Ang ingay ng pulitika at ang glamor ng showbiz ay muling nagbanggaan sa isang mapait na tagpo, na nakatutok ngayon sa isang personalidad na matagal nang naging pamilyar sa parehong mundo: si dating Quezon City Mayor Herbert “Bistek” Bautista. Isang matinding dagok ang kanyang kinakaharap—ang banta ng pagkakakulong dahil sa di-umano’y anomalya sa isang P32 milyong kontrata na kinasasangkutan ng Online Permitting and Tracking System. Ang balitang ito ay hindi lamang nagdulot ng pagyanig sa bulwagan ng kapangyarihan sa Quezon City kundi nag-iwan din ng malaking katanungan sa tiwala ng publiko sa mga lingkod-bayan, lalo na sa isang indibidwal na dating hinangaan.

Sa mata ng publiko, si Herbert Bautista ay hindi lamang isang pulitiko. Siya ay si Bistek, ang komedyante at bida sa pelikula na lumaki at naglingkod sa lungsod na tinatawag niyang tahanan. Matagal siyang nagsilbi—mula sa pagiging konsehal hanggang sa pagiging isang matagumpay at matagal na Mayor ng isa sa pinakamalaking siyudad sa bansa. Ang kanyang pagkatao ay tila simbolo ng isang ‘success story’—isang artista na nagtagumpay sa mas mabigat at seryosong larangan ng pamamahala. Ngunit ngayon, ang kislap ng kanyang dating karera ay tila tinakpan ng anino ng isang malaking isyu: ang akusasyon ng korapsyon na pumapalibot sa tinaguriang Occupational Permitting Tracking System o OOPS noong 2019.

Ang P32 Milyong Anomalyang Nagbanta sa Karera

Ang ugat ng iskandalong ito ay nagsimula sa isang kontrata na nagkakahalaga ng P32 milyon, na inilaan para sa pagpapatupad ng isang online system na layuning pabilisin at gawing mas transparent ang pagkuha ng permit para sa mga negosyo sa Quezon City. Sa teorya, ang sistema ay dapat na nagdala ng pagbabago at modernisasyon, na nagpapagaan sa proseso para sa mga residente at negosyante. Ngunit sa halip na maging simbolo ng inobasyon, ang proyektong ito ay naging sentro ng pagdududa at, kalaunan, ng pormal na kaso laban kay Bautista at sa kanyang City Administrator na si Aldrin Cuna.

Ang akusasyon ay matindi: ang P32 milyong pondo ay di-umano’y naipagamit sa isang maanomalyang paraan, na nag-iwan ng malaking katanungan sa integridad ng transaksyon at sa tunay na halaga ng serbisyong natanggap ng lungsod. Ang detalye ng kaso, na kasalukuyang nakabinbin at pinag-aaralan, ay nagpapahiwatig ng posibleng paglabag sa mga batas na nag-uugnay sa paggastos ng pondo ng bayan. Hindi biro ang P32 milyon. Ito ay pondo na dapat sana ay inilaan para sa mas mahahalagang serbisyo, tulad ng edukasyon, kalusugan, o pagpapabuti ng imprastraktura ng Quezon City. Ang pagkakadawit ng isang dating alkalde sa ganito kalaking halaga ay nagpapatingkad sa matinding problemang kinakaharap ng bansa sa isyu ng katiwalian sa pamahalaan.

Para sa mga residente ng Quezon City, ang balitang ito ay hindi lamang tungkol sa batas at pulitika. Ito ay tungkol sa kanilang pinaghirapang buwis at sa tiwala na ibinigay nila sa kanilang pinuno. Sa tuwing may lumalabas na ulat tungkol sa katiwalian, tila nababasag ang salamin ng pag-asa na inilalaan ng taumbayan sa mga opisyal na kanilang inihalal. Ang pagkaantala, o mas masahol pa, ang pag-abuso sa pondo na inilaan para sa pagpapabuti ng serbisyo tulad ng online permitting system, ay direktang nakakaapekto sa mga ordinaryong mamamayan na umaasa sa mas mabilis at mas epektibong gobyerno.

Ang Epekto sa Personal na Buhay: Ang Anino ni Ruffa

Lalong naging emosyonal at masalimuot ang naratibo dahil sa personal na buhay ni Bautista, partikular ang kanyang naging relasyon sa ‘beauty queen’ at aktres na si Ruffa Gutierrez. Bagama’t hindi direkta ang kanyang pagkakadawit sa kasong korapsyon, ang pangalan ni Ruffa ay laging lumilitaw sa mga talakayan at headline, dahil ang kanilang nakalipas na pag-iibigan ay matagal nang nakatutok sa mata ng publiko.

Sa gitna ng krisis sa pulitika, ang personal na buhay ni Bautista ay tila ginagawa ring pampublikong panoorin. Ang kanyang relasyon kay Ruffa ay minsan nang naging inspirasyon, isang pag-asa na ang dalawang magkaibang mundo—ang pulitika at showbiz—ay maaaring magkaisa. Ngunit ngayon, ang banta ng ‘kulong’ ay nagdadala ng mas malaking emosyonal na bigat, hindi lamang para kay Bautista kundi pati na rin sa mga taong malapit sa kanya. Ang eskandalong ito ay nag-iwan ng bakas ng sakit at pagkabigo, na nagpapaalala sa lahat kung gaano kaselan ang responsibilidad ng isang tao sa pulitika.

Ang mga dating ‘sweet’ na sandali at ang mga plano para sa hinaharap ay biglang naglaho sa harap ng matinding legal na hamon. Ito ay nagpapakita ng trahedya ng isang pampublikong pigura: ang kanilang mga tagumpay at kabiguan ay hindi lamang sa kanila kundi pag-aari na rin ng madla. Ang pagbagsak mula sa pedestal ng kapangyarihan ay lalong masakit kapag may kalakip na personal na drama na tulad nito.

Ang Laban para sa Hustisya at ang Kahalagahan ng Pananagutan

Sa kasalukuyan, ang legal na laban ni Bautista ay patuloy. Ang pagbanggit sa isang “motion for reconsideration” sa maikling ulat ay nagpapahiwatig na ang mga akusado ay ginagamit ang lahat ng kanilang legal na opsyon upang harapin ang matinding hamon na ito. Ito ay isang paalala na sa ilalim ng ating sistema ng hustisya, ang bawat akusado ay may karapatan na ipagtanggol ang kanyang sarili, at ang huling hatol ay mananatiling sa kamay ng mga hukuman.

Gayunpaman, ang pagkakaso mismo ay nagdudulot na ng hindi maibabalik na pinsala sa reputasyon ni Bautista. Sa pulitika, ang akusasyon ay madalas na kasingbigat na ng hatol. Ang tiwala, kapag nasira, ay napakahirap nang buuin. Ang kwentong ito ay nagsisilbing isang mahalagang aral: ang pananagutan, o accountability, ay hindi lamang isang ‘buzzword’ kundi isang kritikal na pundasyon ng demokrasya. Ang mga pondo ng bayan ay sagrado at dapat protektahan nang walang anumang pag-aalinlangan.

Para sa mga nagmamalasakit sa mabuting pamamahala, ang kasong ito ay isang ‘litmus test’ para sa ating mga institusyon. Ito ba ay magiging simula ng mas matinding pagpapatupad ng batas laban sa korapsyon, anuman ang pangalan at impluwensiya ng taong sangkot? Ang pagpapakita ng paninindigan laban sa katiwalian, lalo na sa mga matataas na posisyon, ay mahalaga upang maibalik ang kumpiyansa ng mamamayan na ang hustisya ay para sa lahat, at walang sinuman ang nakatataas sa batas.

Ang panawagan para sa mas malalim na pagsisiyasat ay tumitindi. Hindi sapat na malaman kung sino ang nasangkot; ang mas mahalaga ay kung paano nangyari ang di-umano’y anomalya sa P32 milyong halaga. Ang detalye ng procurement process, ang pagpili ng supplier, at ang aktuwal na serbisyong naihatid ay dapat busisiin upang matukoy kung may ghost project ba o kung may overpricing na naganap. Ang bawat sentimo na galing sa buwis ng mga taga-Quezon City ay may kaukulang halaga at responsibilidad, at ang mga nagkasala ay dapat harapin ang buong bigat ng batas. Ang pagsubok na ito ay dapat maging hudyat ng mas mahigpit na internal audit sa lahat ng local government unit sa bansa.

Ang Kinabukasan ng Isang Dating Hari

Ang dating ‘Hari’ ng Quezon City ay nakatayo ngayon sa gitna ng unos. Ang P32 milyong kaso ay hindi lamang naglalagay sa alanganin ng kanyang kalayaan kundi nagpapabago rin sa salaysay ng kanyang buhay. Mula sa pagiging tinitingalang idolo, nahaharap siya sa isang pagsubok na maaaring maging huling kabanata ng kanyang pampublikong buhay. Ang laban ni Herbert Bautista ay isang kuwento ng pagbagsak, isang kuwento ng pananagutan, at isang kuwento na magpapaalala sa lahat na ang kapangyarihan ay may kaakibat na malaking responsibilidad, at ang paglabag dito ay may kaakibat na matinding kabayaran.

Sa huli, ang kinabukasan ni Bautista ay nasa kamay ng batas, ngunit ang kanyang pamana ay mananatili sa alaala ng mga taga-Quezon City—isang halimbawa kung paanong ang isang minsan nang sikat ay maaaring maging biktima ng dilim ng katiwalian. Ang publiko ay naghihintay, hindi lamang ng hatol, kundi ng pagpapakita ng tunay na hustisya. Ang P32 milyong tanong ay nananatiling nakabitin sa hangin, naghihintay ng kasagutan na magpapatunay kung sino ang dapat managot at kung gaano kaseryoso ang bansa sa paglaban sa korapsyon. Ang kasong ito ay isang trahedya, ngunit maaari rin itong maging hudyat ng pagbabago.

Full video: