HARRY ROQUE, TUMAKAS SA POGO SCANDAL? ‘ASYLUM SEEKER’ SA NETHERLANDS, ITINAKWIL NI VP SARA SA ICC LEGAL TEAM

Isang Dramaticong Pagbagsak: Mula Malacañang Spokesman Tungo sa “Asylum Seeker”

Nagliliyab sa mainit na diskusyon ang buong bansa matapos kumpirmahin ni dating Presidential Spokesperson Harry Roque na siya’y isa nang ganap na “Asylum Seeker” sa Netherlands, isang hakbang na lantarang tinawag na pag-iwas sa pananagutan ng mga mambabatas at opisyal ng Palasyo. Ang balitang ito ay hindi lamang nagpapakita ng isang dramaticong pagbagsak mula sa kapangyarihan kundi naglalantad din ng isang malalim na krisis sa pananagutan ng mga dating matataas na opisyal, lalo na’t kasabay nitong ibinunyag ni Bise Presidente Sara Duterte na hindi na kasama si Roque sa legal team na haharap sa International Criminal Court (ICC) para kay dating Pangulong Rodrigo Duterte.

Ang pagtatago umano ni Roque sa The Hague, na ngayon ay wala na raw siya roon, ay tila isang desperadong pagtatangka na iwasan ang extradition at ang pagharap sa seryosong kaso ng qualified human trafficking na may kaugnayan sa malaking POGO (Philippine Offshore Gaming Operator) scandal sa Porac, Pampanga. Sa gitna ng kaliwa’t kanang hamon mula sa Malacañang at sa Kongreso na umuwi na lamang siya at patunayan ang kanyang kalinisan, lalong lumilinaw na ang isyu ay hindi na lamang tungkol sa ICC, kundi sa kanyang pansariling interes at ang pagkalubog niya sa kontrobersiyal na operasyon ng Lucky South 99.

Ang Malamig na Pagtaboy ni VP Sara: Sinungaling si Roque?

Ang pinakamatinding dagok kay Roque ay nagmula sa loob mismo ng kampo na kanyang ipinagtanggol nang matagal. Sa isang malinaw na pahayag, kinumpirma ni Vice President Sara Duterte [02:47] na hindi na kabilang si Roque sa magiging legal council ni dating Pangulong Duterte sa ICC. Ang paglilinaw ni VP Sara ay tila isang direktang pagbuwag sa depensa ni Roque na ang kanyang pananatili sa Netherlands ay may kaugnayan sa pagtulong niya sa kaso ng dating Pangulo.

“Well because hindi pa kasi na-establish kung ano yung basis ng pag-stay niya dito sa Netherlands and we don’t want complications… right now I heard applying for asylum, he publicly announced that already, so we want him to focus on his asylum and we want our lawyers to focus on the case,” paliwanag ni VP Sara [03:45].

Ang pahayag na ito ay naglalantad sa pagiging ‘palusot’ lamang ng ICC upang maiwasan ni Roque ang pag-uwi. Sa sandaling tinanggal siya ng anak ng dating Pangulo sa legal team, tuluyan nang nawalan ng bigat ang kanyang rason para manatili sa Europa. Ang desisyon ni VP Sara na ihiwalay si Roque sa seryosong kaso ng ICC ay nagpapakita ng pag-aalala sa reputasyon at integridad ng legal team, lalo na’t si Roque ay humaharap sa seryosong akusasyon at ‘contempt order’ sa sarili niyang bansa.

Ang Kadiliman ng POGO at ang Qualified Human Trafficking

Hindi ICC ang totoong ugat ng paglipad ni Roque, kundi ang kasong may kaugnayan sa POGO. Si Roque ay nahaharap sa reklamong qualified human trafficking [07:07] na may direktang koneksyon sa operasyon ng Lucky South 99 POGO hub sa Porac, Pampanga. Ayon sa mga awtoridad, direkta siyang nasasangkot sa illegal recruitment na konektado sa nasabing kumpanya, isang detalye na lalong nagpapalakas sa pagdududa sa kanyang integridad.

Higit pa rito, ang House Quad Committee ay naglabas ng contempt order laban kay Roque [07:33] noong Setyembre 2024 dahil sa paulit-ulit na pagtanggi nitong sumunod sa utos ng komite na magsumite ng mga dokumento kaugnay ng imbestigasyon sa POGO. Ayon kay Deputy Majority Leader Paulo Ortega at House Assistant Majority Leader Zia Alonto, ang pagtatago ni Roque ay malinaw na pag-iwas sa pananagutan.

“Marami pong katanungan na naiwan nung umalis po siya especially nung nasa Quad comom po tayo… the best case scenario for him is he come home kasi hindi naman po siya part ng magiging mga legal council ni former President Rodrigo Duterte,” mariing pahayag ni Cong. Ortega [02:23].

Hinamon din ni Cong. Alonto si Roque, bilang isang abogado, na kailangan niyang respetuhin ang batas. “He needs to have himself presented before the court so that he can clear his name… he has to come home and he needs to face the charges. That’s his opportunity to clear his name. He’s a lawyer, he knows how to deal with it,” giit ni Cong. Alonto [06:07].

Tinawag pa ni Cong. Pamy Zamora ang pananatili ni Roque sa ibang bansa na pagsasamantala sa kaso ni Duterte upang pagtakpan ang pansariling interes [06:41]. Ang kanyang pagtatago ay lalo lamang bumagsak sa kanyang kredibilidad, lalo na’t siya mismo ang tumulong magpatibay sa mga batas ng bansa.

Hamon mula sa Malacañang: Bumalik at Magpakita ng Dokumento

Maging ang Malacañang, sa pamamagitan ni Presidential Communications Office Undersecretary Atty. Claire Castro, ay naglabas ng hamon: “Mas maganda pong umuwi muna siya dito at patunayan niya po talaga na siya po ay walang kasalanan… mas maganda na siya rin po ang mag-present nito para mapatunayan niyang siya ay malinis.” [08:19]

Idinagdag pa ni Castro na hindi pa maituturing na fugitive si Roque dahil wala pa siyang warrant of arrest, ngunit maaari pa ring mag-request ng Blue Notice sa Interpol upang ma-monitor ang kanyang kinaroroonan. Ang mensahe ng Palasyo at Kongreso ay iisa: ang pagtakas ay hindi solusyon; ang pagharap sa batas ang tanging paraan upang malinis ang kanyang pangalan.

Ayon pa kay Cong. Alonto, ang kasong isinampa laban kay Roque ay batay sa “actual evidence” [50:04] na nakolekta mula sa POGO sa Porac. Ipinunto niya ang hindi maipaliwanag na pag-angat ng yaman ni Roque matapos umugnay sa POGO, at ang pagtanggi niyang magsumite ng mga dokumento sa Quad Com, na siyang nagbunga ng contempt order.

Ang Legal na Konteksto: Ang Aresto ni Duterte, Legal ba Talaga?

Sa gitna ng usapin kay Roque, tinalakay din sa briefing ang legalidad ng umano’y “pag-aresto” kay dating Pangulong Duterte (na naging surrender), na mariing kinuwestiyon ni VP Sara Duterte bilang “warrantless arrest” o “extra rendition” [01:47:51].

Nilinaw naman ni Atty. Joel Butuyan, isang ICC-accredited lawyer at international expert, na valid ang ginawang pag-implementa ng warrant of arrest, kahit pa hindi na miyembro ng ICC ang Pilipinas. Ipinaliwanag niya na nakasaad sa Republic Act 9851 (na mirror image ng Rome Statute) na may opsyon ang Pilipinas na direktang i-surrender ang suspect sa international court [01:41:41].

Mariin niyang sinabi na hindi ito warrantless arrest dahil may warrant mula sa international court, at hindi rin ito extra rendition dahil may warrant at hindi ito isyu ng country-to-country. Dagdag pa niya, nasunod ang substance ng Article 59 ng Rome Statute, kabilang na ang pagbasa ng Miranda rights kay dating Pangulo Duterte, na may presensiya pa ng dalawang abogado.

Ang legal na diskusyong ito ay nagpapakita ng isang malaking agwat sa pag-unawa sa batas at internasyonal na obligasyon, lalo na’t ito’y nagmumula sa mga matataas na opisyal. Taliwas sa mga pilit na isinusulong na narrative ng ICC critics, kinumpirma ng mga legal na eksperto na sumusunod sa batas ang ginawang proseso.

Ang Panganib ng Fake News at ang ‘AI’ Threat

Idinugtong din ng mga mambabatas ang kaso ni Roque at Duterte sa lumalaking problema ng fake news at misinformation sa bansa. Nagbigay-babala sina Cong. Ortega at Cong. Alonto tungkol sa pag-abuso ng mga indibidwal sa social media upang magpakalat ng maling impormasyon, lalo na’t may mga insinuation ng civil unrest o mass protests na ginagamitan ng mga lumang larawan at artipisyal na karunungan (AI).

“Ito po kasi yung taon na hahataw ang artificial intelligence… Puro AI based na po yung mga lumalabas sa social media,” babala ni Cong. Ortega [32:02].

Ang paglaganap ng pekeng balita ay hindi na lamang usapin ng pulitika, kundi ng Pambansang Seguridad, ayon kay Cong. Alonto [34:16]. Ang kawalan ng pananagutan ng mga vlogger at social media peddlers, kumpara sa etikal na pamantayan ng tradisyonal na pamamahayag, ay naglalagay sa panganib sa demokrasya at sa tiwala ng publiko.

Isang Huling Hamon: Saan Patungo ang Pagtakas?

Sa huli, ang kuwento ni Harry Roque ay isang matinding paalala sa mga Pilipino tungkol sa kahalagahan ng pananagutan. Mula sa pagiging taga-depensa ng estado, ngayon ay siya mismo ang nagtatago mula sa batas. Sa hamon ni Cong. Alonto: “If for example his application for asylum in The Hague is denied, where would he go? There’s no place like home, Attorney Roque. So come home and face the charges.” [50:50]

Ang paghahanap ng kanlungan sa ibang bansa ay hindi magbubura sa mga akusasyon ng human trafficking at sa contempt order ng Kongreso. Sa halip, lalo lamang nitong pinatitindi ang duda ng taumbayan. Nananatiling bukas ang tanong: Kailan haharapin ni Harry Roque ang hustisya na matagal niyang ipinangakong pangangalagaan? Ang Pilipinas ay naghihintay sa kanyang pagbabalik.

Full video: