Hustisya, Nalula! Siyang Dapat Magsanggalang, Siya Pa ang Nagbaligtad: Acop, Dinuro ang Pulisya sa Pag-Abswelto kay Ex-Cop Gonzales at Pag-Gipit sa Dehadong Siklista

Isang Banggaan ng Sapat at Sintas: Ang Pagdinig na Nagbunyag ng Imbalanse sa Kapangyarihan

Sa gitna ng isang maalab na pagdinig sa Kongreso, nagmistulang hukuman ng katotohanan ang bulwagan nang salpukin ng matatalim na tanong ni Congressman Romeo Acop ang mga opisyal ng pulisya, partikular si Police Lieutenant Colonel Jake Barilla. Ang pinaka-sentro ng diskusyon ay hindi lamang ang simpleng aksidente sa trapiko, kundi ang nakakabahalang manipestasyon ng sistema na tila pumapanig sa may kapangyarihan, habang ginigipit ang ordinaryong mamamayan. Ang kaso: ang kontrobersyal na traffic altercation sa pagitan ng siklistang si Alan Panola at ng motorista, na si Mr. Gonzales—isang indibidwal na may madilim na anino ng pagiging dating pulis at may koneksiyon.

Mula pa lamang sa simula ng pagdinig, malinaw na ang sentimyento ni Congressman Acop ay hindi lamang para sa isang tao, kundi para sa libu-libong Pilipinong nakararanas ng kawalan ng boses at kapit sa batas. Ang buong naratibo ng insidente, mula sa banggaan hanggang sa pagpapataw ng kaso, ay nagpinta ng isang larawan ng baligtad na hustisya.

Ang Malisyosong ‘Tapik’ na Nagdulot ng ‘Dent’ at ang Kwestyonableng Kaso

Ang ugat ng kontrobersiya ay nagsimula sa isang diumano’y “tapik” ni Panola sa sasakyan ni Gonzales. Ayon sa imbestigador na si Lt. Col. Barilla, umamin si Panola na tinapik niya ang kotse. Dito nag-ugat ang tanong ni Acop: “Masama po ba ‘yun? Or did the cyclist commit any violation of law when he did that?” [00:00]. Sa unang tingin, tila isang simpleng tanong lamang. Ngunit ito ang susi sa pag-unawa kung paanong ginawang big deal ang maliit na pagkakamali ng siklista, habang tila inabswelto at inalisan ng pananagutan ang motorista.

Ang sagot ni Barilla, matapos ang ilang pag-iwas, ay naglantad ng hindi kapani-paniwalang akusasyon. Ayon sa imbestigador, ang pagtapik ni Panola ay nagdulot umano ng “dent” [08:29] o yupi sa malapit sa bubong ng kotse. Dito nag-apoy ang galit ni Acop, na may halong sarkasmo, at sinabing, “Edi ang lakas pala nung siklista, magiging siklista na rin ako kung ganon ako kalakas” [08:48]. Hindi lamang ito isang katanungan tungkol sa pisikal na lakas, kundi isang pagdududa sa kredibilidad ng imbestigasyon—paanong ang simpleng pagtapik ay naging batayan para sa kasong Malicious Mischief, isang krimen na nagpapahiwatig ng sadyang pagwasak o paninira?

Mas lumala pa ang sitwasyon nang sabihin ni Barilla na mayroon ding reklamo ng Grave Threat [05:36] laban kay Panola. Dito, lalong kinwestyon ni Acop ang lohika ng pulisya: “Pwede po bang mag Grave threat ‘yung nagbibisikleta at walang armas?” [05:53]. Ang paulit-ulit na paghahanap ng pulisya ng butas para kasuhan ang siklista, sa kabila ng kitang-kitang kawalan ng balanse ng kapangyarihan at armas sa pagitan ng dalawang partido, ay nagpahiwatig ng isang malalim at may kinikilingang proseso.

Ang Anino ng Ex-Cop: Isang Taong may “Dibil” sa Loob ng Istasyon

Ang pinaka-emosyonal at nakaka-galit na punto na paulit-ulit na itinitindig ni Acop ay ang inherenteng kawalan ng hustisya na dinanas ni Panola sa sandaling dinala sila sa istasyon ng pulisya. Tinawag ni Acop si Gonzales na “isang nagpapanggap na retired na policeman” [00:30] at sa ibang pagkakataon, “isang dibil at kasama ng mga pulis na nandoon dati” [13:40].

Ang katanungan ni Acop ay simple ngunit malalim: “yung ordinary na tao at saka isang nagpapanggap na retired na policeman dadalhin mo sa isang stasyon kung saan siya nanggaling, sino kayang dihado sa tingin mo?” [00:30]. Ang sagot, ayon kay Acop mismo, ay “dehadong-dehado ‘yung biker” [00:39] at muling idiniin sa kalaunan, “in the ordinary course of things dehadong-dehado ‘yung biker” [09:54].

Ito ang esensya ng laban: ang kapangyarihan ng koneksiyon. Ang presensiya ni Gonzales, bilang isang dating pulis, ay nagbigay sa kanya ng hindi patas na kalamangan. Ang istasyon ng pulisya, na dapat ay neutral na lugar para sa hustisya, ay naging teritoryo ng isang may kapit. Hindi man tuwirang sinabi ni Acop na pinilit ang siklista, ang kanyang punto ay mas malalim: ang siklista ay napunta sa isang sitwasyon kung saan “liliit ‘ung mundong ginagalawan niya” [12:28] dahil sa takot at presensiya ng may kapangyarihan at armas [11:59]. Ang simpleng mamamayan ay sadyang “Ayaw niya ng Trouble” [12:43].

Ang Lihim na Trabaho at ang Pagiging “VIP Security”

Upang bigyang-diin ang impluwensiya ni Gonzales, kinalkal ni Acop ang kanyang kasalukuyang hanapbuhay. Noong tanungin ang imbestigador, inamin nito na si Gonzales ay nagtatrabaho bilang VIP security [01:16], ngunit “ayaw [niya]ng sabihin, sir” [01:17] kung sino ang kanyang pinaglilingkuran. Ang pagtanggi na ito ay lalong nagpatingkad sa pagdududa, na nag-udyok sa isang kongresista na mag-interject at ibunyag ang mga haka-haka: bodyguard umano si Gonzales ng isang “justice” at “tinanggal na daw” [02:14].

Ang mga rebelasyong ito ay hindi lamang tsismis; ito ay mga pahiwatig kung bakit tila ang buong makinarya ay gumagalaw upang protektahan ang isang tao. Ang pagiging isang VIP Security, lalo na kung may koneksiyon sa hudikatura, ay nagbibigay ng hindi pangkaraniwang impluwensiya. Ang pagtataka ni Acop kung bakit hindi puwedeng “patugain” si Gonzales sa kanyang hanapbuhay ay nagpahiwatig ng posibilidad na may inililihim o pino-protektahan si Gonzales—o baka naman ang pagkakabunyag ng kanyang trabaho ay lalong magpapatunay ng kanyang kapasidad na mag-impluwensiya sa imbestigasyon.

Ang $500 na Bayad at ang Pagtatago sa Barangay

Ang matinding kawalan ng hustisya ay natapos sa isang diumano’y amicable settlement [10:37]. Ayon sa ulat na binanggit ni Acop mula kay Attorney Fortune, si Panola pa ang nagbayad ng Php 500 [10:12]. Bagama’t itinatanggi ni Lt. Col. Barilla na may alam sila sa bayarang ito [10:29], ang katotohanan ay ang amicable settlement mismo ay tiningnan bilang isang paraan ng pulisya upang iwasan ang responsibilidad.

Inamin ni Barilla na ni-refer nila ang kaso sa Barangay para sa mediation [11:29] dahil “sa PNP bawal po ang magkaroon ng areglo” [11:29]. Para kay Acop, ang pagre-refer na ito ay hindi isang mabuting intensiyon, kundi isang pagtatago sa likod ng proseso. Ginawa lamang ang referral upang “hindi [sila] makulayan” [11:44] o masisi sa pagpapabor sa mayaman at konektadong motorista.

Kung titingnan ang sitwasyon, ang siklista ay napilitang tanggapin ang pag-areglo at huwag nang kunin ang serbisyo ni Attorney Raymond Fortune [12:22] dahil sa takot. Ang kanyang desisyon ay batay sa praktikalidad ng isang dehadong tao na nais na lamang matapos ang problema, kaysa labanan ang isang sistema na tila armado laban sa kanya. Ang amicable settlement ay hindi tanda ng katarungan, kundi tanda ng kapagalan ng isang simpleng tao sa paglaban sa bulok na kapangyarihan.

Ang Panawagan para sa Accountability at Balanse ng Batas

Ang pagdinig na ito, na pinangunahan ni Congressman Acop, ay hindi lamang naglalayong lutasin ang isang traffic incident. Ito ay isang “wake-up call” [14:14] sa Philippine National Police at sa buong sistema ng hustisya. Ang mensahe ay malinaw: hindi dapat maging biktima ng pressure ang mga inosenteng tao dahil lamang sa kawalan ng koneksiyon at pondo.

Sa harap ng pagtatanggol ni Lt. Col. Barilla na may CCTV sila at walang duress [13:12] na naganap, matapang na iginiit ni Acop na hindi niya sinabing pinilit ang siklista [13:29]. Ang kanyang punto ay tungkol sa moral at implied na puwersa. “Ang sinasabi ko lang kung isang tao na isang siklista ang makakaharap niya sa police station ay isang dibil at kasama ng mga pulis na nandoon dati, sino ang deado?” [13:40].

Ang kaso nina Panola at Gonzales ay nagiging simbolo ng pang-araw-araw na pakikibaka ng mga Pilipino laban sa palakasan at nepotismo sa loob ng gobyerno at mga ahensiya ng batas. Kailangan ng masusing reporma, hindi lamang sa batas, kundi sa kultura ng accountability at fairness sa loob ng mga istasyon ng pulisya. Ang hustisya ay dapat makita, marinig, at maramdaman ng lahat, lalo na ng mga dehado—ang mga simpleng mamamayan na umaasa lamang sa pagiging tapat at patas ng mga nakauniporme na itinalaga upang maging kanilang tagapagsanggalang [12:56]. Ang aral dito ay matindi: ang presensiya ng kapangyarihan, kung hindi sinisigurado ang pagiging neutral, ay laging magiging sandata laban sa mga walang-wala. Sa huli, ang pagdinig na ito ay isang matapang na pahayag laban sa bulok na bahagi ng sistema, at isang panawagan para sa tunay at walang kinikilingang hustisya para sa bawat Pilipino.

Full video: