinumite sa korte ng Task Force Perez [01:08]. Ang nakita lamang nila ay kopya na kumalat sa Facebook. “Wala daw video na pwedeng pagkakilanlan ng salarin. Pero kung makikita mo, meron po [04:39],” pagdidiin niya. Ang pagtanggi ng pulisya na ilabas ang vital na ebidensyang ito ay nagbigay ng matinding katanungan sa motibo ng imbestigasyon at nagpalabas sa posibilidad na sinadya ang pag-implika sa kanya.

Ang Tinig ng Kongreso at Ang Pagtanggi ng Pulisya

Lubhang nababahala ang mga mambabatas, lalo na si Congressman Dan Fernandez, na dating Vice Governor ng Laguna at kilala si Tamisin. Nagpahayag si Fernandez ng pagkabigla nang ma-implicate si Tamisin, at mariin niyang kinuwestiyon ang motibo at handling ng kaso. “I really am shocked to find out why these people from the PNP have chosen you to be the fall guy,” [14:05] ang pahayag ni Cong. Fernandez, na nagpapakita ng kanyang pagdududa sa integridad ng proseso.

Hinarap sa pagdinig si P/Col. Garduke, ang hepe ng pulisya ng Los Baños noong nangyari ang asasinasyon. Nang tanungin ni Cong. Fernandez kung bakit hindi isinama ang vital na CCTV footage, nagbigay ng taliwas na sagot si Garduke, na nagsabing, “Kasama po siya sa evidence na isinubmit namin sa prosecutor” [38:47]. Subalit, agad itong sinagot ni Tamisin, “Wala po kaming kopya. Iyan ay lumabas lang sa Facebook… pero sa piskalya, bago na pa, hindi po kami, hindi po namin nakita, hindi rin po kami nabigyan ng kopya” [39:12]. Ang malinaw na pagkakasalungatan sa pahayag ay nagpahiwatig ng kakulangan ng transparency at due process sa paghawak ng kaso.

Ang pagdinig ay lalo pang uminit nang si P/Col. Garduke ay nagbigay ng testimonya na aniya, naniwala ang pamilya ni Mayor Perez na si Tamisin ang pumatay. Agad itong tinawagan ni Cong. Fernandez ng “You’re lying,” matapos makatanggap ng text message mula sa anak ni Mayor Perez na nagpapahayag na HINDI sila naniniwala sa investigation ng pulisya [51:12]. Ang insidenteng ito ay nagbigay diin sa malalim na hiwalayan sa pagitan ng claim ng pulisya at ng nararamdaman ng mga biktima, na nagpalabas sa kawalan ng tiwala sa Task Force Perez.

Ang Koneksyon Kina Halili at Ang Rogue Unit

Ang kaso ni Mayor Perez ay lalong naging kontrobersyal nang umikot ang usapan sa asasinasyon ni Mayor Antonio Halili ng Tanauan City, na napatay noong 2018.

Ibinunyag ni dating General Manager Garma na isang yunit daw ng pulisya—ang team ni P/Capt. Kenneth Paul Albotra—ang nagmalaki na SILA ang nasa likod ng pagpatay kay Mayor Halili [15:02]. Ang alegasyon ay lalo pang umigting nang matukoy sa CCTV footage ang isang van na may plate number na ACA 4033, na ginamit sa Los Baños bago ang asasinasyon ni Perez, na parehong plate number na na-link na sa kaso ni Halili [01:00:02]. Ito ay nagbigay ng matinding hinala na iisa lamang ang grupong nasa likod ng extrajudicial killings na ito, at posibleng ginamit ang akusasyon sa droga bilang cover para sa politikal na asasinasyon.

Hinarap din si P/Capt. Albotra—na nagkataong Intel operative ng drug enforcement unit sa Calamba City Police Station bago ang pagpatay kay Halili—at isa rin sa mga umaresto kay Tamisin. Mariin niyang itinanggi ang alegasyon ni Garma, at sinabing malinis ang kanyang konsensya [29:06]. Gayunpaman, kinuwestiyon ang kanyang promotion na na-cancel at ang personal na ugnayan kina Major Andulan (ang CIDG Chief ng Batangas na umaresto kay Tamisin) at sa mga matataas na opisyal, na tila nagpapahiwatig ng isang network na mayroong compartmentalized na trabaho [28:39].

Ang pag-implika kay Albotra ay naging mas kahina-hinala nang ang kanyang classmate at kaibigan na si Major Andulan, ang CIDG Head ng Batangas, ang siyang nag-implementa ng warrant of arrest kay Tamisin sa Baguio City [30:52]. Kinuwestiyon ni Cong. Fernandez kung bakit hindi nakipag-ugnayan ang CIDG Batangas sa CIDG Cabuyao—na mas malapit sa Los Baños—at kung bakit dinala si Tamisin sa Camp Vicente Lim sa Batangas, na nagdulot ng pagdududa sa jurisdiction at protocol [31:43]. Ang mga detalye ng pag-aresto ay nagpalabas ng isang pattern ng pagiging agresibo at tila may layunin na makasiguro na ang fall guy ay hindi makakaligtas.

Ang Inosenteng Lumalaban sa Korupsiyon

Bago pa man ang kaso ni Mayor Perez, si Tamisin ay kilala bilang isang crusader laban sa katiwalian at pang-aabuso ng mga opisyal sa Los Baños [09:55]. Ang kanyang paglaban sa katiwalian ay malawak at hindi nagtatangi:

Ibinunyag niya ang mga kaso laban sa mga tiwaling opisyal, tulad ng paglaban sa pagtatayo ng Casino [01:01:07].
Nag-expose siya sa ilegal na pagtatapon ng basura sa Mt. Makiling forest reserve, na nagbabanta sa kalikasan ng Laguna Lake [01:02:58].
Nagpahinto siya sa pagputol ng mga puno sa Jamboree sa Los Baños, kung saan may plano pa na putulin ang daan-daang puno [01:04:47].

“If this is what I deserve for fighting for what is right, then so be it. But I’m not a killer, even in my mind, I don’t think of it,” buong diin niyang sinabi [01:10:07]. Ang pagtatangka niyang itama ang mali, na aniya’y moral obligation niya, ang tanging dahilan kung bakit siya kinalaban ng mga makapangyarihan. Si Tamisin, na nagsasabing naniniwala siya sa rule of law at humihingi ng tulong sa Ombudsman, ay hindi nakikinabang sa pulitika mula sa pagkamatay ni Mayor Perez, dahil matagal na siyang nasa private life bago pa man ang insidente [01:12:14].

Kinasangkapan at ang Paghahanap ng Katotohanan

Mas nagpatingkad sa pagbalangkas ng kaso ang testimonya ni Tamisin na ang mga saksing ginamit laban sa kanya ay “bogus” at pinilit lang pumirma sa affidavit na akala nila’y para sa kaso ni Mayor Perez, hindi laban kay Tamisin [40:06]. Ang mga saksi ay pinupuntahan lamang ng isang PSSG Ronel Aguilar sa munisipyo, na nagpapahiwatig ng intensyonal na pag-manipula ng ebidensya upang gawing krimen ng sibilyan ang isang posibleng asasinasyong pulitikal.

Ang kawalan ng coherence ng mga PNP opisyal sa pagdinig ay nag-iwan ng malaking puwang para sa pagdududa. Mula sa mga pagkakabig ni P/Col. Garduke hanggang sa alibi ni P/Capt. Albotra at ang kawalan ng recall ni P/Col. Patay (dating Regional Director ng CIDG) sa mga crucial na petsa at warrant [59:23], ang Task Force Perez ay tila hindi naisagawa ang imbestigasyon nang buo at tapat.

Ang sigaw ni Norvin Tamisin ay hindi lang para sa kanyang pangalan at pamilya, kundi para sa lahat ng inosenteng naging biktima ng ‘system’ na dapat sana’y nagpoprotekta sa kanila. “We deserve the truth, the people of Los Baños deserve the truth, my family deserve the truth, most especially my children,” [08:04] ang kanyang nag-aapoy na panawagan. Ang pagdinig na ito ay isang matapang na paghaharap sa katotohanan, na nangangako ng kasagutan sa mga katanungang bumabagabag sa publiko at nagpapatunay na mayroon pa ring pag-asa sa ilalim ng matinding init ng pagsisiyasat ng Kongreso. Kung mapapatunayan ang mga alegasyon ng frame-up at conspiracy na ito, mananaig ang katotohanan, at mabibigyan ng hustisya ang mga inosenteng naging biktima ng pang-aabuso sa kapangyarihan.

Full video: