Sa Gitna ng Krisis at Balitaktakan: Ang ‘PDEA Leaks’ at Ang Bagong Banggaan ng mga Higanteng Politiko

Habang tumitindi ang init ng pulitika, walang dudang ang isyu ng ‘PDEA Leaks’ ang nagiging sentro ng balitaktakan at pag-aalala sa bansa. Ang imbestigasyon sa Senado, na pinamumunuan ni Senador Ronald “Bato” Dela Rosa bilang Chairman ng Senate Committee on Public Order and Dangerous Drugs, ay hindi lamang simpleng paghahanap sa katotohanan sa likod ng kontrobersyal na dokumento. Ito ay naging eksena ng matinding banggaan, banta sa buhay, at mga akusasyon ng destabilisasyon na naglalagay sa alanganin sa kasalukuyang pamahalaan.

Sa kaibuturan ng isyung ito, nakatutok ang mata ng publiko sa dalawang pangunahing personalidad na sinasabing sangkot: ang kasalukuyang Pangulo, si Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (BBM), at ang ‘Diamond Star’ ng Philippine cinema na si Maricel Soriano. Ang dalawa ay sinasabing nasangkot sa isang pre-operation report noong 2012 na nag-uugnay sa kanila sa paggamit ng illegal na droga.

Ang Paglalabas ng Katotohanan at ang Banta sa Buhay ni Morales

Ang buong imbestigasyon ay umikot sa testimonya ni Jonathan Morales, ang dating agent ng Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), na siyang nagpatunay sa pagiging totoo ng leak na dokumento. Sa kabila ng pagiging dalawang beses na na-dismiss sa serbisyo—isang usapin na nagdudulot ng katanungan sa kanyang kredibilidad—matibay ang paninindigan ni Morales. Ayon mismo sa kanya, ang impormasyong kanyang inilabas ay nagmumula sa lehitimong ulat noong panahong siya ay aktibo pa. Para sa marami, ang kanyang paglabas ay isang matapang na hakbang, itinuturing siyang isang whistleblower na handang harapin ang anumang hamon para sa bayan.

Ngunit ang pagiging matapang ni Morales ay may kapalit na matinding panganib. Sa gitna ng Senate hearing, inihayag ni Morales ang nakakakilabot na banta sa kanyang buhay. Sinabi niya na tinangka siyang pigilan sa pagdalo at sinabihan umanong malalagay sa alanganin ang kanyang buhay. Ang mas nakakagulat, ang babala raw ay nagmula sa mga taong malapit o konektado sa kampo ng Unang Ginang, si Liza Araneta Marcos.

Ang pag-amin na ito ay nagbigay ng matinding bigat sa imbestigasyon. Hindi lamang ito tungkol sa isang lumang dokumento, kundi tungkol sa kapangyarihang posibleng gumagalaw sa likod ng tabing upang patahimikin ang katotohanan. Dahil dito, nanawagan ang ilang mambabatas at mga legal expert, kabilang na ang isang international lawyer na binanggit sa ulat, na bigyan ng sapat at agarang proteksyon si Morales. Kinilala si Morales bilang isang “dakilang whistleblower” at “bayani ng bayan” na dapat ipagtanggol ng sambayanan, lalo’t lalo na’t nakikita ang matinding panganib na kanyang kinakaharap.

Ang Nag-aapoy na Pagtanggi ni Bato: ‘Hindi Ako Magpapagamit’

Sa gitna ng tumitinding isyu, naging matindi ang pagsubok kay Senador Bato Dela Rosa. Sa isang iglap, inakusahan siya ni dating Senador Antonio Trillanes IV na bahagi ng isang “destabilization plot” o “Ouster Plot” (Oust PL), na sinasabing inuudyukan umano ni dating Pangulong Rodrigo Duterte. Ayon kay Trillanes, ang Senate hearing ay ginagamit para gibain ang administrasyong Marcos, at si Bato ay “nagpapagamit” lamang.

Ngunit mabilis at nag-aapoy ang naging tugon ni Bato. Sa harap ng mga mamamahayag at sa mismong Senado, mariin niyang itinanggi ang mga paratang, na tinawag niya itong “nakakahiya.”

“Hindi ako magpapagamit kahit kaninuman,” matigas niyang pahayag. “Wala pong makakagamit sa akin.”

Iginiit ni Bato na ang kanyang pagiging rightist ay nangangahulugang siya ay isang “stabilizer” at hindi isang destabilizer tulad ng akusasyon. “I want a stable government, I want a stable dispensation,” giit niya. Nilinaw niya na ang kanyang tanging agenda ay ang katotohanan hinggil sa leakage ng mga classified documents upang makagawa ng batas (in aid of legislation), at hindi para “pabagsakin ang rehimeng Marcos.”

Ang pagtatanggol na ito ni Bato ay nagpapakita ng kanyang masusing pagbalanse sa pulitika. Inamin niya na alam niyang galit sa kanya ang mga DDS (Duterte Die-hard Supporters) dahil hindi niya “dinidiinan” ang imbestigasyon laban kay BBM, at alam din niyang galit ang Malacañang dahil sa pagkakaroon ng hearing na makakasama sa Pangulo. Ang kanyang sinabi: “I am just doing my job.” Tiniyak niya sa publiko na ang kanyang paninindigan ay mananatiling objective at hindi siya magpapadala sa anumang kulay o interes ng sinumang partido.

Ang Pag-amin ni Maricel Soriano at ang ‘Credence’ sa Dokumento

Bukod sa banggaan ng pulitika, ang pagdalo ni Maricel Soriano sa pagdinig ay nagbigay ng credence o bigat sa pag-iral ng PDEA document. Bagama’t hindi siya diretsahang tinanong tungkol sa alegasyon ng paggamit ng droga kasama si BBM, ang kanyang testimonya ay nagbigay ng kritikal na detalye.

Kinumpirma ni Soriano na siya nga ang nagmamay-ari ng unit na binanggit sa pre-operation report—ang Unit 46C sa isang tower sa Rockwell—noong 2012, ang mismong taon na inihanda ang nasabing ulat.

“Inamin naman niya na sa kanya ‘yung unit na ‘yun at that time 2012, sa kanya ‘yun… to the pre-op na ginagawa ni Morales,” paliwanag ni Senador Bato.

Sa kabila ng crucial na pag-amin na ito, mariin namang itinanggi ni Soriano ang lahat ng akusasyon na gumagamit siya ng cocaine. Idinenay din niya ang mga ulat noong 2012 na tumakas ang kanyang mga katulong at inakusahan siyang binugbog sila dahil sa paggamit ng droga.

Gayunpaman, para kay Senador Bato, ang pag-amin ni Soriano sa pagmamay-ari ng unit ay nagdadagdag ng credence sa pag-aangkin ni Morales na totoong gumawa siya ng ganoong pre-operation report. Ito ay nagpapakita na ang impormasyon sa dokumento ay hindi basta gawa-gawa lamang, bagama’t ang operasyon mismo ay hindi natuloy.

Ang Manipis na Ebidensya Laban kay BBM

Para naman sa Pangulong Marcos, binigyang-diin ni Senador Bato na ang ebidensya laban sa kanya ay napakalayo pa sa pagkakaroon ng matibay na batayan. Ayon kay Bato, ang impormasyon ay nagmula lamang sa isang confidential informant at dahil hindi nga natuloy ang operasyon, ang kaso ay “napakalayo pa sa katotohanan” o “very far from very, very far to be proved.”

Nilinaw ng Senador na hindi nila kinokondena ang Pangulo sa hearing na ito. Ang hearing ay para sa “aid of legislation” upang palakasin ang batas at “lagyan ng ngipin” ang mga regulasyon laban sa leakage ng mga classified documents, at hindi upang magpindot o mag-akusa ng sinuman sa drug use.

Ang Lalim ng Banggaan: ICC at ang Hinaharap

Ang pulitika ay hindi lamang umiikot sa PDEA Leaks. Habang nagpapatuloy ang imbestigasyon, nagbabala si Trillanes na ang warrant ng International Criminal Court (ICC) laban kay Duterte ay posibleng mailabas na sa darating na Hunyo o Hulyo.

Ang pahayag na ito ay lalo pang nagpainit sa banggaan ng pro-Duterte at pro-Marcos factions, na makikita sa sunud-sunod na mga rali at protesta. Sa harap ng rising political temperature, nananatiling nakatuon si Bato sa kanyang trabaho.

“I leave my faith to God,” sagot niya sa tanong kung nag-aalala siya sa posibleng epekto ng isyu sa kanyang karera o sa ICC. “Hindi ako pwedeng magbi-bingihan sa mga isyu na ‘yan. Trabaho ko po ‘yan.”

Konklusyon: Ang Hamon ng Balanse at Katotohanan

Ang isyu ng ‘PDEA Leaks’ ay hindi lamang naglalantad ng potensyal na paglabag sa batas kundi pati na rin ang malalim at masalimuot na dibisyon sa pulitika ng bansa. Si Senador Bato Dela Rosa, na nasa gitna ng nag-uumpugang pader, ay nagpupumilit na panatilihin ang kanyang moral compass at objectivity sa paghahanap ng katotohanan.

Ang kanyang pagpupursige na maging patas at ang critical na mga testimonya ni Morales at Soriano ay nagpapatunay na mayroon talagang matinding laban para sa national interest at national security sa Pilipinas. Sa huli, ang pag-asa ng publiko ay nakatuon sa paggawa ng matibay na batas upang hindi na maulit ang pagtagas ng mga sensitibong dokumento, habang ang kapalaran ni Morales at ang katotohanan sa likod ng PDEA Leaks ay patuloy na babantayan ng sambayanan. Ang hearing na ito ay nagbigay ng malinaw na mensahe: ang paglilingkod sa bayan ay hindi walang-personalang trabaho lamang, kundi isang sagradong mandato na kailangan mong panindigan—kahit pa kapalit nito ay ang mga banta at pulitikal na giyera.

Full video: