Hukuman vs. Hierarchy: Dalawang Pulis, Direkta Sinangkot si Major Quijana sa Pag-utos na Patayin ang Kamera at Putulin ang CCTV sa Isang Operasyon

Ang Pangil ng Katotohanan: Isang Dramatikong Eksena sa Gitna ng Pagdinig

Sa isang mapangahas at emosyonal na pagdinig sa Kongreso, nagulantang ang buong publiko sa mga serye ng rebelasyon mula sa dalawang junior police officers na direkta at mariing sinangkot ang kanilang superyor, si Police Major Quijana, sa pag-utos ng mga ilegal na aksyon na naglalayong manira ng ebidensiya sa gitna ng isang operasyon. Ang testimonya ay hindi lamang nagbunyag ng malawakang paglabag sa protocol ng pulisya kundi nagbigay-diin din sa matinding pagsubok sa katapatan sa pagitan ng pagsumpa sa batas at pagsunod sa isang utos mula sa nakatataas.

Ang kasong nakasalang ay umiikot sa paghahatid ng search warrant noong Setyembre 16, pasado ala-una ng umaga. Ang operasyon ay inulan ng kontrobersiya matapos lumabas ang alegasyon na may malaking gap o puwang sa pag-rerecord ng mga ginamit na body-worn cameras (BWC) at mayroon ding sinadyang pagputol sa CCTV/DVR ng lugar. Sa ilalim ng matitinding tanong ng mga kongresista, na nagpapakita ng matinding pagkadismaya at pagdududa sa kredibilidad ng mga opisyal, napilitan ang mga non-commissioned officers na ibunyag ang katotohanan, na naglagay sa alanganin sa mismong Deputy ng Special Operations Unit (DSOU) ng SPD.

Ang Pag-amin ni Patrolwoman Acosta: Ang Blackout ng BWC

Ang sentro ng unang pagsisiwalat ay si Patrolwoman J. Acosta, na siyang inasahang hahawak ng body-worn camera — isang kagamitang inuutos ng Korte Suprema na manatiling activated sa simula hanggang sa katapusan ng operasyon upang masiguro ang transparency at pananagutan [09:53].

Sa simula, tila umiiwas si Patrolwoman Acosta sa direktang sagot. Ang mga nagtatanong, partikular ang mga kongresista, ay nagpahayag ng matinding inis, na sinasabing pinapaikot sila ni Acosta, lalo na nang tanungin siya kung inutusan ba siya ni Major Quijana na i-deactivate ang kamera [00:00].

“Totoo o hindi na inutusan ka ni Major Quijana?” isang tanong na paulit-ulit na binitawan ng komite.

Matapos ang paulit-ulit na paglilihis sa sagot, kung saan sinabi pa ni Acosta na nagtanong muna siya kay Major Quijana kung pwede niyang patayin ang BWC [09:11], nagbago ang ihip ng hangin. Sa dulo ng matinding pagtatanong, at sa ilalim ng banta ng contempt at pagpapakulong [06:40], tuluyang sumuko si Patrolwoman Acosta.

“Nagsabi po siya sa akin your honor na patayin po yung bwc,” mariin niyang pag-amin [15:11].

Ang pag-amin na ito ang nagpatunay sa matinding paglabag: ang body-worn camera ay pinatay, na nagresulta sa isang 27-minute gap sa recording [10:09]. Ayon sa Kongreso, ang gap na ito ay hindi lamang isang simpleng pagkakamali sa pagpapatupad ng protocol kundi isang malinaw na pagtatangka na itago ang isang bagay. Ang pagpapaliwanag ni Acosta tungkol sa utos na patayin ang BWC ay naglagay ng matinding culpability sa kanyang superyor at sa buong operasyon.

Ang kongresista, sa kanyang tugon, ay nagbigay ng paalala sa lahat ng pulis na nakikinig: “Panindigan mo kasi ang loyalty natin is sa tao” [14:10]. Ang mensahe ay malinaw: ang pagpili sa pagitan ng pagsunod sa ilegal na utos ng superyor at pagtupad sa sinumpaang tungkulin sa bayan ay isang bagay na dapat panindigan ng bawat alagad ng batas.

Ang Kumpirmasyon ni Patrolman Cariaga: Ang Pagputol ng Kable

Hindi pa man humuhupa ang kaguluhan sa pag-amin ni Patrolwoman Acosta, isa pang opisyal ang nagbigay ng dagdag na bigat sa sitwasyon. Si Patrolman Cariaga, na orihinal na naatasan bilang isang searcher at perimeter security, ay tumestigo tungkol sa isa pang aspeto ng cover-up: ang pagputol ng digital video recorder (DVR) o CCTV [16:01].

Nang tanungin siya kung sino ang nag-utos sa kanyang i-cut ang CCTV, diretsahang sinabi ni Cariaga, “Police major Quijana po” [05:15]. Inilarawan niya ang utos bilang: “bunutin mo na yung CCTV” [17:09].

Ang kongresista ay nagtanong kay Cariaga upang linawin ang kalikasan ng utos na ito, at ang sagot ay nagdagdag ng dramatikong bigat sa pagdinig.

“Is it lawful or unlawful order?” tanong ng mambabatas.

“Unlawful po,” sagot ni Patrolman Cariaga, na nagpapakita ng pag-unawa sa bigat ng kanyang ginawa [17:44].

Ang dalawang magkasunod na testimonya — ang pagpatay ng BWC at ang pagputol ng CCTV — ay nagpinta ng isang malinaw na larawan ng isang sadyang pagtatangka ng obstruction of justice at tampering with evidence na iniutos ng isang nakatataas na opisyal.

Ang Mariing Pagtanggi at Pananagutan ni Major Quijana

Sa kabila ng dalawang magkahiwalay na testimonya mula sa kanyang mga tauhan, nanatiling matigas ang paninindigan ni Police Major Quijana. Paulit-ulit niyang itinanggi na nagbigay siya ng anumang ilegal na utos sa kanyang mga tauhan.

“Wala po akong inuutos na ganon your honor,” pahayag ni Major Quijana [00:39, 18:11].

Ang pagtanggi ng Major ay lalo lamang nagpainit sa komite. Ang tagapangulo ay mariing nagbabala na ang Major ay nagsisinungaling, lalo na’t dalawang pulis na non-commissioned officers ang nagpatotoo at nagbigay ng direktang pananagutan sa kanya [17:44].

Ang sitwasyon ay nagbigay-diin sa isang kritikal na punto sa usapin ng pulisya: ang krisis sa chain of command at ang kultura ng pagtatakip. Ang pagtanggi ni Major Quijana ay tila lalong nagpalubog sa kanya sa gitna ng matinding ebidensiya, at nagpatingkad sa isyu ng pananagutan.

Ang mga mambabatas ay nagtanong din tungkol sa data custody ng BWC, na nagpapahiwatig na may posibilidad na sinubukan ding manipulahin ang mismong digital evidence bago ito sinumite sa data custodian [18:57]. Bagamat itinanggi ni Patrolwoman Acosta na siya ang naglipat ng data, ang buong proseso ng paghawak ng ebidensiya ay naging kaduda-duda dahil sa nangyaring deactivation.

Mga Implikasyon at Aral Para sa Hukuman at Pulisya

Ang pagdinig na ito ay hindi lamang tungkol sa dalawang menor na opisyal at sa kanilang Major; ito ay tungkol sa integridad ng buong Philippine National Police (PNP) at sa pagsunod nito sa batas ng bansa. Ang komite ay nagpaalala na ang Supreme Court Resolution tungkol sa paggamit ng BWC ay ginawa upang protektahan ang parehong publiko at ang mga pulis mismo, na nangangailangan ng transparency at accountability.

Ang kaso, na kinasasangkutan ng apat na Chinese nationals bilang mga inakusahang biktima [05:37], ay nagpapatunay na ang pagtatatag ng tamang proseso at pag-uugali ay mas mahalaga kaysa sa kung sino ang kasangkot sa operasyon. Gaya ng sinabi ng isang mambabatas: “Para sa interest ng public service regardless kung Chinese o Pilipino yan kailangan tamang trabaho” [06:07].

Ang matapang na pag-amin nina Patrolwoman Acosta at Patrolman Cariaga, sa kabila ng takot sa posibleng retaliation mula sa kanilang mga superyor, ay isang manipestasyon ng lumalaking panawagan para sa police reform at etikal na pamamahala. Ang kanilang testimonya ay isang wake-up call sa police hierarchy na ang tago at ilegal na utos ay hindi na kayang takpan sa panahon ng digital evidence at matinding public scrutiny. Ang pag-iwas sa katotohanan ay lalo lamang magpapalala sa sitwasyon.

Ang drama sa Kongreso ay nagtatapos sa pagpatawag sa data custodian [23:17] at isang matinding pangako ng mga mambabatas na aayusin ang mga lapses na ito sa pamamagitan ng pagpapakulong sa sinumang mapapatunayang nagkasala. Ang kaso ay patunay na sa battle ng chain of command at rule of law, ang batas at ang katotohanan ang laging dapat manaig. Kung ang mga pulis ay hindi susunod sa sarili nilang mga batas, paano pa sila mapagkakatiwalaan ng publiko? Ang laban para sa pananagutan sa hanay ng pulisya ay nagsisimula pa lamang, at ang 27-minute gap na iyon ay sumisimbolo na ngayon ng isang malaking butas sa kanilang kredibilidad. Ang kinabukasan nina Acosta, Cariaga, at Major Quijana ay nakasalalay na ngayon sa bigat ng kanilang mga salita at sa patuloy na paghahanap sa hustisya.

Full video: