Sa isang makasaysayang pagtitipon na nagpabaga sa damdamin ng libu-libong Pilipino, muling pinatunayan ng taumbayan na ang kanilang tinig ay hindi kailanman mapapatahimik. Ngayong araw, Setyembre 21, ang bantayog ni Rizal sa Luneta Park ay naging saksi sa nag-aalab na sigaw para sa pagbabago, kung saan ang mga karaniwang mamamayan ay sinamahan ng mga pinakamalalaking pangalan sa industriya ng showbiz. Sa gitna ng malawakang kilos-protesta laban sa korapsyon, ang presensya ng mga kilalang artista tulad nina Maris Racal, Andrea Brillantes, Jodi Sta. Maria, Dingdong Dantes, Benjamin Alves, Kim Atienza, at Elijah Canlas ay nagbigay ng mas malakas na boses sa panawagan para sa hustisya at pananagutan.

Ang araw ay nagsimula sa unti-unting pagdagsa ng mga tao mula sa iba’t ibang sektor ng lipunan. May mga estudyante, manggagawa, propesyonal, at mga miyembro ng mga civil society group na nagtipon-tipon, bitbit ang kanilang mga plakard at panawagan. Ngunit ang ordinaryong araw ng protesta ay biglang nagkaroon ng ibang kulay nang mamataan ang mga pamilyar na mukha mula sa telebisyon at pelikula. Ang kanilang pagdating ay hindi lamang basta pagpaparamdam ng suporta; ito ay isang malinaw na mensahe na ang laban sa katiwalian ay isang laban na dapat pag-isahin ang lahat ng Pilipino, anuman ang estado sa buhay.

Isa sa mga naging sentro ng atensyon ay ang matapang na pahayag ng isang tagapagsalita na umalingawngaw sa buong parke. “Lahat tayo nandidito dahil tayong lahat ay mga Pilipino,” aniya, habang binibigyang-diin na ang bawat mamamayan ay may karapatang malaman kung saan napupunta ang pera ng bayan [01:48]. Ang kanyang mga salita ay tumagos sa puso ng mga nakikinig, isang paalala na ang usapin ng korapsyon ay hindi isang abstraktong konsepto kundi isang realidad na direktang nakaaapekto sa pang-araw-araw na buhay ng bawat isa.

“Importante na may managot. Hindi pwedeng wala eh, kasi ilang beses na itong nangyari,” patuloy niya, na nagpaalala sa mga nakaraang rebolusyon at protesta na tila ba nauuwi lamang sa wala [02:17]. Ang sentimyentong ito ay sumasalamin sa pagkadismaya ng marami, na pagod na sa paulit-ulit na siklo ng pagnanakaw at kawalan ng hustisya. Ang panawagan para sa pananagutan ay hindi na lamang isang simpleng hiling, kundi isang desperadong sigaw para sa tunay at pangmatagalang pagbabago.

Ang pagdating ng mga artista ay nagbigay ng kakaibang sigla sa protesta. Si Maris Racal, na kilala sa kanyang mga masayahing pagganap, ay nagpakita ng seryosong mukha ng pagmamalasakit. Si Andrea Brillantes, isang idolo ng kabataan, ay ginamit ang kanyang impluwensya upang ipakita sa kanyang mga tagahanga na ang pagiging mulat sa isyung panlipunan ay mahalaga. Ang beteranang aktres na si Jodi Sta. Maria, na madalas gumanap bilang isang matatag na babae sa screen, ay ipinamalas ang kanyang katatagan sa tunay na buhay sa pamamagitan ng pakikiisa sa masa.

Ang presensya nina Dingdong Dantes at Kim Atienza ay nagpakita rin na ang mga lalaking personalidad sa industriya ay hindi nagpapahuli sa pagpapakita ng kanilang paninindigan. Ang kanilang pakikiisa ay nagpabulaan sa estereotipo na ang mga artista ay nabubuhay lamang sa kanilang toreng garing, malayo sa mga suliranin ng ordinaryong mamamayan. Sila ay bumaba at nakisalamuha, hindi bilang mga bituin, kundi bilang mga kapwa Pilipinong uhaw sa pagbabago.

Ang mensahe ng protesta ay malinaw at matalas: “Serbisyo sa tao, huwag gawing negosyo” [00:00]. Ang mga linyang ito ay paulit-ulit na isinigaw, isang koro ng pagtutol sa sistema kung saan ang serbisyo publiko ay nagiging paraan para sa personal na pagpapayaman. Ang galit ng mga tao ay pinalala pa ng mga kuwento ng mga pulitikong nagsusugal sa casino gamit ang pera ng bayan, mga opisyal na nagpapasasa sa mamahaling gamit, at mga pamilyang naiiwang nagdurusa sa baha at kawalan ng trabaho habang ang mga nasa kapangyarihan ay nagpapakasaya [04:04].

“Tama na, sobra na, ikulong na!” ang isa pang sigaw na umalingawngaw, isang panawagang direktang tumutukoy sa mga opisyal na sangkot sa mga anomalya [04:40]. Ang mga protestador ay hindi na lamang humihingi ng paliwanag; sila ay humihingi ng kulungan para sa mga napatunayang nagkasala. Ang pagkadismaya ay lalong tumindi sa persepsyon na ang mga akusado ay hindi lamang mga magnanakaw, kundi magagaling ding artista sa entablado ng pulitika, mga “best actor” sa pagpapanggap at pagsisinungaling [04:53].

Sa gitna ng maingay na protesta, nagkaroon din ng sandali ng pananampalataya. Ang sama-samang pagdarasal ng “Hail Mary” ay nagbigay ng isang solemne at espirituwal na dimensyon sa pagtitipon, isang paalala na sa kabila ng galit at pagkadismaya, ang pag-asa ay nananatili sa puso ng mga Pilipino [05:22]. Ito ay isang pagpapakita ng pananampalataya hindi lamang sa Diyos, kundi pati na rin sa kapwa at sa kakayahan ng kolektibong pagkilos na magdulot ng pagbabago.

Ang kilos-protesta sa Luneta ay higit pa sa isang simpleng pagtitipon. Ito ay isang deklarasyon. Isang deklarasyon na ang mga Pilipino, kabilang na ang mga tinitingala nilang mga artista, ay hindi na mananahimik. Ang pagkakaisa ng mga ordinaryong mamamayan at ng mga sikat na personalidad ay lumikha ng isang malakas na puwersa na mahirap balewalain. Ipinakita nito na ang laban para sa isang malinis at tapat na gobyerno ay isang laban na walang pinipiling pangalan o propesyon.

Habang papalubog ang araw sa Look ng Maynila, ang apoy sa puso ng mga nagprotesta ay lalo pang nag-alab. Ang kanilang mga sigaw ay hindi lamang para sa kanilang mga sarili, kundi para sa kinabukasan ng susunod na henerasyon [02:49]. Ang tanong na nananatili sa isipan ng lahat ay kung ang makasaysayang araw na ito ay magiging simula ng tunay na pagbabago, o kung ito ay isa na namang kabanata sa mahabang kasaysayan ng pakikibaka ng Pilipinas na mawawala sa limot. Ngunit isang bagay ang sigurado: ang mga tinig na narinig sa Luneta, mula sa karaniwang tao hanggang sa mga pinakasikat na bituin, ay isang puwersang hindi na maaaring maliitin pa. Ang bayan ay nagsalita, at ang kanilang mensahe ay malinaw: ang pagbabago ay dapat magsimula ngayon.