Ang Pagbili ng Ford Territory at ang Misteryo sa Likod ng Nakapatay na Body Cam: Pulisya sa Ilalim ng Malalim na Imbestigasyon

Ang mga bulwagan ng pagdinig sa Kongreso ay madalas na nagiging entablado ng matitinding sagupaan ng katotohanan at kasinungalingan, ngunit iilan lamang ang kasing-dramatiko at kasing-nakakagimbal tulad ng imbestigasyon na kinasasangkutan ng ilang opisyal ng Philippine National Police (PNP) kasunod ng isang kontrobersyal na operasyon. Sa gitna ng mataas na tensyon at paulit-ulit na pagtatangka na magsinungaling, lumantad ang mga nakaririmarim na alegasyon ng biglang yaman, pananakot, at ang mas matinding usapin ng pagbabanta na umano’y may kaugnayan sa mga pagpaslang sa mga halal na opisyal.

Ang sentro ng isyu ay si Police Major Jason Quijana, isang opisyal na sinisiyasat dahil sa mga iregularidad sa isinagawang raid laban sa mga Chinese nationals. Ngunit ang usapan ay biglang lumingon sa isang personal na bagay: ang pagbili niya ng isang brand new na Ford Territory, apat na araw lamang matapos ang nabanggit na operasyon.

Ang Apat na Araw at ang Misteryo ng P1.3 Milyong SUV

Ang pagtatanong kay Major Quijana tungkol sa kanyang bagong sasakyan ay naging isa sa pinaka-kapansin-pansing bahagi ng pagdinig. Isang kongresista ang nagtanong nang diretsahan: Totoo ba na bumili siya ng Ford Territory ilang araw lang matapos ang operasyon?

“Opo, your honor,” ang naging tugon ni Major Quijana, na nagpapatunay sa pagbili ng SUV na tinatayang P1.3 milyon ang halaga.

Nagsimula ang pag-iiba-iba ng kuwento sa puntong ito. Una, iginiit ni Major Quijana na ang sasakyan ay “binigay po ng Business Partner ko.” Ngunit nang usisain kung sino ang business partner na ito at kung bakit napakayaman nito para magbigay ng ganoong kalaking regalo, tumanggi si Major Quijana na pangalanan ang tao, aniya, “Hindi ko po pwedeng sabihin, your honor.” Ang pagtangging ito ay nagtanim agad ng malaking pagdududa sa kredibilidad niya.

Pagkatapos ng matinding pagpipilit at babala, biglang binago ni Major Quijana ang kanyang pahayag. Inamin niya na binili niya ito bilang isang “regalo sa sarili” dahil sa kanyang kaarawan, at iginiit na binayaran niya ito ng cash. Ito ay nagdulot ng pagkabigla sa mga mambabatas. Paano makakabili ng brand new na SUV, na binayaran nang cash, ang isang opisyal ng pulisya na may buwanang sahod na P91,000, ngunit ang take-home pay ay umaabot na lamang sa P9,000 hanggang P10,000 matapos mabawasan ng mga loan? Ang tanong ng mga mambabatas ay umalingawngaw sa buong bulwagan: ang biglang yaman bang ito ay bunga ng lehitimong negosyo (gaya ng pagpapautang at buy-and-sell ng motor na sinasabi niya) o may kaugnayan sa kontrobersyal na operasyon apat na araw lang ang nakalipas? Ang misteryo ng Ford Territory ay naging matibay na testament sa posibleng ill-gotten wealth at korapsyon na sumasalamin sa kawalan ng pananagutan.

Ang Tense na Pag-amin: Inutusan o Tinakot?

Kung ang Ford Territory ang simbolo ng posibleng korapsyon, ang body-worn camera (BWC) naman ang naging pisikal na ebidensya ng pagtatangka na itago ang katotohanan.

Si Patrolman Roman Acosta, isa sa mga pulis na kasama sa operasyon, ang siyang nagbigay ng testimonya na nagpatibay sa alegasyon ng cover-up. Tinanong si Patrolman Acosta tungkol sa nawawalang video ng BWC na dapat sana ay tuloy-tuloy na naka-record sa buong operasyon. Dito na inamin ni Acosta na “inutusan” siya na i-off ang kanyang BWC.

Sa simula, nag-aatubili si Acosta na aminin na siya ay tinakot. Iginiit niya na sumunod lamang siya sa utos ng kanyang superior. Ngunit sa paulit-ulit na pagpilit ng mambabatas, na may kasamang matinding paalala na siya ay nasa ilalim ng panunumpa at may posibilidad na ma--cite for contempt (tulad ng nangyari sa kanyang mga kasamahan), unti-unting gumuho ang kanyang depensa.

Sa wakas, naglabas ng pag-amin si Patrolman Acosta na may halong takot: “Natakot po ako, your honor, na hindi po sundin.” Nang usisain kung ito ba ay nangangahulugang siya ay tinakot, ang kanyang tugon ay isang matapang at malinaw na “Yes, your honor.”

Direkta niyang pinangalanan si Police Major Jason Quijana bilang superior na nag-utos sa kanya na patayin ang BWC. Ang utos, ayon kay Acosta, ay simple ngunit may nakatagong kahulugan: “patayin yung BWC at alam ko na daw po ang gagawin.” Ang pananakot na ito ay nagpapakita ng isang kultura sa loob ng hanay ng pulisya kung saan ang mga nakabababang opisyal ay pinipilit na lumabag sa protocol at manahimik, o kaya’y maharap sa mas matinding banta.

Ang Nakakakilabot na Banta: Pagpatay sa mga Halal na Opisyal

Ang pagdinig ay umabot sa pinakamatinding bahagi nito nang lumabas ang mga alegasyon ng mas malalang banta na ibinato ni Major Quijana matapos ang operasyon.

Ayon sa testimonya ni Patrolman Acosta at kinumpirma ng iba pang patrolmen na sina Mabong at Karaga, nagbanta si Major Quijana na kung makakaligtas man sila sa kaso, hindi sila makakaligtas sa kanya. Ang linyang ito—”Kung makakaligtas kayo sa kaso, sa akin hindi kayo makakaligtas”—ay nagpapahiwatig ng matinding impunity at sense of entitlement.

Ngunit ang pinaka-nakakagimbal na pahayag ay ang di-umano’y pagmamalaki ni Major Quijana na kaya niyang magpatay o nagpapapatay siya ng mga halal na opisyal. Direkta itong tinanong sa pagdinig: “Nakapatay na ba kayo ng Mayor? Nakapatay na ba kayo ng Vice Mayor? Nakapatay na ba kayo ng Kapitan?”

Maraming patrolmen, kabilang sina Mabong, Karaga, at Garcia, kasama sina PSS Des at Democrito, ang nagtaas ng kamay bilang kumpirmasyon na narinig nila ang mga pahayag na ito sa isang pre-conference na pinatawag ni Major Quijana. Ang pagkakaisa ng mga testigo sa isang napakabigat na akusasyon ay nagdulot ng seryosong alarma hindi lamang sa Komite, kundi maging sa matataas na opisyal ng PNP na naroroon.

Si General Nates mismo ay nagpahayag ng kanyang pagkabahala, aniya, ang ganitong mga pahayag ay “causes for alarm” dahil baka ito ang pinagsisimulan ng mga hindi nalulutas na pagpaslang sa mga lokal na opisyal. Agad na ipinag-utos ang pagrepaso sa assignment history ni Major Quijana upang tingnan kung may mga Mayor, Vice Mayor, o Kapitan ba ang namatay sa mga lugar kung saan siya na-destino.

Matapos ang paulit-ulit na pagtanggi, inamin ni Major Quijana, dahil na rin sa “frustration” at pressure, na nabanggit niya ang banta tungkol sa hindi nila pagkaligtas sa kanya. Gayunpaman, mariin pa rin niyang itinanggi ang bahagi ng pagpatay sa mga halal na opisyal. Subalit, ang pag-amin niya ng pananakot matapos ang sunod-sunod na kasinungalingan ay lalo lang nagpatibay sa obserbasyon ng mga mambabatas na patuloy siyang nagsisinungaling.

Ang Akusasyon ng ‘Nagud’ at ang Siklo ng Korapsyon

Bilang pagtatanggol at pagsubok na ilihis ang isyu, si Major Quijana ay nagturo ng iba at inakusahan ang kanyang sariling kasamahan, si Patrolman Garcia, ng korapsyon.

Ayon kay Quijana, si Garcia, na Chief of CLK, ang siyang “nagud” (tumitira o nagkakanulo sa loob) at nakita raw niya mismo na apat hanggang limang beses itong bumaba ng gusali na may dalang pera sa kanyang jacket. Ang perang ito ay sinasabing may kaugnayan sa raid.

Ngunit ang akusasyong ito ay lalo lang nagbigay ng pahiwatig ng mga iregularidad sa pamamalakad ni Major Quijana. Tinanong siya ng Komite: Kung nakita mo na may dalang pera si Garcia at lumalabag siya sa batas, bakit hindi mo siya kinuestyon, inaresto, o sinigurado na i-turn over niya ang pera sa tamang protocol?

Ang tanging tugon ni Quijana ay “Hindi ko na po naisip, your honor, pasensya na po.” Ang pagbaling niya ng sisi at ang hindi niya pagganap sa kanyang tungkulin bilang deputy team leader na pigilan ang malinaw na ilegal na gawain ay nagbigay ng konklusyon sa mga mambabatas na si Major Quijana ay hindi lamang sangkot sa cover-up, kundi maaaring bahagi rin ng mas malaking problema ng korapsyon sa operasyon.

Sa huli, ang mga pagdinig na ito ay nagpapakita ng isang malalim at nakakabahalang katotohanan: ang impunity at ang kawalan ng takot sa batas na ipinapakita ng ilang miyembro ng PNP. Ang kaso ni Major Quijana, mula sa misteryo ng kanyang brand new Ford Territory hanggang sa kanyang pag-amin ng pananakot at pagbaling ng sisi, ay isang malinaw na paalala sa pangangailangan para sa mas matinding accountability at muling pagtuturo sa mga halaga ng tapat at marangal na serbisyo publiko. Ang kasinungalingan, gaya ng sinabi ng Kongresista, ay patuloy na nagpapahirap at ang pag-amin lamang ng buong katotohanan ang makakapagbigay ng liwanag at hustisya sa kasong ito. Patuloy na susubaybayan ng Komite ang imbestigasyon upang matukoy ang katotohanan sa likod ng mga nakakakilabot na banta at ang tumpak na pinagmulan ng biglang yaman.

Full video: