Ang internet ay isang mundong punong-puno ng impormasyon, ngunit sa bawat piraso ng katotohanan ay may libu-libong anino ng kasinungalingan. Wala nang mas matinding halimbawa nito kundi ang kaso ni Jovelyn Galleno, ang dalagang mula Palawan na ang trahedya ay patuloy na ginagamit at ginagawang sentro ng mga kakatwa at kalunos-lunos na “fake news” o mapanlinlang na balita.

Mula sa paglaho noong Agosto 2022 hanggang sa kumpirmasyon ng kanyang kamatayan, ang kuwento ni Jovelyn ay isa nang sugat na patuloy na dinudugo, at ang sugat na ito ay lalong pinasasakit ng mga walang-pusong online content creators na walang pakialam kundi ang makakuha ng clicks at views.

Kamakailan, isang video ang mabilis na kumalat sa social media, may titulong nagtataglay ng nakakagulat at nakakapikon na pahayag: “JOVELYN GALLENO! DUMATING GALING MALAYSIA! NADAKIP NI RAFFY TULFO! NAPAHIYA SA PALAWAN! BISTADO NA!”. Ang ganitong uri ng pamagat ay sapat na upang magdulot ng kaguluhan, magbigay ng huwad na pag-asa, at muling magbukas ng matinding kirot sa pamilya at sa publikong sumusubaybay sa kaso.

Ang Katotohanang Binalot ng Kalungkutan at Ebidensiya

Mahalagang ilatag muli ang mga kumpirmadong katotohanan upang basagin ang pader ng kasinungalingan. Si Jovelyn Galleno, isang 22-anyos na nagtatrabaho bilang saleslady sa Robinsons Place sa Puerto Princesa, Palawan, ay huling nakita noong Agosto 5, 2022, pagkatapos ng kanyang trabaho. Nag-abiso pa siya sa kanyang kapatid, si Jonalyn, ngunit hindi na nakauwi. Ang paghahanap sa kanya ay naging isang pambansang panawagan, dala ng pag-aalala at pagnanais na mahanap siyang buhay.

Ngunit ang pag-asa ay biglang naglaho makalipas ang halos tatlong linggo.

Noong Agosto 23, 2022, natagpuan ang kalansay at mga personal na gamit ni Jovelyn sa isang kakahuyan sa Purok Pulang Lupa, Barangay Santa Lourdes, Puerto Princesa City. Kabilang sa mga natagpuan ang kanyang itim na bag, cellphone, at ilang identification cards na agad kinumpirma ng kanyang mga mahal sa buhay na pag-aari niya. Ito ang sandali kung saan ang pagdududa ay naging malagim na katotohanan.

Ang Siyentipikong Kumpirmasyon at ang Tungkulin ni Senador Tulfo

Dahil sa sensitibidad ng kaso at sa kawalan ng tiyak na ebidensiya maliban sa mga kalansay, humingi ng tulong ang pamilya Galleno kay Senador Raffy Tulfo upang magsagawa ng hiwalay na DNA test. Ang pagtulong na ito ay naging mahalaga dahil ito ang nagbigay-daan sa pagiging matibay ng mga resulta.

Pagkatapos ng maingat na pagsusuri ng PNP Forensic Group, at kalaunan ay kinumpirma rin ng National Bureau of Investigation (NBI), inanunsyo noong huling bahagi ng Agosto at kalagitnaan ng Setyembre 2022 na ang mga natagpuang labi ay may “99.99% match” sa DNA ng ina ni Jovelyn. Ito ang pinal at hindi mapag-aalinlanganang kumpirmasyon: Pumanaw na si Jovelyn Galleno.

Ang pag-amin ng isa sa mga suspek, si Leobert Dasmariñas, pinsan mismo ng biktima, ang nagbigay-daan sa mas mabilis na pagresolba ng insidente, kung saan itinuro niya ang lokasyon ng mga labi. Dahil dito, inihain ang kasong Rape with Homicide laban kina Dasmariñas at sa kasabwat nitong si Jobert Valdestamon.

Si Senador Tulfo, sa kanyang programa, ay nagbigay ng tulong at sinubukang alamin ang katotohanan sa pamamagitan ng pagpapasailalim sa lie detector test kay Dasmariñas upang matiyak na nagsasabi ito ng totoo sa kanyang mga pag-amin. Ang lahat ng pagkilos na ito ay nagpapakita ng isang layunin: makamit ang hustisya batay sa ebidensiya at katotohanan.

Ang Kalaswaan ng Clickbait at ang Pang-aabuso sa Emosyon

Sa gitna ng pormal at forensic na paghahanap ng hustisya, patuloy namang umusbong ang mga malisyosong kuwento sa online, na ang pinakahuli ay ang mga balitang nagsasabing “buhay” si Jovelyn at “nahuli” sa Malaysia. Ang mga pahayag na ito ay mariing sinasalungat ng opisyal na fact-check at ng lahat ng ebidensiyang hawak ng mga awtoridad.

Ang pagpapakalat ng impormasyon na “buhay” siya ay hindi lang simpleng pagkakamali; isa itong mapanlinlang na gawaing nagpapataas ng traffic at kita mula sa online platform sa pamamagitan ng paglalaro sa emosyon ng publiko. Ang mga post na ito ay gumagamit ng mga inedit o nakalilitong larawan, emosyonal na captions, at nagli-link sa mga kahina-hinalang website—mga red flag ng disinformation.

Isipin ang bigat ng ganitong kasinungalingan sa balikat ng pamilya Galleno. Sa bawat paglabas ng balitang “buhay” si Jovelyn, binubuksan at dinudurog muli ang kanilang puso. Ang proseso ng pagluluksa ay hindi matatapos dahil patuloy silang niloloko at pinapaasa ng mga taong walang ibang intensyon kundi ang kumita. Sila ang mga biktima hindi lang ng krimen, kundi pati na rin ng kawalang-hiyaan ng digital world.

Ang tanging pinakamabuting paraan upang igalang ang alaala ni Jovelyn at ang pasakit ng kanyang pamilya ay ang pag-iwas sa mga clickbait na ito. Kailangan nating tandaan na ang opisyal na resolusyon, batay sa siyensiya at batas, ang tanging dapat nating panindigan. Ang mga kuwentong ‘nakita siya sa resort’ o ‘dumating galing Malaysia’ ay pawang hoax lamang.

Isang Panawagan: Labanan ang Fake News, Itaguyod ang Katotohanan

Ang kaso ni Jovelyn Galleno ay tapos na sa bahagi ng imbestigasyon; forensically closed na ito. Ngunit ang paghahanap ng tunay na hustisya ay patuloy na gumugulong sa sistema ng hukuman. Ang atensyon ng publiko ay dapat nakatuon hindi sa mga imbento at sensational na online content, kundi sa pagtutok sa paglilitis laban sa mga akusado.

Ang fake news ay isang uri ng pang-aabuso. Ito ay nagkakalat ng kamangmangan, nagpapalawak ng pagkalito, at nagpapababa ng tiwala sa mga lehitimong institusyon, lalo na sa pulisya at NBI na nagsagawa ng masusing pagsisiyasat at DNA testing. Kapag pinaniwalaan ang mga kasinungalingan, hindi lamang natin sinusuportahan ang mga content creator na walang etikang gumagawa nito, kundi binabalewala natin ang matibay na ebidensiya na nagbigay ng linaw sa trahedya ni Jovelyn.

Bilang mga mamamayan, may responsibilidad tayong suriin ang bawat balita bago ito ibahagi. Ang pag-uulat at paglalabas ng katotohanan, lalo na sa sensitibong kaso tulad nito, ay isang gawaing dapat na may mataas na antas ng journalistic integrity. Ang tanging paraan upang matapos ang kalunos-lunos na pagpapahirap na ito sa pamilya Galleno ay ang pagkakaisa ng publiko sa pagtanggi sa mga kasinungalingan.

Hustisya para kay Jovelyn ay hindi makakamit sa pamamagitan ng mga viral videos na nagbibigay ng pekeng pag-asa, kundi sa matibay at di-natitinag na pagtindig sa katotohanang naipaliwanag na. Ang kanyang alaala ay dapat igalang sa pamamagitan ng pagsuporta sa legal na proseso at panawagan para sa mabilis at makatarungang paghatol sa mga taong umagaw sa kanyang buhay. At ito ang tanging kuwentong dapat nating bigyang atensyon.

Full video: