EKSKLUSIBO: P50-BILYONG LIHIM SA PCSO, BINULGAR! Garma at Leonardo, Itinuro Bilang ‘Utak’ sa Pagpaslang kay Gen. Barayuga; Isang ‘Kingsmen’ Group ng PNP, Sangkot sa STL Mafia!

Ang Dramaticong Tagpo ng Pagbunyag

Yumanig sa mga bulwagan ng Kongreso ang serye ng pagdinig ng House Quad Committee, kung saan tila isa-isang nabuksan ang mga baul ng kasikatan, korapsyon, at karahasan na bumabalot sa Philippine National Police (PNP) at sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Sa gitna ng mainit na interpelasyon, lantaran at buong tapang na itinuro ang dalawang dating mataas na opisyal—sina dating PCSO General Manager at dating Cebu City Police Director Royina Garma, at NAPOLCOM Commissioner Edilberto Leonardo—bilang mga utak sa pagpaslang kay dating PCSO Board Member at retiradong Heneral ng pulisya na si Wesley Barayuga noong 2019.

Ang dating kaso, na apat na taon nang nakatiwangwang at tila nabaon na sa limot, ay muling binuksan dahil sa mga bagong testimonya na nag-uugnay sa mga matataas na personalidad. Ang pagdinig ay nagpinta ng isang madilim na larawan ng pulitika, negosyo ng sugal (gambling), at ang nakakabahala na paggamit ng kapangyarihang pulisya para sa pansariling interes at political vendetta. Ang kasong ito, ayon sa mga kongresista, ay nagpapatunay na ang programa laban sa droga (War on Drugs) ay ginamit hindi lamang laban sa mga tunay na kriminal kundi maging laban sa mga kalaban sa negosyo at pulitika.

Ang Sakripisyo ng Isang “Simple Man”

Si General Wesley Barayuga (PMA Class 1983, Matikas Class) ay inilarawan ng kanyang mga kasamahan at imbestigador bilang isang “simple man.” Sa katunayan, ayon sa testimonya, ni walang sariling sasakyan si Barayuga papunta sa trabaho sa PCSO, dahil mas pinipili niyang gumamit ng pampublikong transportasyon—o kaya’y naglalakad pa—bilang bahagi ng kanyang ehersisyo [32:22]. Ang simpleng pamumuhay na ito ang nagpahirap sa mga naatasang pumatay sa kanya.

“Nahirapan kami talaga na targetin si Attorney Wesley Barayuga,” pag-amin ni Lt. Colonel Santi Mendoza, isa sa mga pangunahing testigo, na siyang inutusan umanong magplano ng asasinasyon. Ang dahilan: “Bigla nawawala daw po… Walang pattern kayong makita,” pagpapatuloy ni Mendoza, na nagpaliwanag na walang regular na ruta si Barayuga [52:04].

Dito nagsimula ang isa sa pinaka-eskandalosong detalye ng planong asasinasyon. Ayon sa imbestigasyon ng komite, ang pag-issue ng service vehicle kay Barayuga ay hindi bahagi ng ordinaryong proseso, kundi isang sadyang hakbang. Malinaw na sinabi sa pagdinig na ang pagkakaloob ng sasakyan ay para makagawa ng “pattern” ang mga salarin sa kilos ni Barayuga, at sa gayon ay mapadali ang planong asasinasyon [43:42]. Ang sasakyang iyon—isang pick-up—ay naging isang malagim na “kabaong” para kay Barayuga.

Ang Maling Motibo: Ang Paghugas-Kamay sa Narco-List

Kung ang motibo ay pera at negosyo, bakit ipinilit na iugnay sa droga ang kaso?

Ibinunyag ni PDEA Director General Wilkins Villanueva na ang pangalan ni General Barayuga ay HINDI kasama sa una at ikalawang listahan ng mga drug suspect [58:05]. Nakakagulat, inilagay lamang ang pangalan ni Barayuga sa ikatlong listahan noong Agosto 2020—halos isang taon matapos siyang patayin noong 2019! [58:19].

Ang kongresista ay nagtapos na ang tanging layunin ng paglalagay ng pangalan ni Barayuga sa narco-list, post-mortem, ay upang magkaroon ng “basis” ang maling teorya ng pulisya na ang krimen ay drug-related, sa halip na may kinalaman sa korapsyon sa PCSO [58:59]. Ito ay isang makapangyarihang pagpapakita kung paano ginamit at sinira ang integridad ng anti-illegal drug campaign upang pagtakpan ang krimen na may kaugnayan sa malaking pera.

Ang Digmaan sa STL at Peryahan ng Bayan

Ang ugat ng madugong iskandalo ay matatagpuan sa PCSO, partikular sa multi-bilyong pisong negosyo ng Small Town Lottery (STL) at ang kontrobersyal na Peryahan ng Bayan.

Si Royina Garma, bilang General Manager, ayon sa testimonya, ay nagpipilit na i-increase ang bilang ng mga STL franchises at ipasok ang Peryahan ng Bayan—isang operasyon na ayon sa isang opisyal, ay isang “illegal game” [37:09]. Bilang Board Member, si Barayuga ay humaharang sa mga prangkisang ito, lalo na sa mga gustong ibigay ni Garma sa kanyang mga kaibigan at kasabwat [02:43, 08:46].

Ang pagtanggi ni Barayuga, na matigas ang ulo at naninindigan sa tamang proseso, ang naging death sentence niya [59:11]. Sa isang punto, ang dating PCSO Chairman na si Jickee P. Pili, na ka-klase ni Barayuga, ay umamin na alam niya ang isyu sa pagitan ni Garma at ng board secretary [34:14]. Nang tanungin kung alam niya ang motibo sa pagpatay, tahasan siyang sumagot: “Alam na namin ang motibo noon” [41:11]. Nang usisain kung bakit apat na taon nilang sinupil ang katotohanan, ang sagot ni Pili ay “partly… dahil sa takot” [42:05]. Ang kanyang pag-amin ay nagbigay linaw na ang mga tao, kahit ang mga nasa mataas na posisyon, ay nababalot ng matinding takot sa kapangyarihang kinakalaban nila.

Ang Lihim na Pangkat: Ang ‘Kingsmen’

Isa sa pinaka-nakakakilabot na rebelasyon sa pagdinig ay ang pagbanggit sa isang special group sa loob ng PNP na tinawag na “Kingsmen.” Ayon sa interpelasyon ng kongresista, ang Kingsmen ay binubuo ng walo (8) na miyembro na sinasabing may kapangyarihan at siyang “cornered” o sumakop sa ilang STL franchises [46:55].

Direktang itinatanong kay NAPOLCOM Commissioner Leonardo kung miyembro siya ng Kingsmen. Bagama’t mariin itong itinanggi ni Leonardo [46:46], ang mga ebidensya—tulad ng mga in-charge ng STL franchises sa Batangas at Cebu, na ka-klase ni Leonardo—ay nagpapahiwatig ng isang sistematikong pag-kontrol sa negosyo ng sugal ng isang “mafia” na binubuo ng mga retirado at aktibong opisyal ng pulisya. Ito ang pinaniniwalaang tunay na puwersang nag-utos ng pagpapatay kay Barayuga dahil sa paghadlang nito sa kanilang operasyon [47:14].

Ang Emosyonal na Paghaharap at Denials

Sa gitna ng mga testimonya, kapansin-pansin ang reaksyon nina Garma at Leonardo.

Si Lt. Col. Mendoza, habang binabasa ang kanyang salaysay at nagpapatunay sa mga detalye ng pagpatay, ay umiiyak sa harapan ng komite [16:33, 18:33]. Kasabay nito, si Garma ay pinuna ng kongresista dahil sa pagtingin kay Mendoza nang “nakasimangot” at tila “galit” sa testigo [16:26].

Binalikan din si Garma sa pagdinig kaugnay ng isang insidente sa Cebu City noong 2018 kung saan siya ang City Director. Siya ay kinompronta tungkol sa affidavit ni Miss Raquel Lopez, na nagsalaysay na noong burol ng kanyang anak, nagalit si Garma at sumigaw, “Why is there only one Dead? There are many of them here,” [12:25, 13:43]. Isang paratang na nagpapakita ng kawalan ng pag-iintindi sa buhay ng tao. Sa bawat paratang, si Garma at Leonardo ay mariing nagde-deny, anila ay “hindi po totoo” o “wala akong sinabing ganyan” [10:04, 13:59]. Ang kanilang pagtanggi, sa kabila ng magkatugmang testimonya nina Mendoza at Mariano, ang nagdulot ng pagdududa at pag-aalala sa mga miyembro ng Kongreso.

Hustisya at Pagbabago sa Batas

Ang Kongreso, sa pamamagitan ng Quad Committee, ay nagtapos sa pamamagitan ng paggawa ng mga mahahalagang hakbang. Una, mariin nilang inirekomenda na isailalim sina Lt. Col. Mendoza at Nelson Mariano sa Witness Protection Program (WPP), sa gitna ng pag-aalala na maaaring gamitin ang puwersa ng pulisya laban sa kanila [20:57]. Pangalawa, nagpasa sila ng mosyon upang atasan ang Department of Justice (DOJ) at National Bureau of Investigation (NBI) na maglunsad ng mas malalim na imbestigasyon at maghanda ng kaso laban sa mga indibidwal na pinangalanan [01:00:46].

Higit sa lahat, ang mga pagdinig na ito, ayon sa Kongreso, ay hindi lamang tungkol sa pag-uusig sa mga kriminal, kundi upang maglatag ng legislative agenda na titigil sa “abuso ng kapangyarihan ng pulisya” at titiyakin na ang due process ay maibibigay sa lahat ng Pilipino, anuman ang kanilang kalagayan [01:10:53].

Ang kaso ni Gen. Wesley Barayuga ay naging isang matingkad na simbolo ng mga malalaking suliranin na kinakaharap ng bansa—mula sa korapsyon sa pinansya ng gobyerno hanggang sa paggamit ng uniporme para sa kriminal na layunin. Sa muling pagbubukas ng kasong ito, umaasa ang pamilya, mga kaibigan, at ang buong bansa na sa wakas ay makakamit ang hustisya matapos ang apat na taong paghihintay. Ito ay isang paalala na sa likod ng malalaking negosyo, impluwensya, at kapangyarihan, may mga boses na handang magbunyag ng katotohanan, kahit pa ang kapalit ay ang kanilang buhay. Ang tanong ay nananatiling: Sino ang mas mataas na ‘Boss’ na nag-utos sa lahat ng ito.

Full video: