Sa isang madamdamin at punong-punong komprontasyon sa Senado, ang kaso ng diumano’y sexual harassment at panggagahasa kay Sandro Muhlach, anak ng batikang aktor na si Niño Muhlach, ay hindi lamang naglantad ng mga sensitibong paratang kundi nagbigay-liwanag din sa isang malaking isyu sa lipunan: ang pambansang stigma laban sa mga lalaking biktima ng pang-aabuso.

Ang pagdinig, na pinamumunuan ni Senator Robin Padilla bilang Chairman ng Senate Committee on Public Information and Mass Media, kasama si Senator Jinggoy Estrada, ay naging sentro ng pambansang atensyon. Sa loob ng sesyon, tila ba naganap ang isang “trial by ordeal” sa pagitan ng nagrereklamo at ng mga akusado, sina Jojo Nones (Director) at Richard Cruz (Creative Consultant/Scriptwriter) ng GMA Network.

Ang Pagtatagpo: Luha, Patawad, at Salungatang Pahayag

Ang pinakaunang bahagi ng pagdinig ay agad na umukit ng matinding emosyon. Si Niño Muhlach, na nanindigan para sa kanyang anak, ay nagbahagi ng kanyang pighati. Hindi raw siya makapaniwala sa nangyari dahil mataas ang respeto niya sa dalawang akusado na kanyang mga katrabaho.

Ang mga pangyayari pagkatapos ng insidente ang naging isa sa sentro ng pagtatalo. Ayon kay Niño, nang magharap-harap sila nina Nones at Cruz sa bahay ni Atty. Annette Gozon, ang dalawa ay umiiyak habang humihingi ng tawad. Ang exact na sinabi raw ay, “Sorry talaga, sorry Niño, ganun kasi akala namin okay lang.” Dagdag pa ni Niño, nag-alok pa raw ang mga akusado na mag-donate ng isang tiyak na halaga sa isang charitable institution na kanyang pipiliin, bilang bahagi ng pag-aayos.

Para kay Niño, ang luha at ang “paumanhin” ay malinaw na pag-amin. “Naintindihan ko, kwento ng anak ko, ‘Yun na ‘yun,” ang emosyonal niyang pahayag.

Ngunit mariin itong itinanggi ng kampo nina Jojo Nones at Richard Cruz. Sa kanilang bahagi, ipinaliwanag ni Nones ang kanilang paghingi ng tawad: “We’re very, very sorry, pero wala po kaming ginawang masama sa anak niya.” Giit nila, ang konteksto ng sorry ay para lamang sa abala at problema, hindi pag-amin ng krimen. Mariin din nilang itinanggi na nag-alok sila ng anumang donasyon.

Dahil dito, nagtanong si Senator Padilla: “Kung wala kayong ginawa, ba’t ka magso-sorry?” Ang tanong na ito ay sumasalamin sa pagkalito ng publiko at nagbigay-diin sa kakulangan ng lohika sa salungatang pahayag ng dalawang panig, kung saan ang isang simpleng salita ay may malaking bigat sa pagpapasya ng katotohanan.

Ang Depensa ng mga Akusado: Isang Karerang Giniba ng Stigma

Sa kanilang prepared statement, nagbigay ng emosyonal at matapang na depensa sina Nones at Cruz.

Una, humingi sila ng paumanhin sa hindi nila pagdalo sa nakaraang pagdinig, dahil natakot sila na maging biktima ng isang “premature trial” at malabag ang confidentiality ng imbestigasyon ng NBI. Iginiit nila na wala silang kapangyarihan o impluwensya sa GMA Network; sila ay mga independent contractor lamang.

Pangalawa, binalikan nila ang kanilang malinis na reputasyon sa loob ng more or less 30 years sa industriya ng telebisyon. Nagpaliwanag sila na sa tagal na iyon, wala silang kahit na isang reklamo ng sexual harassment o anumang uri ng abuso. “Hindi po namin sisirain ang iniingatan naming pangalan at karera at reputasyon para makapag-abuso o haras ng isang tao,” ang apela nila.

Ang pinakamadiin na bahagi ng kanilang pahayag ay ang pag-angkin sa kanilang kasarian. Sa matatag na tinig, sinabi nila: “Hindi naman po namin itinatangging bakla kami. Sa katunayan, ang pagiging bakla namin ang isa sa mga dahilan kaya kami naging creative, artistic, at nagkaroon ng skills na kailangan sa industriya.” Ngunit binigyang-diin nila: “Bakla po kami, oo, pero hindi kami mga abuser… hindi kami gumagawa ng masama sa kapwa.” Ang kanilang apela ay nagbigay ng mukha sa diskriminasyon, kung saan ang paratang ay hindi lamang tungkol sa krimen, kundi pati na rin sa paghatol sa kanilang identity.

Ang Sentro ng Kontrobersiya: Ang Text Message at ang ‘Just Me’

Tila lalo pang uminit ang pagdinig nang humantong ang usapan sa mga text message na diumano’y nag-imbita kay Sandro sa silid.

Ayon sa impormasyong nakalap ni Senador Padilla, si Jojo Nones ang nag-text kay Sandro at nagtanong kung puwede siyang pumunta sa kanilang kuwarto. Ngunit mariin itong itinanggi ni Nones, na sinabing si Sandro raw ang nag-initiate at nagtanong kung puwede siyang dumaan.

Gayunpaman, ang sequence ng mga sumunod na mensahe ang naging crux ng usapin:

Tanong:

Nag-text si Sandro,

allegedly

nagtatanong kung sino ang kasama ni Jojo.

Reply 1:

Sumagot si Jojo ng:

“Just me.”
Reply 2:

Pagkatapos, nag-text ulit si Jojo ng:

“Joke, I was with some of the creatives.”

(O ang

exact

na salita niya: “I’m with drama peeps but we’re wrapping up na.”)

Ipinaliwanag ni Nones na ang “Just me” ay dahil natutulog na raw sa tabi niya si Richard Cruz (dode), ngunit nang hindi sumagot si Sandro, nag-reply siya ng “joke” at idinagdag ang mga creatives upang hindi mag-isip si Sandro ng kung anuman.

Pero para sa Senate at sa publiko, ang sagot na “Just me” bago ang “joke” ay nagtanim ng pagdududa. Bakit Just Me ang unang inihayag kung may kasama naman? Ang abugado ni Sandro ay nagkumpirma na hawak nila ang kopya ng mga text message ngunit hindi nila ito mailabas dahil sa confidentiality na ipinapatupad ng NBI. Ang paghawak ng NBI sa ebidensya ay nagdulot ng pagkakaantala sa katotohanan, na siyang nagtulak sa mga alegasyon sa publiko.

Ang Higit na Malalim na Usapin: Ang Stigma sa Lalaking Biktima

Ang pinakamahalagang kontribusyon ng pagdinig ay ang pag-angat ng isyu ng gender sensitivity. Nagbigay-testimonya ang mga eksperto mula sa National Center for Mental Health (NCMH) at National Bureau of Investigation (NBI).

Ayon sa mga doktor, napakadalang, o 10% lamang ng kaso ng sexual abuse/rape/bullying sa NBI taun-taon, ang may lalaking nagrereklamo. Ipinaliwanag na ang isa sa pangunahing dahilan ay ang stigma na nakakabit sa kulturang Pilipino. Ang konsepto ng pagiging “macho” ay pumipigil sa mga lalaki na magreklamo, dahil sa takot na mawalan ng dignidad, pagtawanan, o maabuso sa usapin. Binanggit pa nga na ang biktima raw ay pinagtawanan sa pulisya, isang insulting act na makadaragdag pa sa trauma ng nagrereklamo.

Dahil dito, nanawagan ang mga opisyal ng NBI na sila raw ay gender sensitive at bukas sa lahat ng kaso, anuman ang kasarian. Ngunit ang pagdinig mismo ang nagpapakita na hindi pa sapat ang polisiya at proseso upang ganap na protektahan at pakinggan ang mga lalaking biktima.

Ang Pagtatapos na Walang Kasagutan: Ang Executive Session

Ang tensyon ay tuluyan nang sumiklab nang mag-umpisang magtanong si Sen. Padilla tungkol sa mga napaka-sensitibong detalye ng pangyayari sa kuwarto:

Inalok ba si Sandro ng glass of wine?
Binigyan ba siya ng P500 na binalot tulad ng isang straw?
Naglagay ba ng pulbos (powder substance) sa inumin?

Mariin itong itinanggi ng dalawang akusado. Sa puntong ito, ang kanilang legal counsel ay kaagad humingi ng executive session, iginiit na ang mga katanungang ito ay bahagi ng allegations na nasa ilalim pa ng validation ng NBI, at ang paglalabas nito sa publiko ay maaaring makasira sa due process.

Ang kahilingan ay pinahintulutan. Ang pag-urong ng pagdinig mula sa public hearing patungo sa executive session ay naging sagisag ng kasalukuyang estado ng kaso—ang mga katotohanan ay nananatiling nakakulong habang ang emosyon at pagdududa ay kumakalat sa publiko.

Ang kaso ni Sandro Muhlach ay laban na hindi lamang para sa hustisya ng isang indibidwal. Ito ay laban para sa karangalan ng lalaking Pilipino, na dapat ay may karapatang maging biktima nang hindi hinuhusgahan ang kanyang pagkalalaki. Habang naghihintay ang sambayanan sa resulta ng imbestigasyon, patuloy ang laban para sa isang lipunan na gender-sensitive at nagbibigay ng pantay na katarungan, anuman ang kasarian.

Full video: