ANG MAPANGAHAS NA HUKAY: Komedyanteng si Gold Dagal, Binaril-Patay Dahil sa Kontrobersyal na Bi-ro sa Iglesia ni Cristo

Ang stand-up comedy ay hindi lamang tungkol sa pagpapatawa; ito ay tungkol sa kapangyarihan ng pagtuligsa, ng pagpukaw ng kaisipan, at ng mapangahas na pagtapak sa mga linyang itinuturing na bawal. Para sa sikat na komedyanteng si Gold Dagal, ang matalas niyang dila at ang kanyang dark humor ang nagbigay sa kanya ng kasikatan, ngunit sa huli, ito rin ang naghatid sa kanya sa isang marahas at trahedyang kamatayan. Ang pagpaslang kay Dagal sa Angeles City, Pampanga, noong gabi ng Sabado, Marso 15, 2025, ay hindi lamang isang simpleng balita ng krimen; ito ay isang malamig na pahiwatig na ang kalayaan sa pagpapahayag sa Pilipinas ay may matinding presyo, lalo na kung ang biktima ay naglakas-loob na kutyain ang isa sa pinakamalaking at pinakamaimpluwensiyang relihiyosong sekta sa bansa.

Ang Nakakagimbal na Gabi sa Pampanga

Ayon sa mga paunang ulat, si Gold Dagal, sa edad na 38, ay nasa loob ng isang beer house sa Angeles City nang mangyari ang karumal-dumal na insidente. Ang atmospera ng pagpapahinga at inuman ay biglang nabalutan ng takot at karahasan. Hindi bababa sa tatlong hindi pa nakikilalang salarin ang lumapit sa komedyante. Sa isang kisap-mata, ang isa sa kanila ay bumunot ng baril at walang-awang pinagbabaril si Dagal. Walang kalaban-laban, bumulagta ang biktima sa sahig, ang kanyang mga huling tawa ay biglang napalitan ng mga putok ng baril. Bagama’t agad siyang isinugod sa pinakamalapit na ospital, huli na ang lahat. Binawian siya ng buhay, ang kanyang tinig ay tuluyang pinatahimik, na nag-iwan ng tanong na bumabagabag sa lahat: Sino ang may kapangyarihang magpatahimik sa isang kritikal na boses sa ganitong brutal na paraan?

Kilala si Dagal sa kanyang ‘mapangahas’ na komedya. Ang kanyang mga skit ay hindi nagtatago o nagpapaligoy-ligoy; direkta niyang tinutukoy ang mga kontrobersyal na isyu, mula sa mga problema sa gobyerno hanggang sa mga sensitibong paksa sa relihiyon. Naglalagay din siya ng mga dirty jokes upang mas lalong maging matindi ang epekto ng kanyang pagtatanghal. Ngunit ang biro na tunay na nag-iwan ng marka at naging mitsa ng kanyang kamatayan ay ang kanyang pagtukoy sa Iglesia ni Cristo (INC) bilang “KULTO,” isang pagtawag na lalo pang nag-trending noong 2023. Ang partikular na linyang kumalat at humamon sa matatag na pundasyon ng sekta ay ang biro niya tungkol sa aircon sa kanilang mga kapilya: “may aircon sila ba ang lamig cool cool to.” Isang simpleng pun na malinaw na tumutukoy sa salitang “culto” o “cult”—isang salita na itinuturing na matinding pag-insulto at pambabastos ng mga miyembro ng INC.

Ang Panaghoy at Akusasyon ng Isang Ina

Ang pinaka-emosyonal na bahagi ng trahedyang ito ay ang panaghoy ng kanyang inang si Jocelyn Cruz. Sa kanyang pampublikong pahayag sa Facebook noong Marso 16, nagpahayag siya ng matinding kalungkutan at galit sa “hindi makatarungang pagpaslang” sa kanyang anak. Ngunit higit sa kalungkutan, nagbigay si Cruz ng matinding akusasyon at pagbubunyag. Ayon sa kanya, ang mga nasa likod ng pagpatay ay dating nagbanta sa buhay ni Gold Dagal. Hindi lamang ito simpleng troll o online bully; ito ay seryosong banta na nag-ugat sa pagka-offend ng mga indibidwal sa dark humor ni Gold sa isang pribadong pagtatanghal.

Ang kanyang akusasyon ay kasing-tapang ng mga biro ni Gold. Naniniwala si Cruz na ang krimen ay pinlano at isinagawa mismo ng ilang taong “nagsasabing malapit sila sa Diyos.” Isang matalim na pamumuna ito na nagpapahiwatig na ang krimen ay gawa ng fanatisismo at hindi ng simpleng galit ng isang lasing. Ipinahiwatig niya na ang pagiging mabuti at mabait na anak at kapatid ni Gold ay hindi sapat upang mapawi ang galit ng mga natatapakan ang paniniwala. Itinuro ng ina ang isang kultura ng pagtatago sa likod ng relihiyon upang magdulot ng karahasan.

Ang pahayag ni Jocelyn Cruz ay nagbibigay-diin sa isang mas malalim at mas nakababahalang isyu sa lipunan: ang mabilis na pagpapalit ng salita sa bala. Sa isang bansang tulad ng Pilipinas kung saan ang relihiyon ay kasing-sensitibo ng pulitika, ang pagtawa sa mga pinipreserbang tradisyon o institusyon ay itinuturing na isang seryosong pagkakasala, na minsan ay may katumbas na kamatayan. Ang dark humor ni Dagal ay naglalayong hamunin ang status quo at pukawin ang diskurso, ngunit ang tugon dito ay isang brutal na pagpapatikim na naglalayong magpadala ng isang nakakakilabot na mensahe sa lahat ng nagnanais na maging kritikal.

Ang Banta sa Kalayaan at ang Panawagan para sa Hustisya

Ang trahedya ni Gold Dagal ay hindi lamang nakatuon sa kanyang komedya sa INC. Bago pa man ang insidente, siya ay kilala rin sa pagiging vocal sa pagpapaalala sa mga tao tungkol sa human rights at ang pagtuligsa sa abuse of authority. Ang kanyang kamatayan ay lalong nagpapalala sa pangamba na ang mga taong may boses at kritisismo ay lalong nagiging target sa ilalim ng kasalukuyang klima. Ang pagpapatay sa kanya ay maaaring makita bilang isang pagtatangka na magbigay ng chilling effect—ang panginginig at pagtigil sa pagpapahayag ng iba pang komedyante, artista, at social commentators.

Bilang tugon sa karahasang ito, ang non-profit organization na Project Jade ay agarang nanawagan para sa hustisya para kay Gold Dagal. Ang kanilang panawagan ay sumasalamin sa lumalaking damdamin ng publiko na hindi dapat manalo ang karahasan laban sa sining at malayang pag-iisip. Kinakailangan ang mabilis at masusing imbestigasyon upang matukoy at mapanagot ang tatlong salarin, lalo na ang mga mastermind na nagplano ng pagpatay.

Kasalukuyan, ang Police Regional Office 3 at ang Angeles City Police ay patuloy na nag-iimbestiga. Ngunit hangga’t walang malinaw at pormal na detalye na inilalabas, at hangga’t hindi nabibigyan ng mukha ang mga mastermind na binanggit ng kanyang ina, mananatiling nakasabit ang kasong ito sa tanikala ng espekulasyon. Ang tanong kung ito ba ay isang personal na paghihiganti, o isang mas malawak na pagsisikap na panatilihing tahimik ang mga kritiko ng relihiyosong institusyon, ay nananatiling palaisipan.

Ang Tawa na Naging Pighati

Ang trahedya ni Gold Dagal ay isang malaking dagok sa komunidad ng sining at kritikal na pag-iisip sa Pilipinas. Nagpapakita ito ng nakakatakot na katotohanan: na ang pagiging matapang sa pagpapahayag ng sarili ay maaaring maging sanhi ng agarang at brutal na kamatayan. Ang kanyang kamatayan ay isang paalala na sa mga sensitibong isyu, ang humor ay maaaring maging kasing-talim ng isang tabak.

Kailangan ng hustisya para kay Gold Dagal. Kailangan itong makamit hindi lamang upang mabigyan ng kapayapaan ang kanyang ina at pamilya, kundi upang ipagtanggol ang karapatan ng bawat Pilipino na tumawa, magtanong, at magbigay-puna nang walang takot sa firing squad ng fanatisismo. Ang tanging paraan upang igalang ang kanyang alaala ay ang paniguradong ang kanyang “mapangahas” na boses ay hindi tuluyang pinatahimik—at ang kanyang kamatayan ay magiging mitsa ng mas matapang at mas malayang pagpapahayag para sa susunod na henerasyon ng mga komedyante.

Full video: