IMPEACHMENT NI VP SARA, NASA BINGIT NG “DEADLOCK” DAHIL SA SENADO! HOUSE PROSECUTORS, NANGGIGIGIL SA “IMPOSIBLENG” UTOS NG MGA SENADOR-HUKOM!

Sa isang press conference na binantayan ng buong bansa, nagbigay ng matinding reaksyon ang House Prosecution Panel, sa pangunguna ni Congresswoman Atty. Jinky Luistro, hinggil sa kontrobersyal na desisyon ng Senate Impeachment Court. Inihayag ni Cong. Luistro ang kanilang matibay na posisyon at ang ginawang legal na hakbang matapos maglabas ang Senado ng mga utos na tila naglalayong magdulot ng kalituhan at humarang sa daloy ng kaso.

Ang pahayag na ito ay nagbukas ng panibagong kabanata ng political at legal deadlock, kung saan ang kapangyarihan ng Saligang Batas at ang pormalidad ng proseso ay sinusubok sa harap ng publiko.

Ang Pagsisimula ng Hukuman: Wala Nang Makahahadlang?

Sa simula ng kanilang pahayag, binigyan-diin ni Cong. Luistro ang isang positibong balita na nagpapatibay sa proseso: ang opisyal na pagsisilbi ng summons sa bise presidente, na siyang respondent sa kaso. Ayon sa piskal, sa sandaling naisumite ang summons, nangangahulugan itong pormal nang nakuha ng Impeachment Court ang hurisdiksyon [03:09] sa tao ni VP Sara Duterte.

“Binalikan namin ang desisyon ng Impeachment Court na nagsilbi ng summons sa bise presidente. Malinaw na ang hurisdiksyon laban sa tao ng respondent ay na-acquire na,” paliwanag ni Cong. Luistro [02:15]. Ang pag-develop na ito ay isinisigaw, aniya, na tuloy na ang impeachment trial [03:24]. Ang bise presidente ay binigyan ng 10 araw, na non-extendable, upang magsumite ng kanyang sagot. Inaasahan ng prosekusyon na sa pamamagitan nito, malalaman na ng sambayanang Pilipino ang magiging depensa ng bise presidente [02:54].

Para sa Prosecution Panel, ang hakbang na ito ng Senado ay isang implicitong pagpapatunay na ang proseso ay buhay at patuloy [01:05:20].

Tatlong Utos, Apat na Kalituhan: Ang Balakid Mula sa Senado

Ngunit ang kasunod na aksyon ng Senado ang nagbigay ng malaking pag-aalala sa House Prosecutors. Kasabay ng pag-isyu ng summons, naglabas ang Impeachment Court ng tatlong utos na nagdulot ng matinding kalituhan, kaya naman nagpasya ang House Panel na maghain ng Motion for Clarification [04:37].

1. Ang Utos ng Certification Una, inutusan ang House of Representatives na mag-isyu ng sertipikasyon tungkol sa “compliance with the Constitution” patungkol sa paghahain ng impeachment complaint [03:56]. Partikular na tinutukoy dito ang pagtiyak sa one-third signature requirement ng mga miyembro ng Kamara at ang non-violation ng one-year bar rule [35:04].

Mariing ipinagtanggol ni Cong. Luistro na sila ay “fully and strictly compliant” sa lahat ng konstitusyonal na rekisitos, kabilang na ang hindi paglabag sa one-year prohibition rule [05:05]. Binanggit pa ng mga piskal ang naging pasya ni dating presiding officer Juan Ponce Enrile noong impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona, kung saan itinatakda na kapag may compliance sa dalawang basic requirements (pirma at verification), ang paghahain ng impeachment complaint ay may presumption of legality na hindi na maaaring kwestyunin maliban na lang kung may matinding controvertiong evidence [19:58].

2. Ang Imposibleng Utos Mula sa ‘Wala’ Ang ikalawang utos ang tinawag na imposible at labis na nagpalito sa House Prosecution. Inutusan ang House of Representatives na kumpirmahin kung ipagpapatuloy ba ng 20th Congress ang impeachment complaint [04:15].

“Ito ay imposibleng sundin,” pagdidiin ni Cong. Luistro [05:24]. “Una sa lahat, ang 20th Congress ay wala pa sa kasalukuyan.” Ang susunod na Kongreso ay magko-convene lamang sa Hulyo 28, kasabay ng State of the Nation Address (SONA). Kaya naman, paano makapagsusumite ang kasalukuyang 19th Congress ng isang sertipikasyon para sa isang Kongresong hindi pa umiiral? [36:09] Ayon sa mga piskal, ang utos na ito ay isang condition na hindi nila kayang tuparin sa kasalukuyan [56:21].

3. Ang ‘Mooting’ sa Articles of Impeachment Pangatlo, nagkaroon ng ulat na ang anticipated presentation ng Articles of Impeachment sa Senado ay canceled o rendered moot [06:05] dahil sa referral na ng verified complaint sa Impeachment Court [06:20].

Ito ay mariing kinuwestiyon ng prosecution panel, dahil ang pagbasa at pagprisinta ng Articles of Impeachment ay nakasaad mismo sa rules on impeachment ng Senado [58:26]. “Nagulat kami nang biglang rendered moot [ang presentasyon] gayong nakasaad ito sa kanilang sariling batas. Humihingi kami ng enlightenment at guidance sa Impeachment Court [06:40].

Desisyon ng mga Piskal: Hindi Pagtanggi, Kundi Pagpapaliban

Dahil sa mga kalituhang dulot ng tatlong utos, nagdesisyon ang House Prosecution Panel na i-defer o ipagpaliban muna ang pagtanggap ng mga Articles of Impeachment at ng mga utos ng Senado [34:30], [46:01].

Ayon kay Cong. Luistro, ang pagka-defer na ito ay hindi nangangahulugan ng paglabag o disobedience sa Impeachment Court [09:59]. Sa halip, ito ay isang legal at maingat na hakbang upang makakuha muna ng klaripikasyon [10:05]. Bilang mga piskal, responsibilidad nilang sundin ang utos ng hukuman. Ngunit paano nila susundin ang isang utos na imposibleng gawin?

“Ang ball ay nasa kamay na ng Senado, na ang mandate ay to try and decide,” paliwanag ng piskal [26:40]. Bilang mga prosecutors, ipinahayag nila ang kanilang obligasyon na sumunod sa mga utos ng mga Senator-Judges [01:00:56], basta’t ang mga utos ay nasa loob ng bounds of the law [01:01:03]. Ang kanilang strategy ay maging cooperative at hindi combative [01:14:07], ngunit titiyakin nilang ang proseso ay naaayon sa Saligang Batas.

Ito ang dahilan kung bakit inihanda nila ang motion seeking for clarification upang maresolba ang lahat ng legal na isyu at magkaroon ng malinaw na direksyon ang kaso [44:04].

Ang Takot sa “Delay” at “Kill Intent”

Sa kabila ng professional na paninindigan ng lead prosecutor, hindi naiwasan ng ilang miyembro ng panel na magpahayag ng kanilang personal na sentimyento hinggil sa mga aksyon ng Senado.

Nang tanungin kung sadyang may deliberate na pagpapabagal sa proseso, matapang na sumagot si Congressman Keith Flores: “I cannot speak for everyone, no, but for me, yes” [56:44]. Tinukoy niya ang impossible na utos na humingi ng kumpirmasyon sa 20th Congress bilang isang kondisyon na hindi nila kayang sundin, na siyang nagiging condition para mag-move forward ang kaso [56:29].

Ang sentimyento na ito ay sinundan pa ng isang prosecutor na nagpahayag ng kanyang personal opinion batay sa kanyang karanasan sa gobyerno mula pa noong 1970s. Aniya, mayroon siyang batayan upang maniwalang mayroong clear intent to kill or delay ang impeachment [01:10:21], [01:10:34].

Gayunpaman, nilinaw ni Cong. Luistro na ang order to return o remand ay hindi pa nangangahulugan ng tuluyang pagbasura sa kaso. Naninindigan sila na ang kaso ay “very much active and alive” [01:05:20] dahil hindi naman sinabing dismissed o terminated [21:17]. Ngunit, sinabi niyang premature pa ang magbigay ng pormal na stand kung ang remand ay katumbas ng dismissal hangga’t hindi pa sila nabibigyan ng clarification [59:55].

Pagsunod at Pagtitiwala sa Saligang Batas

Sa huli, ipinahayag ng House Prosecution Panel ang kanilang full confidence sa kanilang kaso. Tinitiyak nila na ang seven articles of impeachment ay sinusuportahan ng “ample and convincing evidence” [01:05:20]. Ang kanilang layunin ay hindi makipag-kompetensya sa Senado bilang co-equal body, kundi gampanan ang kanilang tungkulin bilang mga piskal na magprisinta ng ebidensya sa Impeachment Court [01:14:31].

Para sa mga piskal, ang lahat ay nakasalalay sa Saligang Batas. “Ang soberanya ay nananahan sa mga tao… at lahat tayo, ang mga piskal at maging ang mga senador-hukom, ay obligado na sundin ang letra at ang espiritu ng Saligang Batas ng Pilipinas,” pagtatapos ni Cong. Luistro [01:06:50].

Ang House Prosecution Panel ay maghahain ng kanilang Motion for Clarification ngayong araw, na siyang magiging susi upang matukoy kung ang impeachment trial ay magpapatuloy, o tuluyan nang mabaon sa limot dahil sa procedural deadlock na nilikha ng mga utos ng Senado [01:12:26]. Sa ngayon, ang mata ng publiko at ang pag-asa ng hustisya ay nakatuon sa magiging tugon ng Senate Impeachment Court.

Full video: