Hustisya sa Gitna ng Iskandalo: Ang Nagngingitngit na Panawagan ng mga Pamilya ng Nawawalang Sabungero

Sa likod ng mga salitang nabitiwan sa bulwagan ng Senado, nag-uumapaw ang sakit at pagkabahala ng mga pamilyang patuloy na naghahanap ng katarungan para sa 34 na nawawalang sabungero. Ang kaso, na naganap sa kasagsagan ng pag-usbong ng online sabong, ay hindi lamang isang simpleng krimen kundi isang malalim na sugat sa lipunan, na ngayon ay nababalot pa ng pulitikal na tensiyon at eskandalo, matapos ilaglag ng sikat na aktres na si Gretchen Barretto si Senador Ronald “Bato” dela Rosa.

Sa pamumuno ni Senador Bato dela Rosa sa imbestigasyon ng Senate Committee on Public Order, ang pagdinig ay naging isang dramatikong tagpo ng paghahanap ng katotohanan at paglalantad ng mga kababalaghan na pumapalibot sa Manila Arena, ang sentro ng pagkawala. Ngunit ang kredibilidad ng imbestigasyon ay biglang nabahiran nang lumabas ang matatalim na salita ni Gretchen Barretto laban sa Senador.

Ang Matinding Pagbatikos ni Gretchen Barretto: Relo, Utang, at ang Alpha Group

Hindi naging tahimik ang social media nang kumalat ang video ni Gretchen Barretto, kung saan direkta niyang binanatan si Senador Bato. Sa gitna ng imbestigasyon, na nakasentro sa pagkawala ng mga sabungero na dinukot sa sabungan ni Atong Ang, binitawan ni Gretchen ang mga salitang: “Stop grand standing, just get down to the investigation!” [01:01].

Ang pagbatikos ay lalong tumindi nang kuwestiyunin ni Gretchen ang personal na integridad ni Bato, nagtataka sa pinanggalingan ng mamahalin nitong relo. “Ang mahal ng relo ni Bato, saan kaya nanggaling ‘yan? My God, a senator has that watch,” mariing bira niya [02:23]. Ang relo, na sinasabing nagkakahalaga ng milyones at isinuot na ni Bato bago pa man siya naging Senador [02:32], ay naging simbolo ng kanyang pagkaduda.

Ngunit ang pinakamatindi at pinakamatapang na rebelasyon ni Gretchen ay ang kanyang akusasyon na si Bato ay tumatalpak—o nagsusugal—sa online sabong, at mayroon pa umanong “maraming utang sa talpakan.” [02:39]. Ang pagbubunyag na ito ay nagtanim ng malaking pagdududa sa publiko at sa mga pamilya ng biktima, na naghinalang posibleng may kinalaman o kasabwat si Bato sa pagkawala ng mga sabungero [03:54].

Si Gretchen, na kilalang malapit kay Atong Ang, ay tila ipinagtatanggol ang negosyante na kilala rin sa tawag na “Boss AA” o “Alpha” [02:15]. Ang aktres mismo ay itinuturing ng marami bilang ang “sikat na artista” na kabilang sa “Alpha Group,” isang paghinala na lalong nagpalala sa kumplikadong sitwasyon [01:59]. Ang mga salita ni Gretchen ay hindi lamang isang personal na atake kundi isang malinaw na paglaglag sa opisyal ng gobyerno, na nagpapahiwatig ng malalim na ugnayan at sikreto sa likod ng mundo ng e-sabong.

Ang Pighati ng mga Magulang: Isang Nakakabaliw na Paghahanap

Sa kabila ng ingay at pulitikal na tensiyon, ang pinaka-sentro ng pagdinig ay ang mga hikbi at pagsusumamo ng mga magulang na dalawang taon nang nabubuhay sa dilim at pag-aalala. Ang kanilang mga testimonya ay nagbigay ng emosyonal na bigat sa kaso, na nagpapatunay sa walang katapusang pagdurusa ng mga biktima.

Ang kuwento ni G. Inunog, ang ama ng isa sa mga nawawala, ay nagsimula sa isang nakakakilabot na huling tawag mula sa kanyang anak noong gabi ng Enero 13, 2022. Narinig niya ang boses ng anak na nagtatanong: “Pa, bakit sinasakay sila Kuya James sa van?” [07:15]. Pagkatapos, isang boses ng lalaki ang umagaw sa telepono, at ang huling narinig niya mula sa kanyang anak ay ang nakakapunit-pusong sagot: “Papa ko po ‘yan!” [07:32]. Agad siyang nagtungo sa Manila Arena. Sa basement, kinompronta niya ang mga guwardiya. “Brad, huwag kang matapang. Magulang ako nung kinuha ninyong mga tao. Pakisoli niyo lang. Kung anong problema, pag-usapan natin,” nagmakaawa siya [04:54], ngunit ang tugon ng mga guwardiya ay pagmamatigas.

Sinalubong naman ng parehong pagkadismaya si G. Mario Velasco Jr., isang retiradong Master Sergeant at ama ni Mark Joseph Velasco. Nalaman niya ang pagkawala ng kanyang anak matapos tumawag ang isang “concerned citizen” sa kanyang bunso, nag-iimpormang ang kanyang anak ay “na-hold” sa Manila Arena [29:04]. Kasama si G. Inunog, dumating siya sa arena bandang 11:30 ng gabi, ngunit ang mga guwardiya ay “tikom ang mga bibig” [30:22]. Hindi nila inasikaso, at lalong hindi nila sinagot ang tanong kung nasaan ang mga bata. Ang pangyayaring ito ay nagpalakas sa hinala ng lahat na tila may malaking tinatago ang pamunuan ng sabungan.

Ang kalagayan ni Gng. Merlyn Gomez, ang ina ni Reynel Gomez, ay nagbigay diin sa desperasyon ng mga Pilipino. Si Reynel, na nagtatari o gaffer sa sabungan, ay nagpaalam sa ina na pupunta siya para magdagdag sa bayad sa ospital ng kanyang kapatid [18:38]. Ang kanyang pagka-wala ay hindi lamang nagdulot ng pagkalugmok sa pamilya kundi nag-iwan din ng walang katapusang kaba at pag-alala, na nagpabago sa normalidad ng kanilang buhay [20:40].

Sa paghaharap sa Senado, tinangkang ipagtanggol ni Attorney Santos, ang legal counsel ng Manila Arena, ang mga guwardiya, sinabing ang mga magulang, lalo na sina G. Inunog at G. Velasco, ay “combative” raw ang dating [33:01]. Ngunit agad itong binasag ni G. Inunog, na mariing idineklara: “Hindi po ganoon ang nangyari… Nagpakilala po ako sa kanya… Pakiusap lang, pakihabol niyo mga kasama niyo na ibalik sila dito. Pag-usapan natin kung anong problema,” paliwanag niya [35:16]. Ang palitan ng salita na ito ay nagpakita ng malaking agwat sa salaysay at nagbigay diin sa posibleng pananahimik o pagtatago ng katotohanan.

Ang Dark Side ng E-Sabong: Krimen at Pagkasira ng Pamilya

Hindi lang ang kaso ng missing sabungeros ang inilantad sa pagdinig, kundi pati na rin ang mapaminsalang epekto ng online sabong sa lipunan. Inilahad ng mga awtoridad ang kaso ng isang pulis, isang patrolman, na naaresto dahil sa serye ng hold-up sa mga 7-Eleven at gasoline station [23:10]. Sa kanyang pag-amin, sinabi niya na “lubog na po siya sa utang dahil dito sa online sabong,” na nagtulak sa kanya upang gumawa ng krimen [23:59].

Isang nakakagulat na detalye ang lumabas: naubos na ng pulis ang mahigit isang milyong piso na utang na binayaran ng kanyang mga magulang dahil sa sugal. Ngunit hindi pa rin siya nadala at muling nalulong, kaya’t napilitan na siyang manghold-up, kahit pa P2,000 hanggang P3,000 lang ang nakukuha niya [24:40], [25:04]. Ang kasong ito ay isang malinaw na babala na ang e-sabong ay hindi lamang isang laro kundi isang bisyo na kayang magwasak ng buhay, karera, at pamilya.

Ang Panawagan: Suspendihin ang E-Sabong, Ngayon Na!

Sa gitna ng lahat ng kaguluhan at katakutan, nagbigay ng matinding reaksyon si Senador Pia Cayetano. Ang tindi ng mga pangyayari at ang patuloy na kawalan ng solusyon sa pagkawala ng mga tao ang nagtulak sa kanya upang gumawa ng isang malakas na hakbang.

Inihain niya ang isang mosyon na ang komite ay dapat maglabas ng resolusyon sa PAGCOR (Philippine Amusement and Gaming Corporation) na “suspendihin ang lahat ng lisensya ng e-sabong operators” hanggang sa magkaroon ng “acceptable conclusion” ang kaso ng 34 na nawawalang indibidwal [39:04].

Ang mosyong ito ay nagpapakita na ang Senado ay seryoso sa pagpapatupad ng katarungan at pananagutan. Ang kaso ng mga nawawalang sabungero ay higit pa sa isang imbestigasyon; ito ay isang pagsubok sa sistema ng hustisya ng Pilipinas, kung saan ang mga opisyal, mga kilalang personalidad, at mga biktima ay nakatali sa isang mapanganib at nakababahalang misteryo. Ang paghahanap sa katotohanan ay patuloy, at ang hustisya ay hindi matatahimik hangga’t hindi nabibigyan ng linaw ang kinalalagyan ng 34 na nawawalang Pilipino.

Full video: