“GRAND CONSPIRACY! Dating Opisyal ng Customs, Ibinunyag na SINA PAOLO DUTERTE, MANS CARPIO, at MICHAEL YANG ang Umano’y Nasa Likod ng Magnetic Lifter Shabu Shipment”

Panimula: Ang Pagbasag sa Katahimikan Matapos ang Anim na Taon

Yumanig ang mga bulwagan ng Kongreso, at ang buong bansa, sa isang testimonya na sinubukan ng panahon, ng takot, at ng anim na taong pagkakakulong. Si Jimmy Guban, isang dating intelligence officer ng Bureau of Customs (BOC), na naglingkod sa ahensya ng 17 taon, ay humarap sa mga mambabatas sa isang Quad Committee inquiry upang gawin ang isang bagay na matagal na niyang ipinagpaliban: ang pagbasag sa kasinungalingan at paglalahad ng isang katotohanan na aniya’y naglagay sa kanyang buhay sa malaking panganib. Sa isang emosyonal at detalyadong paglalahad, pormal na binawi ni Guban ang kanyang naunang testimonya sa Senado noong 2018, na nagtatapos sa mga taong nasa likod ng bilyon-bilyong halaga ng ilegal na droga na nakumpiska sa loob ng mga magnetic lifters.

Ang dating kinatawan ng BOC, na kasalukuyang nakakulong at nagpapagaling mula sa mga seryosong pagsubok, ay mariing itinuro ang mga pangalan nina dating Presidential Son Paolo “Polong” Duterte, Attorney Manases “Mans” Carpio (asawa ng kasalukuyang Bise Presidente), at ang kontrobersyal na si Michael Yang (dating economic adviser ng Pangulo) bilang mga indibidwal na umano’y nasa likod o may matinding impluwensya sa malawakang operasyon ng ilegal na importasyon ng droga. Ang kanyang pag-amin ay hindi lamang isang simpleng pagbawi; ito ay isang mapanganib na hiling para sa hustisya, kalayaan, at proteksyon, na naglantad ng isang nakakagimbal na “grand conspiracy” na umalalay sa pinakamataas na antas ng kapangyarihan.

Ang Katotohanan sa Likod ng Magnetic Lifter at ang Recantation

Binalikan ni Guban ang pinakatugatog ng kanyang karera at pagbagsak: ang pagkakadiskubre ng mga magnetic lifters noong Agosto 7, 2018, sa Manila International Container Port (MICP), na naglalaman ng 355 kilo ng shabu, isang operasyong siya mismo ang naging bahagi [55:48]. Ayon kay Guban, ito ay isang malaking tagumpay sana, na nagpapatunay ng kanyang katapatan sa serbisyo bilang isang intelligence officer ng Customs Intelligence and Investigation Service (CIIS) [04:42]. Ngunit ang tagumpay na ito ay naging mitsa ng kanyang pagkakakulong at ng mga pagsubok. Nahatulan siya ng life imprisonment dahil sa kasong conspiracy to import illegal drugs [02:41:14].

Sa kanyang testimonya noon sa Senado, upang itago ang totoong naganap, idinawit niya si “Kernel Asierto” (dating opisyal ng PNP) bilang ang taong may personal na kaalaman sa shipment. Ngayon, inamin ni Guban na ito ay isang kasinungalingan, isang “disguise,” upang maprotektahan ang sarili at ang kanyang pamilya [03:12:00]. Ayon sa kanya, noong 2023 pa lamang niya binawi ang pahayag na ito sa korte [02:59:47], at sa Quad Com hearing, mariin niyang sinabi na ito na ang tamang panahon upang ilabas ang buong katotohanan [04:43:43]. “Hindi na po ako takot ngayon na lumaban,” deklarasyon niya sa harap ng mga kongresista [04:44:43].

Ang pinakamalaking katanungan na hinarap niya mula sa mga mambabatas ay kung paanong mapapaniwala ang publiko at ang Komite sa kanyang bagong testimonya, matapos siyang umamin na nagsinungaling siya sa Senado [04:44:27]. Ang kanyang tugon ay tumutukoy sa matinding pananakot na naranasan niya noon, na nagbigay-diin na noong panahong iyon ay wala siyang kalaban sa mga makapangyarihang tao [04:55:00]. Ngayon, nais niyang ibunyag ang katotohanan hindi lang para sa sarili niya, kundi “para malaman ang taong bayan ang nangyayari sa ating lipunan lalong-lalo na po sa criminal justice system natin” [04:47:00].

Ang Mga Pangalan na Yumayanig sa ‘First Family’

Ang pinaka-emosyonal na bahagi ng paglalahad ni Guban ay ang pag-angkin niya na siya ay nakulong at pinilit na magsinungaling upang “linisin ang pangalan ng first family at si Michael Yang” [02:41:14].

Ayon sa kanyang salaysay, ang koneksyon sa mga opisyal na ito ay nagmula sa isang Chinese national na nagngangalang “Henry,” na nagpakilala sa kanya kay “Councilor Abellera,” o mas kilala bilang Small Boy [01:51:49]. Si Abellera, na aniya’y isang konsehal noon sa Davao City at “trusted man/business partner” nina Polong Duterte at Mans Carpio [01:59:54], ang naatasan na mag-facilitate ng paglabas ng kanilang mga shipment mula sa Customs [01:53:16].

Direktang sinabi ni Guban na, batay sa mga kumpisal ni Abellera mismo sa kanila sa kanilang pag-inom nang tatlong beses, binanggit nito na sila Polong, Mans, at Michael Yang ang umano’y “may-ari ng shipment” [02:29:57]. Mas nagpatindi pa rito ang pahayag ni Guban na sinabi ni Abellera na siya (Abellera) ay nagre-remit ng pera kay Polong [02:55:08], na pinaniniwalaang nagmula sa mga transaksyon, kabilang na ang mga kargamento na may pinaghalong illegal at legal na produkto [02:55:26].

Ibinunyag din ni Guban ang lalim ng ilegal na gawain ni Michael Yang, na ayon sa mga natanggap nilang intelligence report ay “big time importer ng droga” at nagdi-distribute pa sa local market [02:57:03]. Ang impormasyong ito ay lalong napatunayan umano nang makulong siya sa Maynila at nangumpisal sa kanya ang isang kasama sa kulungan na dati umanong tauhan ni Yang [02:57:31].

Ang Nakakakilabot na Banta sa Senado: “Mamamatay Ka”

Ang desisyon ni Guban na magsinungaling sa Senado ay hindi nag-ugat sa kawalan ng prinsipyo, kundi sa matinding takot. Matapos siyang i-cite in contempt sa Senado, dinala siya sa isang kwarto kung saan siya ay direkta at brutal na tinakot [02:26:27].

Isang babaeng staff ng Blue Ribbon Committee, kasama ang mamamahayag na si Paul Gutierrez (na aniya’y officer ng National Press Club noon) [02:34:25], ang umano’y pumasok sa kanyang silid [02:30:10]. Ayon kay Guban, diretso siyang dinuro ni Gutierrez at binantaan: “Jimmy, ‘pag binanggit mo ang pangalan na ito… Mamamatay ka!” [02:34:08]. Ang banta ay hindi lamang tungkol sa kanyang sariling buhay; ang pinakamabigat ay ang pagbanggit sa kinaroroonan ng kanyang anak sa Makati, na aniya’y “madali kidnapin yan” [02:32:55].

Ang mga pangalang hayagang ipinagbawal na banggitin ay sina Polong, Mans, at Michael Yang, kasama pa sina Benny Antiporda at ang “mga kaibigan” ni Gutierrez na aniya’y “magkakasama yan” at “palagi yan sa Malacañang” [02:34:25]. Ang pangyayaring ito ang nagtulak kay Guban na gumawa ng disguise at idawit si Asierto sa halip. Ang pananakot na ito ay nagpapakita ng isang malaking sistema ng pang-iipit at pananakot, na umaabot sa mga kinulong na testigo at gumagamit ng impluwensya sa media. Idinagdag pa ni Guban na siya ay tinawagan ng isang “Mangawang,” isang deputy collector ng BOC [03:07:06], na nagtanong kung ano pa ang magagawa sa kargamento, na aniya’y utos ni Benny Antiporda. Mariin niya itong tinanggihan at sinabing “trabaho, huli na ‘yan, accomplishment ‘yan” [03:07:35].

Ang Modus Operandi at ang Nawawalang Daan-daang Container

Hindi lamang ang magnetic lifter ang problema. Ayon kay Guban, ang sistema ng ilegal na importasyon ay malawak at sopistikado. Tinukoy niya ang dalawang pangunahing eskema:

Gate Pass Lang:

Ang mga container na naglalaman ng ilegal na produkto ay inilalabas mula sa customs sa pamamagitan lamang ng

gate pass

[03:00:57]. Walang examination, walang x-ray, at walang bayad na

duties

at

taxes

. Ito ay nagagawa sa pamamagitan ng direktang tawag mula sa “head of office” at sa pamamagitan ng pagbabayad ng suhol—umaabot sa

20,000 hanggang 50,000 piso

bawat opisina [03:03:08]—sa mga tanggapang kailangang daanan. Sa ganitong paraan, nawawala ang

records

at walang makikitang bakas ng transaksyon sa computer [03:03:45].

Swing/Nawawalang Container:

Mas nakakabahala ang pahayag ni Guban na noong panahong iyon, tinatayang

700 container

ang nawawala (missing) sa Port of Manila pa lamang [03:01:26]. Ang mga ito ay tinatawag na “swing” o

totally walang record

[03:02:40], o kaya naman ay ninakaw sa loob ng customs compound nang walang anumang

gate pass

[03:02:48]. Ang magnetic lifter ay isa sa mga

overstaying cargo

na nahuli, na nagpapatunay na ang mga container na hindi agad nailabas ay mayroon pa ring pagkakataong makumpiska [03:02:26].

Ang paglalahad ni Guban tungkol sa 700 nawawalang container ay nagbigay-diin sa lalim ng korapsyon sa customs [03:01:33]. Ito umano ay nangyayari sa pamamagitan ng direktang pag-impluwensya ng mga sangkot na personalidad sa mga opisyal sa iba’t ibang port, na nagpapalusot ng kargamento.

Ang Pag-iwas sa Political Enemy

Lalo pang nagpatunay sa alegasyon ng conspiracy ang sinabi ni Guban na siya ay pinilit na idawit si dating Senador Antonio Trillanes IV, isang kilalang kritiko ng nakaraang administrasyon, bilang ang pulitikong nasa likod ng importasyon [02:42:30, 02:44:00]. Ayon kay Guban, nagmula ang panggigipit sa kanya sa isang deputy director ng National Bureau of Investigation (NBI), na nag-alok na palalabasin siya kaagad mula sa kulungan kapalit ng pagpirma sa isang report na magli-link kay Trillanes [02:42:30].

Mariin itong tinanggihan ni Guban, na sinasabing: “Wala hong alam ‘yan” [02:42:50]. Ang pagtangging ito ay nagpapakita ng kanyang paninindigan sa kabila ng alok na kalayaan, at nagpapatibay sa ideya na mayroong grand scheme na hindi lamang tumatakip sa katotohanan, kundi gumagamit ng panggigipit upang sirain ang mga kalaban sa pulitika.

Ang Panawagan para sa Hustisya at Proteksyon

Sa pagtatapos ng kanyang emosyonal na testimonya, idiniin ni Guban na ang kanyang dahilan sa pagharap sa Kongreso ay simpleng paghahanap ng “katotohanan at hustisya, wala nang iba” [01:02:26].

Ang kanyang kasalukuyang apela ay humiling ng immunity from prosecution at paglipat sa hurisdiksyon ng Kamara de Representantes o sa Witness Protection Program [02:02:05]. Kinikilala niya na ang kanyang pahayag ay self-incriminatory at nagdudulot ng “seryoso at napipintong panganib sa kanyang buhay” [02:02:31]. Ang pag-amin na ito ay naglantad ng isang sistema kung saan ang mga opisyal na nagtatrabaho nang tama—tulad niya, na nanghuli ng droga—ay nakukulong, habang ang mga nasa likod ng krimen ay nananatiling malaya [02:50:02].

Ang mga mambabatas, kabilang sina Congressman Dan Fernandez at Karlo Nograles Paduano, ay nagpahayag ng pagkabahala at nag-atas na imbitahin ang lahat ng binanggit na personalidad—kabilang sina Henry (ang Chinese businessman), Councilor Abellera, Paul Gutierrez, Benny Antiporda, at ang Deputy Director ng NBI na si Jun Vicente de Guzman [02:43:08]—upang marinig ang kanilang panig ng istorya at magkaroon ng ganap na linaw sa imbestigasyon [02:42:11, 02:59:16]. Inatasan din ng Kongreso na hanapin ang tatlong akusado (Basto Cabral Baril Jr., Maria Lagrimas Katipan, at Emily Lucan) na umano’y umamin na sila ang nag-consign ng shipment ngunit nawawala matapos hawakan ng PDEA [02:37:36, 02:37:54].

Ang testimonya ni Guban ay hindi lamang nag-iwan ng mga pangalan na binanggit; nag-iwan ito ng isang malaking tanong sa hustisya ng bansa: Posible bang ang mga drug lord ay nakatago sa likod ng mga pinakamakapangyarihang pangalan sa pulitika, at gaano kalalim ang conspiracy na ito upang manatiling nakakubli ang katotohanan? Ang hiling ni Jimmy Guban na proteksyon at hustisya ay ang hiling din ng taumbayan—ang malaman ang buong katotohanan, anuman ang taas ng posisyon ng mga sangkot. Ang mga susunod na hearing ay inaasahang magdadala ng mas marami pang nakakagimbal na paglalahad at patunay, na magpapatibay o magpapabulaan sa mga sinasabing naganap sa likod ng pader ng Customs.

Full video: