Tahasang Pagsisinungaling sa Senado: Suspek sa Camilon Case na Na-Contempt, Biglang Pinalaya Dahil sa ‘Senate Break’

Ang kaso ng nawawalang beauty queen na si Catherine Camilon ay patuloy na bumabagabag sa pambansang kamalayan, at ang bawat yugto ng Congressional Hearings na idinadaos ng Senado ay inaabangan ng sambayanan—hindi lamang bilang pag-asang matagpuan si Camilon kundi bilang pagsubok din sa integridad ng ating sistema ng hustisya. Ang mga pagdinig, na pinamumunuan ni Senador Ronald “Bato” Dela Rosa bilang chairman ng Senate Committee on Public Order and Dangerous Drugs, ay inaasahang maglalahad ng katotohanan at magtuturo sa mga posibleng pagkilos ng batas. Subalit ang pinakahuling kabanata ng imbestigasyon ay nag-iwan sa publiko ng matinding pagkadismaya at pagkalito, matapos pumayag si Senador Bato na palayain si dating Police Major Allan De Castro—ang pangunahing suspek at dating pulis na na-cite for contempt dahil sa tahasang pagsisinungaling sa komite. [00:07]

Ang desisyong ito, na dumating bago ang mahaba at mahigit isang buwan na Senate recess, ay nagdulot ng isang matinding pagbabalikwas sa emosyon ng publiko. Si De Castro ay ikinulong sa loob mismo ng mataas na kapulungan ng Kongreso matapos siyang mapatunayang nagsinungaling sa mga senador, [01:43] partikular na tungkol sa isyu ng kanyang relasyon kay Camilon. Ngunit bilang paghahanda sa pagbabakasyon ng Senado, pansamantala siyang pinalaya, na nagbigay ng isang mapait na tanong: Mas matimbang ba ang break ng mga mambabatas kaysa sa pagpapanatili ng katarungan sa isang suspek na hayagang humahamak sa institusyon?

Ang Drama ng Pagsisinungaling: ‘Hindi Ko Girlfriend ‘Yon, Your Honor’

Ang rurok ng tensyon sa pagdinig ay nangyari nang direkta at paulit-ulit na tanungin ni Senador Bato si De Castro tungkol sa katayuan ng kanyang relasyon kay Catherine Camilon. Ang tanong na ito ay hindi lamang isyu ng pribadong buhay, kundi isang kritikal na punto na may malaking epekto sa direksyon ng imbestigasyon. Ayon kay Senador Bato, ang pagtatatag ng katotohanan ukol sa kanilang relasyon ay “malaking bagay na iyon to start with” sa imbestigasyon. [04:48]

Subalit ang tugon ni De Castro ay matigas: “Hindi po, your honor. Hindi ko girlfriend ‘yun.” [02:15]

Ang pagtangging ito ang nagtulak kay Senador Bato na maging hindi kontento, lalo pa’t ang pagtanggi ay maituturing na “very blatant” na paglalabas ng kasinungalingan sa harap ng komite. Sa kabilang banda, napakaraming ebidensya ang iprinesenta na sumasalungat sa pahayag ni De Castro.

Mga Ebidensya Laban sa Pagtanggi

Bilang pagpapatunay sa kasinungalingan ni De Castro, iprinisenta ng komite ang mga sumusunod na matitinding ebidensya at patotoo:

Testimonial Evidence: Ang pamilya at mga kapatid ni Catherine Camilon ay nagbigay ng patotoo na talagang nobya ni De Castro ang nawawalang beauty queen. [02:24]

Corroborating Statements: Ang mga barkada at kaibigan ni Camilon ay nag-execute ng salaysay na nagpapatunay na girlfriend talaga ni De Castro si Camilon. [02:29]

Physical Evidence: Nagbigay ng mga larawan ng “intimate moments” [02:44] ang mga kaibigan ni Camilon sa mga imbestigador, na nagpapatunay sa lalim ng kanilang relasyon.

Konklusyon ng mga Ahensya: Maging ang mga seasoned investigators ng National Bureau of Investigation (NBI) at Philippine National Police (PNP) – Special Investigation Task Group (SIDG) ay nagtapos na talagang girlfriend ni De Castro si Camilon. [02:53]

Ayon kay Senador Bato, ang bigat ng mga ebidensyang ito—mula sa testimonial evidence, physical evidence (pictures), at maging ang konklusyon ng mga imbestigador—ay halos imposibleng magkamali. [03:12]

Sa kabila ng mga ito, walang naipresenta si De Castro na “corroborating evidence” o “collaborating statements” na makakatutol sa mga paratang. Tanging ang kanyang personal na pahayag lamang ang kanyang depensa: “Hindi ko talaga girlfriend sir ‘yun.” [03:46]

Dahil sa tahasang pagtangging ito, na maituturing na paghamak sa komite, ipinahayag ni Senador Bato na: “I am not satisfied. This chair is not satisfied with your answers. Therefore, you’re lying. You’re lying before this committee. I would rule for the citing contempt against the person.” [04:00] Ang kasinungalingan ay nagdulot ng pagkagambala sa imbestigasyon. Ayon pa sa Senador, “useless ‘yung magiging takbo ng investigation kung ganoon ang ating resource [person]” [04:55] dahil ang isang imbestigasyon in aid of legislation ay magiging walang silbi kung ito ay nakabase sa kasinungalingan.

Ang Nakakagulat na Paglaya: Humanitarian Reason o Pagpigil sa Hustisya?

Ang balita ng paglaya ni De Castro ay hindi nagmula sa pagbabago ng isip ng suspek na magsasabi na ng totoo. [05:16] Sa halip, ang pagpapalaya ay dulot ng iskedyul ng Kongreso. Ayon kay Senador Bato: “Pinakawalan ko dahil bakasyon ang Senado ng more than one month. Walang magaganap na hearing. Well, bakasyon, naka-break ang Senado.” [00:24]

Idinagdag pa ng Senador na ang desisyon ay personal niya at ginawa “for humanitarian reason na rin” [01:07], dahil magbabakasyon ang Senado at hindi tama na mananatiling nakakulong si De Castro sa loob ng kapulungan nang walang magaganap na pagdinig. Gayunpaman, siniguro niya na kung kinakailangan at kung magpapatuloy ang pagdinig, “ipapatawag natin ulit siya”. [00:48]

Ang paliwanag na ito ay naglantad din ng isang malaking butas sa batas na nais punan ng Senado—ang isyu ng internal disciplinary mechanism ng PNP. Ipinaliwanag ni Senador Bato na si De Castro ay na-dismiss na sa serbisyo. Sa sandaling ma-dismiss ang isang pulis, nawawala na ang hurisdiksyon ng PNP sa kanya. [06:36]

Ayon sa Senador, “in the absence of a warrant of arrest, liable ‘yung police for arbitrary detention kung papatuloy niya ‘yung pagkulong kay kwan, kay De Castro.” [06:47] Kaya’t ang paglaya ay hindi lamang isang ‘humanitarian reason,’ kundi isang pag-iingat laban sa potensyal na paglabag sa batas ng pulisya (arbitrary detention) dahil sa kawalan ng warrant of arrest para sa isang sibilyan na.

PNP Reform: Ang Mas Malaking Laban sa Likod ng Kaso

Ang kaso ni Catherine Camilon at ang iskandalo ng pagsisinungaling ni De Castro ay nagbigay-diin sa pangangailangan para sa “legislation” [06:56] upang punan ang mga butas na ito. Ang pagdinig ay nagsisilbing in aid of legislation upang matukoy ang mga pagkukulang at kung paano madisiplina ang hanay ng kapulisan.

Paliwanag ni Senador Bato, ang nakikita niyang gap ay ang kawalan ng kapangyarihan ng mga PNP Commanders na idetine ang kanilang mga pulis na akusado ng mabigat na kaso, kahit wala pang warrant of arrest, [08:29] tulad ng ginagawa sa Armed Forces of the Philippines (AFP).

Dahil sa kaso ni Camilon at iba pang kaso (tulad ng Degamo case at iba pang insidente sa pulitika), ipinaglaban niya sa PNP Reorganization Bill na bigyan ng kapangyarihan ang Chief PNP, Regional Directors, at Chief of Police na ikulong ang kanilang mga pulis na may mabigat na kaso. [08:17] Layunin nito na mapigilan ang mga pulis na gumamit ng kanilang kalayaan upang mangharas ng mga complainant o gumamit ng impluwensiya para i-withdraw ang mga kaso. [09:08]

Subalit, ikinalungkot ng Senador na ang probisyong ito ay “natanggal” [10:05] sa bicameral conference committee dahil may oposisyon mula sa House of Representatives at maging sa Senado na nagsasabing magiging unconstitutional ito. Ang paliwanag: ang PNP ay civilian in character at hindi maaaring gamitan ng mga regulasyong militar. [09:59]

Ang Patuloy na Laban para sa Katotohanan

Ang pansamantalang paglaya ni De Castro ay hindi nangangahulugan ng kaluwagan o pagwawakas ng kaso. Sa pagtatapos ng Senate recess, inaasahang ipapatawag muli ang suspek. [00:48]

Ang kondisyon upang ma-lift ang contempt order ay nananatiling simple at matigas: kailangang maging “cooperative” si De Castro, at “hindi na siya magsisinungaling” [05:16] sa komite. Bilang retiradong pulis, nagbigay ng babala si Senador Bato: “Ako retired police ako, hindi niya ako pwedeng lokohin. Alam na alam ko, alam na alam ko ‘yung mga pangyayari na ‘yan.” [05:36]

Sa huli, ang paglaya ni De Castro ay isang paalala sa publiko na ang laban para sa hustisya ay hindi madali at puno ng legal at politikal na kumplikasyon. Bagama’t pansamantalang malaya ang suspek, ang mata ng Senado at ng publiko ay nananatiling nakatutok. Ang pagpapatuloy ng pagdinig ay isang muling pag-asa na sa susunod na yugto, hindi na ang pagsisinungaling ang magiging sentro ng usapan, kundi ang katotohanan na magdadala sa atin upang matagpuan si Catherine Camilon.

Full video: