Ang isyu ng Philippine Offshore Gaming Operators (POGO) ay patuloy na nagbubunyag ng masalimuot na kuwento ng salapi, kapangyarihan, at mga legal na tanong na umaabot hanggang sa pinakamataas na antas ng pamahalaan. Sa pinakahuling pagdinig sa Kamara de Representantes, hindi lamang ang operasyon ng POGO ang ibinunyag, kundi maging ang tungkulin at mga aksyon ng ilang dating opisyal, partikular na si dating Presidential Spokesperson Harry Roque. Ang naging paghaharap ay hindi lang tungkol sa POGO—ito ay isang paggigiit sa kapangyarihan ng Kongreso at isang matinding pagbusisi sa mismong pundasyon ng batas.

Ang Delikadong Papel ni Roque: Abogado o Taga-payo?

Dumalo si Atty. Harry Roque sa pagdinig bilang resource speaker, ngunit mabilis siyang ninalamag sa mga tanong tungkol sa kanyang papel noong siya ay tagapagsalita pa ni dating Pangulong Rodrigo Duterte. Binigyang-diin ni Congresswoman Jinky Luistro ang position of trust and confidence na hawak ni Roque, at kung bakit hindi niya umano kinalaban o sinuway ang “mga maling desisyon” ng Pangulo, lalo na kung ito ay salungat sa batas.

“Hindi ko po function iyon,” mariing tugon ni Roque [00:55], na idiniin na ang kanyang tungkulin ay magsalita lamang para sa Pangulo, hindi ang kontrahin o itama ito. “Siya ang aking principal,” aniya, na nagpapahiwatig na bilang tagapagsalita, limitado ang kanyang kapangyarihan sa pagbibigay ng payo, maliban na lamang kung hiningi. Gayunpaman, ang pagpipilit ni Luistro na dapat siyang nagboluntaryo ng legal na opinyon bilang isang international law expert at abogado ay nagpapakita ng pangkalahatang pagkadismaya ng publiko at ng mga mambabatas sa tila “pagtatago” ng katotohanan noong mga panahong iyon.

Ngunit ang mas nagpainit sa pagdinig ay ang kanyang kasalukuyang papel bilang abogado ng Whirlwind Corporation, ang kompanyang nagpapaupa ng gusali sa Lucky South 99, isa sa mga POGO na inatake ng mga awtoridad. Mabilis na sinagot ni Roque ang mga tanong ni Congressman Ace Barbers, na nilinaw niyang walang kinalaman siya sa Lucky South 99 POGO, kundi sa Whirlwind, at ang kanyang presensya sa PAGCOR ay upang samahan lamang si Miss Cassandra Ong.

Ayon kay Roque, ang kasunduan sa pagitan ng Whirlwind at Lucky South 99 ay isang private contract na hindi nangangailangan ng pag-apruba ng PAGCOR [01:10:48]. Ngunit ang kanyang patuloy na pag-follow-up, bagamat ilang buwan matapos ang unang pulong, ay nagdulot ng mga pagdududa. Tinanong din siya kung inumpisahan niya ang kaso laban sa Lucky South 99 dahil sa paggamit ng kanyang pangalan bilang legal counsel nang walang pahintulot. Ang kanyang tugon—na nalaman lamang niya ito sa pagdinig sa Senado noong nakaraang buwan—ay lalong nag-iwan ng malaking katanungan sa tila nakagugulat na mga koneksyon sa pagitan ng mga personalidad at ng POGO empire.

Ang Pagsikil sa Kapangyarihan: Isyu ng Executive Order No. 13

Ang sentro ng legal na diskusyon at emosyonal na pag-apela ni Congresswoman Luistro ay ang separation of powers. Matindi niyang kinuwestyon kung si dating Pangulong Duterte ay “naglehislatura” o “umako ng kapangyarihan ng Kongreso” nang inisyu niya ang Executive Order No. 13 (EO 13) noong 2017 [06:21:00]. Ang EO 13 ang unang beses na tahasang binanggit ang terminong “online gaming,” isang bagay na wala sa mas naunang batas na nagtatag sa PAGCOR (PD 1869 at RA 9487).

“HINDI ba’t si Presidente ay nanghimasok sa kapangyarihan ng Kongreso nang inisyu niya ang Executive Order No. 13?” tanong ni Luistro.

Tumanggi si Roque na sagutin ang tanong, aniya, hindi iyon sakop ng kanyang expertise noong siya ay tagapagsalita pa [07:44:48]. Ngunit kalaunan ay nagbigay siya ng opinyon bilang abogado: ang executive issuances ay may presumption of constitutionality maliban na lamang kung kuwestyunin sa Korte Suprema [11:05].

Gayunpaman, binatikos ito ni Luistro gamit ang Latin legal maxim: Inclusio unius est exclusio alterius (Ang pagbanggit sa isa ay nangangahulugan ng pagbubukod sa iba) [11:56]. Kung hindi kasama ang “online gaming” sa orihinal na batas, ang EO 13, sa pagtukoy at pagbibigay-depinisyon nito sa online gambling, ay isang ultra vires (labag sa kapangyarihan) na aksyon.

Ito ay isang malalim at emosyonal na bahagi ng pagdinig, kung saan idiniin ni Luistro na ang EO 13 ang nagbigay-buhay sa online gambling [01:13:39], na nilampasan ang kapangyarihang magbatas ng Kongreso. Ang mensahe ay malinaw: ang paglabag sa separation of powers ay banta sa demokrasya, dahil hinahayaan nitong mamuno ang isang sangay ng pamahalaan at isikil ang kapangyarihan ng iba.

Ang Nakakagulat na Koneksyon: Guo, Michael Yang, at ang POGO Funding

Ang matinding pagka-alarma sa pagdinig ay pinalakas ng rebelasyon mula kay Director General Leonardo L. General Lasso ng Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA). Ibinunyag ni DG Lasso ang diagram na kanilang binuo na nag-uugnay sa mga personalidad sa likod ng POGO, kabilang na si Mayor Alice Guo ng Bamban [01:04:13].

Ayon sa PDEA, ang kapatid ni Michael Yang na si Hong Jang Yang (kilala rin bilang Yang Kung Jang) ay isang incorporator ng FWI Group of Companies at P Estate Group Corporation. Ang mas nakakagulat, lumabas sa Senate hearings na ang Baofu Land Development Incorporated—kung saan si Mayor Alice Guo ay isang incorporator—ay nakatanggap ng pera mula sa joint account ni Hong Jang Yang at Nan Ying Zen [01:05:22].

Ang pera raw na ito ay ginamit upang i-bankroll ang Hong Sheng Gaming Technology, ang nagtayo ng POGO complex sa Bamban na ni-raid noong Marso. Ang rebelasyon na ito ay nagbigay ng kulay sa mga pagdududa na matagal nang nararamdaman ng publiko—na ang operasyon ng POGO ay konektado sa mga malalaking power broker na may impluwensya sa politika. Ito ay isang koneksyon na nagpapatunay na ang POGO ay hindi lamang usapin ng sugal, kundi ng national security at money laundering.

Ang Pambihirang Kasalukuyan: Ferrari at Identity Theft

Hindi rin nakaligtas sa matinding pagtatanong ang ilang resource person na konektado sa Lucky South 99. Kinuwestyon ni Congressman Barbers si Ronalie Buño, na nagpakilalang single mom at kumikita lamang ng P17,000 kada buwan bilang isang online shuffler ng cards [32:06]. Ngunit, inihayag ni Barbers na mayroon silang video na nagpapakita kay Buño na nagmamaneho ng isang pulang Ferrari!

“Honda City po, second hand lang,” depensa ni Buño [32:56], ngunit ang pagpapalabas ng video ay nagdulot ng malaking pagduda sa kanyang kredibilidad at sa kalikasan ng kanyang trabaho. Ito ay nagpapakita ng isang shocking discrepancy sa pagitan ng deklaradong kita at ng napakataas na antas ng kayamanan.

Samantala, lumabas din ang isyu ng identity theft [40:05]. Ang mga opisyal ng korporasyon, tulad ni Edwin Ang, ay humarap sa pagdinig, na inaming nagamit ang kanilang mga pangalan at pasaporte sa mga dokumento ng POGO nang hindi nila alam. Nagkwento si Ang na inalok siya at ang kanyang mga kaibigan ni Mr. Dante de Cruz (na hindi na niya makontak) na maging incorporator ng isang online gaming company, at ang kapalit umano ay P1.5 milyon bawat isa [49:12]. Bagamat tumanggi sila, lumabas na ginamit na ang kanilang pagkakakilanlan. Ang mga kuwentong ito ay nagpapatunay sa modus operandi ng POGO: paggamit ng inosenteng pangalan para itago ang tunay na may-ari.

Ang Hamon sa Batas at ang Kinabukasan ng PAGCOR

Sa gitna ng tensyon, nagbigay ng panawagan si PAGCOR Chairman Alejandro H. Tengco at maging si Congressman Alonte. Ayon kay Tengco, ang e-gaming ay talagang umusbong noong panahon ng pandemya [01:18:23], at kung hindi ito reregulahin, mapupunta ang lahat sa gray market. Sa pamamagitan ng EO 13, nakakakolekta ang PAGCOR ng kita na ibinabalik sa taumbayan. Ngunit, mariing sinabi ni Alonte na, batay sa argumento ni Luistro, ang lahat ng POGO na nabuo sa ilalim ng EO 13 ay maituturing na illegal [01:17:01] at kailangan ng legislation upang mapatibay ang kanilang operasyon at sumunod sa batas.

Nagpahayag din si Congressman Bienvenido Abante ng kanyang intensyon na maghain ng amendment [02:26:12] upang ipagbawal sa mga economic zones ang pamamahala at operasyon ng online gambling, at ipaubaya na lang ito sa PAGCOR. Ang pagkakahiwa-hiwalay ng kapangyarihan sa pag-iisyu ng lisensya (PAGCOR, Cagayan Economic Zone Authority, Aurora Pacific Economic Zone, atbp.) ay nagiging ugat ng kalituhan at paglaganap ng iligal na operasyon.

Sa pagtatapos ng pagdinig, nanatiling bukas ang mga katanungan. Si Atty. Roque ay patuloy na hinaharap ang mga hirit tungkol sa kanyang mga dokumento (lalo na ang ownership structure ng korporasyong nagmamay-ari ng bahay na inuupahan niya) [01:15:34], habang ang mga mambabatas ay naghahanda ng mas matitinding batas upang supilin ang lumalaking panganib ng POGO. Ang laban na ito ay hindi lang usapin ng pagsasara ng mga gusali; ito ay laban para sa legal na integridad ng bansa at laban upang matukoy kung sino talaga ang nagpapalakad ng kapangyarihan sa Pilipinas. Ang mga isyu ng separation of powers, mga financial link sa mga makapangyarihang negosyante, at ang tila walang katapusang scam ng identity theft ay nag-iiwan ng isang matinding emotional hook: Sino ang magliligtas sa taumbayan mula sa anino ng POGO? Ang susunod na pagdinig ay tiyak na magiging mas mainit.

Full video: