ANG HULING AWIT: Freddie Aguilar, Inilibing na Balot sa Simpleng Puting Tela; Mga Nakakagulat na Detalye sa Kanyang Pagpanaw at Hindi Natuloy na Operasyon, Isiniwalat!

Isang Alamat ng OPM, Nag-iwan ng Pagkalito at Paghanga sa Kanyang Tahimik at Sagradong Paghiga

Ang balita ay kumalat na parang apoy sa tuyong damo, nag-iwan ng pambansang pagdadalamhati at matinding pagkabigla. Pumanaw na ang isa sa pinakadakilang haligi ng OPM, si Ferdinand Pascal Aguilar, na mas kilala sa bansag na Ka Freddy Aguilar. Sa edad na 72, at matapos ang isang tahimik ngunit matinding pakikipaglaban sa sakit, nalagutan ng hininga ang mang-aawit noong Mayo 27, 2025, bandang 1:30 ng umaga, sa Philippine Heart Center. Ang pagkawala ni Ka Freddy ay hindi lamang nag-iwan ng malaking puwang sa mundo ng musika; naghatid din ito ng isang serye ng mga katanungan hinggil sa kung paano naganap ang kanyang huling paalam—isang paalam na taliwas sa inaasahan ng marami.

Ayon sa mga unang ulat, na kinumpirma ni Attorney George Briones, ang general council ng Partido Federal ng Pilipinas (PFP) kung saan si Ka Freddy ay nagsilbing National Executive Vice President, ang sanhi ng pagpanaw ay kinabibilangan ng cardiac arrest, pneumonia, at multiple organ failure [00:38]. Ang mga medikal na detalye ay nagpinta ng isang malinaw na larawan ng matinding krisis sa kalusugan. Subalit, ang detalyeng lalong bumasag sa damdamin ng marami at nagdulot ng pagkamangha ay ang seremonya ng kanyang paglilibing.

Ang Sagradong Pananampalataya at ang Simpleng Banal na Telang Puting Kafan

Ilang oras lamang matapos pumanaw ang OPM icon, mabilis na isinagawa ang huling seremonya. Dinala ng kanyang mga kapatid na Muslim ang kanyang labi sa Manila Islamic Cemetery [00:48]. Ang naganap ay hindi ang tradisyonal at matagal na lamay na nakasanayan sa kulturang Filipino; sa halip, ito ay isang tahimik at mabilis na paghiga sa ilalim ng lupa, na sumunod sa mahigpit na aral ng Islam.

Si Ka Freddy Aguilar, na kilala rin sa pangalang Farid sa komunidad ng Muslim, ay inilibing na balot lamang sa isang simpleng puting tela, na tinatawag na kafan o cofa, at walang tradisyonal na kabaong [00:58]. Ang tanawin ng isang pambansang Alamat, na ang kanta ay umabot sa buong mundo, na inihahatid sa kanyang huling hantungan sa ganoong kapayak na paraan ay nagpapamalas ng kanyang malalim at matibay na pananampalataya. Ang pagpili sa ganitong ritwal ay nagbigay-pugay sa kanyang pagkakakilanlan bilang isang Muslim.

Sa Islam, ang paglilibing ay isinasagawa nang mabilis—sa loob ng 24 oras mula sa oras ng kamatayan [01:19]. Ang sagradong utos na ito ay isang pagpapakita ng paggalang sa dignidad ng namatay at pagsunod sa kautusan ni Ala. Ang proseso ay kinabibilangan ng ghusl (paghuhugas), kafan (pagbabalot), at salat al-janazah (pagdarasal) para sa kaluluwa ng yumao [01:07]. Ang pagtatapos ng buhay sa ganitong paraan ay nagpapakita kung gaano kahalaga para kay Ka Freddy na makumpleto ang kanyang paglalakbay sa kabilang buhay nang naayon sa kanyang pinaniniwalaan. Ang kanyang tahimik na paglisan ay nagturo ng isang matinding leksyon sa lahat tungkol sa halaga ng pananampalataya na humigit pa sa kasikatan at kayamanan. Ang pagmamadali at ang kawalan ng marangyang kabaong ay nagpapakita ng isang pang-unawa na ang lahat ay nagkakapantay-pantay sa harap ng lumikha, na ang katawan ay nagbabalik sa lupa sa pinakasimpleng anyo nito.

Mga Huling Sandali: Mula Hika, Manas, hanggang sa Biglaang Pumanaw

Ang balita ng kanyang pagpanaw ay lalong nagdulot ng matinding pagkabigla nang isiniwalat ng kanyang matalik na kaibigan at kapwa mang-aawit na si Jessie Bartolome ng grupong Buhay ang kanyang naging kalagayan isang linggo bago siya pumanaw. Nagsimula pala ang kanyang paghihirap sa matinding atake ng hika, ang sakit na matagal na niyang kalaban, kasabay ng kanyang mga kapatid [05:08]. Ang hika ang nagtulak kay Ka Freddy na magmadaling dalhin sa ospital.

Kwento ni Bartolome, nabisita niya si Ka Freddy sa Philippine Heart Center noong Miyerkules, isang linggo bago siya pumanaw [07:28]. Dahil sa matinding hirap sa paghinga, nagpatakbo siya sa ospital, ngunit sa loob ng dalawang oras, nahihirapan pa rin siya [05:21]. Sa Heart Center, lalong lumabas ang matinding pakikipaglaban ni Ka Freddy. Naikwento ni Jessie na sa una’y nahirapan pa silang magkaroon ng silid dahil sa dami ng tao [05:42]. Ngunit, sa tulong ng isang doktor na kamag-anak umano ni Senator Manny Pacquiao, naasikaso siya at nabigyan ng pribadong silid [05:42]. Ang detalyeng ito ay nagpapakita na sa kabila ng kanyang katanyagan, dumaan din siya sa pangkalahatang hirap na dinaranas ng mga ordinaryong pasyente, hanggang sa makatulong ang koneksyon ng kanyang mga kaibigan.

Mas malalim pa rito, isiniwalat ni Bartolome ang mga komplikasyon sa kalusugan ng OPM legend. Sa ospital, nabigyan siya ng stent dahil sa manas (edema) [06:20]. Nalaman ding nagkaroon siya ng tubig sa baga, na kaagad namang naalis pagkatapos ng isang araw [06:27]. Nagpakita pa raw ng bahagi ng kanyang paa si Ka Freddy na may manas noong huling pagkikita [06:37]. Ang mga pangyayaring ito ay nagtatagpi-tagpi na sa matinding cardiac na problema, na kailangan niyang harapin kasabay ng kanyang hika. Ang kombinasyon ng pulmonary at cardiac issues ang naging huling labanan niya.

Isang Huling Tawa: Ang Kaibigan na Hindi Inaasahan ang Biglaang Paglisan

Ang isa sa pinaka-emosyonal na bahagi ng pagsasalaysay ni Jessie Bartolome ay ang paglalarawan niya sa huling pagkikita nila. Sa kabila ng kalagayan ni Ka Freddy, nagagawa pa raw nitong makipagbiruan [06:50]. Tinukso pa ni Jessie si Ka Freddy tungkol sa isang parang bell na ginagamit sa mga bar na inilalagay sa tabi ng kama, na ginamit niya bilang biro para kay Jovy, ang misis ni Ka Freddy. “Tawa-tawa na kami” [07:13], sabi ni Jessie, habang nag-aalala rin sila. Ang huling tanawin ng isang alamat na nag-iiwan ng tawa at ngiti, habang nakikipaglaban sa matinding sakit, ay isang patunay sa kanyang hindi matitinag na pananaw sa buhay. Ipinakita ni Ka Freddy ang kanyang matatag na karakter, na kahit nakahiga na sa kama ng ospital ay nagawa pa ring maging light-hearted.

“So habang kausap ko siya, parang normal, medyo malakas pa si Ka Freddy nung kausap ko siya,” pag-amin ni Bartolome [06:43]. Ito ang dahilan kung bakit nagulat siya sa biglaang pagpanaw. Sa katunayan, ang kanyang huling diagnosis ay humantong na sa pag-iskedyul ng isang mas malaking operasyon—isang angioplasty o posibleng open-heart surgery [07:49]. Inakala nilang may sapat pang oras para maghanda at maging maayos ang kondisyon ni Ka Freddy, ngunit mas mabilis ang naging kaganapan. Ang kanyang puso ay sadyang napagod na, hindi na nakayanan ang mga komplikasyon na sumabay.

Ang pagtatapos ng buhay ni Ka Freddy ay nagbigay ng isang malungkot na paalala: ang sintetikong gamot ay may limitasyon. Ayon pa kay Jessie, dahil sa edad ni Ka Freddy (72) at ng kanyang sarili (71), kailangan na talagang mag-ingat sa mga synthetic medicine [09:47]. Ang kanyang biglaang paglisan ay nag-iwan ng isang katanungan sa lahat: gaano man kalakas ang isang tao, ang buhay ay may sarili ring takdang oras. Ang paghahanap sa tiyak na “reason” ng kanyang pagkamatay, sa kabila ng mga naitalang complication, ay nananatiling palaisipan, ngunit ang masakit na katotohanan ay nananatiling iisa: wala na si Ka Freddy [09:22].

Ang Huling Mensahe ng Pag-ibig at ang Hindi Natapos na Awit

Sa kabila ng kanyang pakikipaglaban sa sakit, nanatiling buo ang espiritu ni Ka Freddy at ang kanyang pagmamahal sa sining at pamilya. Bago pa man ang mga pangyayaring humantong sa kanyang pagpanaw, nagbigay siya ng isang huling, makapangyarihang mensahe sa isang panayam.

Sa panayam na iyon, binigyang-diin niya ang kanyang Anak Epilog [02:54]—ang kanyang sariling sequel sa kanyang sikat na kantang “Anak”—kung saan naunawaan na ng bata ang kanyang magulang dahil siya mismo ay nagkaroon na ng sariling anak [03:00]. Pagkatapos, tinalakay niya ang kanta ng kanyang anak na si Megan Aguilar, na may pamagat na “Ama,” at iginiit na ito ay sarili nitong experience [03:31]. Sa kabila ng mga isyu at pagsubok sa pamilya, nanatili ang kanyang paninindigan sa pangunahing halaga ng pamilya.

Nang tanungin kung ano ang gusto niyang sabihin sa kanyang anak, ang kanyang tugon ay simple, ngunit may bigat ng pag-ibig na walang katapusan: “Lahat ng anak ko mahal ko. Wala namang pagmamaliw sa pagmamahal ng magulang sa kanyang mga anak” [03:56]. Ang mga salitang ito ay nagpapakita ng isang matibay na pundasyon ng pagmamahal na nanatiling buo hanggang sa huling sandali. Ito ang legacy na mas matibay pa sa anumang trophy o plaque—ang kanyang walang hanggang pagmamahal bilang isang Ama.

Bukod sa pamilya, mayroon pa sanang mga plano sa musika si Ka Freddy. Ayon kay Jessie Bartolome, nais niya sanang muling i-record ang awitin ni Paul Galang na Ranahin ng Mundo [08:29], na nagpapakita ng kanyang patuloy na pagnanais na gumawa ng musika. May intensyon din siyang tumulong sa mga programa para sa mga bata (today care) [09:09], na nagpapahiwatig na ang kanyang diwa ng paglilingkod sa bayan, na ipinakita niya sa kantang Bayan Ko, ay nananatiling buhay. Ang mga planong ito, na hindi na niya naisakatuparan, ay nagpapaalala sa atin na ang isang alamat ay umalis sa mundo habang ang kanyang puso ay puno pa ng mga pangarap at pag-asa. Ang kanyang career sa pulitika bilang National Executive Vice President ng PFP [00:20] ay nagpapakita rin ng kanyang pagnanais na magsilbi, hindi lamang sa pamamagitan ng kanyang sining, kundi pati na rin sa aktwal na pamamahala.

Isang Huling Hantungan na Karapat-dapat sa Isang Alagad ng Sining at Pananampalataya

Si Ka Freddy Aguilar ay hindi lamang isang mang-aawit; siya ay isang makata, isang pilosopo, at isang tagapagtaguyod ng damdaming Filipino. Ang kanyang musika ay nagsilbing soundtrack sa mga pagsubok at tagumpay ng bansa. Ang kanyang pagpanaw, na mabilis at tahimik, ay maaaring ikagulat at magdulot ng kalungkutan. Gayunpaman, ang paglilibing niya sa ilalim ng tradisyong Islamic—walang kabaong, balot sa simpleng puting tela—ay isang matinding pagpapatunay sa kanyang paniniwala na ang buhay at kamatayan ay mayroong mas mataas na kaayusan na hindi nakikita sa mundong ito.

Ang kanyang huling paalam ay marangal, payak, at punung-puno ng paggalang sa kanyang napiling pananampalataya. Ang kanyang musika ay mananatiling buhay sa bawat puso ng Filipino, at ang kanyang istorya ay magsisilbing inspirasyon sa lahat ng nais mag-iwan ng isang tunay at makabuluhang legacy. Sa kanyang pag-akyat, iniwan ni Ka Freddy ang kanyang huling awit, hindi sa entablado, kundi sa isang tahimik na sementeryo sa Manila, nakabalot sa kafan, at nakahanda nang harapin ang katarungan ng Diyos. Ang buong bansa ay nakikiramay, at ang kanyang alaala ay patuloy na mamamayani. Paalam, Ka Freddy, ang iyong Anak ay patuloy na aawitin ng mundo.

Full video: