SA GITNA NG MISTERYO: Ang Nakakakilabot na Salaysay sa Likod ng Nawawalang mga Sabungero

Mahigit tatlong taon na ang nakalipas, nananatiling mailap ang hustisya at nananatiling bugtong ang kapalaran ng 34 na opisyal na nawawalang sabungero—bilang na sa kasalukuyan ay umaabot na umano sa higit 100, ayon sa mga alegasyon. Ngunit ang napakahabang pananahimik at paghahanap ay naputol ng biglaang paglitaw ni Donondon, isang lalaking nag-aangking tagaloob na mayroong personal knowledge at firsthand na kaalaman sa karumal-dumal na sinapit ng mga biktima. Ang kanyang testimonya ay hindi lamang nagbigay-liwanag sa kaso, kundi nagbunyag ng isang malalim at chilling na operasyon na sinasabing may basbas at pondo ng isa sa pinakamakapangyarihang tao sa industriya: si Ginoong Charlie ‘Atong’ Ang.

Sa isang serye ng nakakagulat at emosyonal na panayam, inilatag ni Donondon ang detalyadong kronolohiya ng pagdukot, pagpapahirap, at pagpatay. Ang kanyang salaysay, na ngayo’y inaayos para maging opisyal na affidavit at inihahanda sa pakikipagtulungan ng Criminal Investigation and Detection Group (CIDG), ay nagpinta ng isang larawan ng kalupitan na tila hindi kayang likhain ng ordinaryong isip—isang operasyon na nag-ugat umano sa takot na bumagsak ang negosyo ng online sabong.

Ang Mitsa ng Karahasan: Pandaraya at ang ‘Go Sign’

Sinasabi ni Donondon na ang ugat ng lahat ng karahasan ay ang pandaraya—ang ‘chope’ o ‘tupi’ sa wika ng mga sabungero. Ayon sa kanyang paglalahad, may isang team na naka-monitor sa live feed ng mga laban, sa pangunguna umano ni Eric De Rosa. Kapag may nakitang ‘mandaraya’ sa mga arena tulad ng Santa Cruz Laguna, Crot, Lipa, at Manila Arena, ito ay agad na itatawag sa kanya. Sa puntong iyon, si Donondon naman ang tatawag kay Mr. Atong Ang.

“Pag sinabi ni Mr. Atong, ‘Alam mo na ‘yan,’ ang go sign na ‘yun,” mariing pahayag ni Donondon. Ang pahintulot na ito, ayon sa kanya, ay nagpapahiwatig na dapat na ipatawag at ligpitin ang mga ‘salaring’ sabungero. Ito, aniya, ay bunga ng isang meeting noong kasagsagan ng online sabong, kung saan pinagpasyahan umano ng mga ‘Alpha’ o top rank na miyembro—na kasama pa umano si Miss Gretchen Barretto—na kailangang “galawin” ang mga ‘mandaraya’ upang hindi bumagsak ang negosyo at hihina ang kita. Ayon kay Donondon, ang desisyon na ito ay tinutulan ng ilan, ngunit nanaig ang mayorya na pabor sa karahasan.

Pagkuha ng ‘go signal,’ itatawag na niya ito kay ‘Bito,’ isang Colonel umano ng Philippine National Police (PNP) at ang sinasabing team leader ng death squad.

Ang Daan Patungo sa Pagpapahirap

Hindi raw basta dinudukot ang mga biktima. Ang modus operandi ay organisado. Pagkatapos ma-identify sa arena, kukunin ng grupo ni Bito—na binubuo ng mga pulis at sibilyan—ang mga biktima. Ayon sa salaysay, dinala ang mga biktima sa isang farm ni Mr. Ang sa Lipa, Batangas. Doon, kinakausap muna ni Donondon ang mga biktima.

“Dinala ko sa may bahay niso si Mr. Atungang, ‘yung sa may bandang kusina, doon ko sila kinakausap habang inaantay ko ‘yung grupo ng mga pulis,” paglalarawan niya [12:41].

Pagkatapos ng maikling interogasyon, tino-turnover na raw niya ang mga biktima sa grupo ni Colonel Bito. Ang sunod na destinasyon ay ang umano’y killing field—isang palaisdaan sa Talisay, Batangas, na pag-aari ng isang ordinaryong pulis (SPO o SP3, ayon kay Donondon).

Isang Larawan ng Karumaldumal na Krimen

Ang pinakanakakakilabot na bahagi ng testimonya ni Donondon ay ang paglalarawan sa pamamaraan ng pagpatay, na inamin niyang nasaksihan niya sa pamamagitan ng mga video na ipinadala sa kanya. Sa paghingi ng paumanhin sa sensitibong detalye, inilarawan ni Donondon ang mga biktima na nakaposas at tinitilian ng cable tie o tie wire sa leeg [17:49].

“Ginagarutin nila hanggang sa lumabas ‘yung dila at saka nakahihi na ‘yung tao, then napatay na,” aniya. Ang paggarote ay sinundan pa ng lalong kahindik-hindik na proseso: ang mga bangkay ay sinasabing “nilalaslaslan” upang alisin ang dugo at iba pang laman na maaaring magpalutang sa bangkay. “Nilalagay sa tabla na pinap [flattened] ‘yung taon na tinatalian ng Tai wire kasama ‘yung buhangin para pandlubog,” pagpapatuloy ni Donondon [18:21].

Pagkatapos ay isinakay sa bangka at itinapon sa gitna ng Lawa ng Taal. Hindi raw tiyak ni Donondon ang eksaktong lokasyon sa lawak ng Taal Lake (234.2 sq km), ngunit naniniwala siyang matutukoy na ito ngayon ng CIDG sa tulong ng mga bagong nakuhang indibidwal. Ang detalye ng pagpatay at pagtapon ay nakita raw ni Donondon sa mga video na viber na ipinadala sa kanya ng mga pulis, na minsan pa raw niyang ipinakita mismo kay Mr. Ang [18:53].

Ang USB, mga Voucher, at Ebidensya ng Korapsyon

Bilang patunay sa kanyang mga pahayag, inihayag ni Donondon ang pag-iingat niya sa dalawang uri ng physical evidence: isang USB drive at mga disbursement voucher.

Ang USB ay naglalaman umano ng video ng pagdukot at interogasyon kay Jun Lasco. Ayon kay Donondon, ang video ay kuha mismo ng mga pulis na dumukot kay Lasco, at kinuha niya ito sa halagang ₱2 milyon [47:34], na ipinabayad umano sa mga pulis. Ang video na ito ay ipinanood daw mismo sa loob ng opisina, kasama ang mga pinaghihinalaang miyembro ng inner circle, kabilang sina Eric De Rosa, Engineer Salazar, at maging si Gretchen Barretto.

Higit pa rito, may hawak din umano si Donondon na mga voucher na nagsisilbing patunay ng buwanang pagpopondo sa operasyon ng death squad. Ang mga voucher na ito, na tinatawag na ‘intel,’ ay nagkakahalaga umano ng ₱2 milyon at inilalaan sa sinasabing team leader na si Colonel Bito [02:32:00]. Bagamat hindi pumipirma ang mga pulis, inamin ni Donondon na may isang voucher siyang hawak na may pirma ng driver—na isa ring pulis—bilang monthly payment sa opisyal. Ang paggamit ng terminong ‘intel’ at ang pagiging confidential ng transaksyon ay nagpapatunay umano sa opisyal ng opisina at sa mga anak ni Mr. Ang na ito ay may kinalaman sa ‘katayan’ na nangyayari [02:50:00].

Ang mga ebidensyang ito ang gagamitin ni Donondon upang patunayan na ang operasyon ng pagliligpit ay may institutional at financial backing mula sa mataas na management.

Ang Pagtataksil at ang Desisyong Lumantad

Ang paglantad ni Donondon ay hindi nag-ugat sa isang biglaang pangyayari, kundi sa isang unti-unting pagdududa at pagkatakot. Ayon sa kanya, ang turning point ay nangyari noong kasagsagan ng online sabong, habang sakay sila ng helicopter papuntang Batangas, kasama sina Mr. Ang at Engineer Selso Salazar [03:10:08]. Sa himpapawid, nagkwento umano si Mr. Ang tungkol sa mga pinapatay at kung saan itinapon sa Lawa ng Taal. Bigla na lang daw inalis ni Salazar ang headset at nag-usap sila nang pabulong. Dito na raw napagtanto ni Donondon na baka siya na ang susunod na target, lalo pa’t siya ang may alam sa lahat ng sikreto.

“Ang ugali kasi talaga ni Mr. Ang, ‘pag marami ka ng alam, pinagpaligpit ka na talaga niyan,” aniya [03:07:07].

Dahil dito, nagsimula siyang mag-ipon ng ebidensya. Ang huling mitsa ay noong marinig niya sa loudspeaker ng telepono ng kanyang kumpare ang salitang nanggaling mismo kay Mr. Ang: “Putang ina ‘yan. Sino ba ‘yan, si Donondon? Wala pa akong pinapapatay, ah. Wala pa akong taong hindi nabubuhay. Alam mo ‘yan, eh.” [03:31:05] Doon na raw siya nagdesisyon na huwag nang magdalawang-isip, at tuluyan nang lumantad, bagama’t huli na noong sinusunog na ang kanyang mga cellphone at gadgets [03:00:01].

Inamin ni Donondon na nagtago siya, na minsan pa raw itinago mismo ni Mr. Ang [03:41:01], bago siya tuluyang umuwi sa Mindanao at humiwalay. Sa kanyang pagtakbo, inalok daw siya ng recantation paper na may ₱500 milyong halaga kapalit ng pananahimik [04:40:00]. Subalit, tumanggi siya.

“Hindi kaya ng konsensya ko sir, dahil sa 100 taong nawawala at hindi lang ‘yan, marami akong alam diyan kay Mr. Atong Ang,” matatag niyang pahayag [05:27:00]. Ang kanyang ipinaglalaban, aniya, ay hindi lamang para sa sarili at pamilya, kundi para na rin sa mga pamilya ng mga namatayan at nawawala.

Ang Hamon at Panawagan sa Pamilya ng mga Biktima

Kinikilala ni Donondon ang hamon na kakaharapin niya sa hukuman—ang kanyang salita kontra sa salita ng mga makapangyarihan. Tiyak na kukuwestiyunin ang kanyang credibility, lalo pa’t marami sa mga nasasakdal sa kaso ay mga kasama niya dati [05:03:00]. Gayundin, hindi siya present sa mismong oras ng pagpatay. Subalit, naniniwala siyang ang kanyang testimonya, kasama ang mga hawak niyang ebidensya at ang corroborative statements ng iba pang witness na inaayos ng CIDG, ay magkokonekta sa lahat ng pangyayari.

Sa huli, nanawagan si Donondon sa mga pamilya ng mga nawawalang sabungero: “Lumapit na kayo sa CIDG. Ipagdasal niyo lang ang kaligtasan ko at hindi ako aatras sa laban na ‘to. Itong laban na ‘to hindi lang para aking pamilya, kundi para sa inyo na rin ‘to” [05:59:00].

Ang salaysay ni Donondon ay isang malaking hakbang upang bigyan ng kasagutan ang matagal nang misteryo ng mga nawawalang sabungero. Sa paghahanda ng kanyang affidavit at paghahanap ng mga corroborative witness, ang laban para sa hustisya ay nagsisimula pa lamang, ngunit ngayon, mayroon na itong mukha, isang boses, at isang nakakakilabot na katotohanan na handang ipaglaban.

Full video: