HINAMON SA KONGRESO: Richard Gomez vs. Erwin Tulfo, NAGLIPARAN ang Matatalim na Salita sa Plenaryo Dahil sa ‘Dangerous Drugs Act’ at Hamon sa SENADO

Ang sesyon ng Kamara de Representantes ay madalas na isang tahimik at pormal na pagtitipon, ngunit minsan, ito ay nagiging isang arena para sa matitinding balitaktakan, lalo na kung ang nakataya ay ang kaligtasan ng mga mamamayan at ang bilis ng pag-usad ng batas. Kamakailan, isang interpellation ang pumukaw ng atensyon ng publiko at naglantad sa procedural friction sa pagitan ng dalawang kapulungan ng Kongreso—ang sagutan nina Kongresista Richard Gomez ng 5th District ng Leyte at Kongresista Erwin Tulfo, ang kinatawan ng ACT-CIS Party-list at Deputy Majority Floor Leader. Ang sentro ng kanilang mainit na palitan ng salita ay ang kritikal na usapin ng kaligtasan ng media at ang nakakabahalang bagal ng pag-aksyon ng Senado sa mga urgent na batas.

Ang Banta sa Fourth Estate: Ang Puso ng Debate

Nagsimula ang lahat sa isang privilege speech ni Cong. Erwin Tulfo, na isa ring batikang mamamahayag bago pumasok sa pulitika. Ang kaniyang talumpati ay nakatuon sa pag-amyenda sa Seksyon 21 ng Republic Act No. 9165, o ang Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002 [00:32]. Ayon sa kasalukuyang probisyon ng batas, kinakailangan ang presensya at pirma ng mga kinatawan ng media bilang witness sa imbentaryo ng mga nakumpiskang drug-related items [00:47].

Ang probisyon na ito, bagama’t isinulat na may marangal na layunin—ang tiyakin ang transparency at maiwasan ang planting ng ebidensya sa mga anti-drug operations—ay nagbigay, sa paglipas ng panahon, ng matinding panganib sa buhay ng mga mamamahayag.

“Ang pagpapasama po sa media representatives ay nagdudulot ng significant challenges and risks. Ang mga media practitioners, na mga sibilyan, ay inilalagay sa mga potensyal na sitwasyon na nagbabanta sa kanilang buhay kapag kailangan silang sumama sa mga operasyon na ito,” mariing pahayag ni Tulfo [01:25]. Idinagdag pa niya na ang paglantad sa kanila sa panganib ay hindi lamang naglalagay sa kanilang sariling kaligtasan kundi pati na rin sa kaligtasan ng kanilang pamilya [01:46].

Higit pa sa pisikal na panganib, binanggit din ni Tulfo ang malalim na isyu ng journalistic independence [01:59]. Ang mga mamamahayag ay dapat na manatiling impartial watchdogs—mga tagamasid na walang kinikilingan—na layuning panagutin ang mga opisyal ng gobyerno mula sa isang obhetibong pananaw. Kapag direkta silang nakikialam sa operasyon ng law enforcement, tulad ng pagiging signatory, ito ay nagpapahina sa kanilang papel at maaaring magdulot ng pagdududa sa kredibilidad at impartiality ng Fourth Estate [02:16].

Ang kaniyang mungkahi ay simple ngunit makabuluhan: palitan ang media ng mas angkop na mga witnesses na may kapangyarihan na sa ilalim ng batas, tulad ng mga kinatawan ng Department of Justice (DOJ) at mga opisyal ng barangay [02:37]. Bukod pa rito, isinusulong ni Tulfo ang comprehensive video documentation bilang isang mas maaasahan at hindi tamper-proof na rekord ng imbentaryo [03:13], na tinitiyak ang accountability nang hindi na kailangan ang pisikal na presensya ng mga sibilyan sa delikadong kapaligiran.

Ang Hamon ni Gomez: “Sayang ba ang Talumpati?”

Matapos ang talumpati ni Tulfo, kinilala si Cong. Richard Gomez para sa interpellation. Ang dating aktor at batikang mambabatas ay nagtanong nang may seryoso at prangkang tono [05:17]. Ang kaniyang mga tanong ay agad na umikot sa procedural na aspeto ng mungkahi ni Tulfo.

“Mr. Speaker, the reason why I wanted to Uh ask the the good gentleman because, you know, RA 9165 was passed in the last Congress. And during this Congress, it has also been Uh been amended and in Section 21 of RA 9165… I don’t know if the good gentleman is aware… that the Section 21 Uh has been taken up,” tanong ni Gomez [07:29].

Ang ibig sabihin ni Gomez, at ito ang naging sentro ng tensyon, ay ang House Committee on Dangerous Drugs ay matagal nang nagtrabaho sa amyenda ng nasabing seksyon [07:38]. Sa katunayan, mariin niyang sinabi, “yung hinihiling ninyo na tanggalin natin or i-amend natin sa provision 21 of RA 9165 eh matagal na po naming ah tiningnan ito sa sa aming komite at tinanggal po talaga po namin ‘to” [09:56].

Ang implikasyon ng pahayag ni Gomez ay nakasisindak: Kung naalis na ang media bilang signatory sa committee level at naipasa na sa Kamara, bakit pa kailangan ang isang privilege speech na nagmumungkahi ng isang bagay na naresolba na? Para kay Gomez, tila ba nag-aaksaya ng oras at political capital si Tulfo sa isang isyu na natapos na ng Kamara.

Ang Pambansang ‘Mr. Senator’ at Ang Mapanuksong Pagtukoy

Mas uminit pa ang palitan ng salita nang paulit-ulit na tukuyin ni Gomez si Tulfo bilang “Mr. Senator” [09:56]. Ito ay isang jab na may halong biro, na tumutukoy sa high-profile na pagtakbo ni Tulfo para sa Senado. Sa gitna ng pagbati at panunukso, “Congratulation po at inamin niyo na talagang panalo na kayo sa Senado…” [09:44], nagbigay ito ng political na kulay sa usapan.

Gayunpaman, mabilis at pormal na itinama ni Tulfo ang pagtukoy, na nagpapakita ng kaniyang respect para sa institusyon at sa accuracy ng kaniyang posisyon: “I will just have to correct my colleague. Hindi pa po ako senador, your honor. Ako po ay isang mambabatas. Ako po ay isang representative. Hindi pa po ako senador, though tumatakbo po akong senador. Nais ko lamang po linawin na ako po’y isang Congressman” [10:38]. Ang maingat na pagtutuwid na ito ay nagbigay-diin sa kaniyang commitment bilang kinatawan ng Kamara.

Ang Tunay na Punto: Ang Sumpa ng Senador

Sa gitna ng interpellation, nailatag ni Cong. Tulfo ang tunay na layunin ng kaniyang privilege speech. Ito ay hindi upang magmungkahi ng bagong amyenda, kundi upang magpasa ng mensahe. Ang kaniyang talumpati ay isang public outcry—isang pakiusap, o panawagan, sa kaniyang mga counterpart sa Senado [13:45].

“Kaya ko nga po, I am pushing for it na bilis-bilisan po natin. Marami po tayong mga batas na pending po ngayon, hindi lang po itong ah 9165. Marami pong kailangang rebisahin, reviewhin. Ang kailangan lang po natin ay bilisan po dahil ang taong bayan ay nag-aantay po…” [12:30].

Ipinaliwanag ni Tulfo na kahit na naalis na ang probisyon sa committee level ng Kamara, “habang ito hindi pa batas, eh wala hong saysay ang pagre-review…” [11:14]. Ang isang House-approved na bersyon ay mananatiling isang draft lamang hanggang sa maipasa ito ng Senado at mapirmahan ng Pangulo. Ang privilege speech ay isang taktikal na paraan upang ipaalala sa Senado, na tiyak na nanonood, ang urgency ng batas na ito.

“Tama po ang ating kasamahan na sinasabi niya pong ni-review na po ‘yan, inalis na po ‘yan para malaman po ng taong bayan na wala na po ‘yan. Wala na sa kamay natin ‘yan. ‘Yan po ay nasa kamay na ng Senado para bilis-bilisan po nila and that is the purpose of my privilege speech this afternoon,” pagtatapos ni Tulfo [14:12].

Ang Kinabukasan ng Kaligtasan ng Media

Ang sagutang ito ay hindi lamang nagpakita ng political drama sa plenaryo, kundi nagbigay-diin din sa pangangailangan para sa mas mabilis at coordinated na pagkilos ng lehislatura. Ang pag-aamyenda sa Seksyon 21 ng RA 9165 ay higit pa sa procedural na isyu; ito ay isang panawagan para sa justice at proteksyon ng mga mamamahayag na araw-araw na nakikipagsapalaran sa kanilang buhay upang ipaalam sa publiko ang katotohanan.

Sa huli, parehong nagkasundo sina Gomez at Tulfo sa mahalagang punto: Dapat bilisan ng Senado ang pagpasa sa House version ng amyenda sa RA 9165. Ang huling sinabi ni Gomez na, “We shall await the next privilege speech” [15:55] ay nagtapos sa interpellation nang may respectful na pagtanggap at pangako ng pag-asa. Ang challenge ay nasa Senado na ngayon, at ang mata ng publiko at ng Fourth Estate ay nakatutok, nag-aantay sa katarungan at kaligtasan na matagal nang dapat naibigay sa kanila. Ang sagutan sa Kongreso ay isang wake-up call sa lahat: Ang batas ay buhay at kailangang kumilos nang mabilis ang pamahalaan upang protektahan ang mga taong naglilingkod sa katotohanan. Ang political will at legislative urgency ang susi upang wakasan ang panganib na dinaranas ng mga mamamahayag na sinasadyang isinasama sa mga mapanganib na operasyon. Ang bawat araw na hindi inaaksyunan ang batas ay isang araw na nabibigyan ng leverage ang krimen laban sa mga tagapagsiwalat ng katotohanan. Ito ang esensya ng naging mainit na palitan ng salita—isang matinding panawagan para sa mabilis at agarang aksyon, na siyang magiging huling hakbang upang ganap na maprotektahan ang mga frontliner ng impormasyon.

Full video: