TRAUMA O TAKAS SA PANANAGUTAN? Mayor Alice Guo, Nagtago Habang Nabubuking ang Underground Tunnel ng POGO Syndicate; Banta ng Pag-aresto, Nakaamba

Sa bawat pagdinig sa Senado, lalong lumilinaw ang malawak at malalim na saklaw ng operasyon ng Philippine Offshore Gaming Operators (POGO) sa bansa—isang operasyon na puno ng human trafficking, scamming, at tila may basbas ng ilang opisyal ng pamahalaan. Ngunit sa pagdami ng mga nakakalulungkot na ebidensya, tila mas pinili ni suspended Bamban, Tarlac Mayor Alice Guo, ang sentro ng kontrobersiya, na lisanin ang battlefield at gamitin ang ‘trauma’ bilang panangga sa pananagutan.

Ang pag-anunsyo ng legal counsel ni Mayor Guo na hindi siya dadalo sa nakaambang pagdinig ng Senado, na idinadahilan ang “sobrang stress at trauma,” ay nagdulot ng matinding pagkadismaya at pagduda sa publiko at sa mga mambabatas. Kasabay nito, mas nabuking ang nakakagimbal na lalim ng sindikato matapos salakayin ng mga otoridad ang isang exclusive resort ng mga Chinese POGO boss sa Porac, Pampanga, na nagbunga ng mga natuklasang nagpapahiwatig ng malinaw na paglapastangan sa batas at karapatang-pantao.

Ang Nakakagimbal na Sikreto sa Ilalim ng Porac

Noong Hulyo 6, nagsagawa ng raid ang mga otoridad sa isang residential compound sa Porac, Pampanga, na pinaniniwalaang ginagamit bilang exclusive resort ng mga big boss ng iligal na POGO na konektado sa parehong operasyon sa Bamban, Tarlac. Ang natuklasan doon ay higit pa sa inaasahan at lalong nagpapatunay na ang POGO ay hindi simpleng negosyo, kundi pugad ng organisadong krimen.

Natagpuan sa lugar ang isang underground tunnel na hindi lamang malalim kundi direkta pang patungo sa gitna ng isang lawa. Ayon kay Senador Sherwin Gatchalian, bukod sa firing range na nadiskubre, ang nakakakilabot ay ang pagkakatuklas ng mga kagamitan sa pang-torture at mga sensitibong dokumento. Tila nagsisilbi itong isang safe haven at command center para sa mga Chinese boss na nagpapatakbo ng scamming at human trafficking.

Isa sa pinakamahalagang ebidensya na natagpuan ay isang travel pass na ibinigay kay Huang Shang, ang tinaguriang big boss ng iligal na POGO sa Bamban. Ang pass ay kapansin-pansing may pirma ng dating alkalde ng Bamban, si Jose Antonio Feliciano. Higit pa rito, natagpuan din ang mga resibo at dokumento ng Baun Development Incorporated—ang kumpanyang kinasangkutan at kinikilalang incorporator ni suspended Mayor Alice Guo [07:46]. Ang mga natuklasang ito ay lalong nagpapatibay sa matagal nang hinala na malalim ang ugnayan ng POGO sa Porac, sa Bamban, at sa mga lokal na opisyal.

Ang Pagtatago sa Likod ng ‘Trauma’: Pambansang Pagkabahala

Sa gitna ng mga malalaking rebelasyon, nagbigay ng pahayag si Atty. Stephen David, ang legal counsel ni Mayor Guo, na hindi raw makakadalo ang alkalde sa nakatakdang Senate hearing noong Hulyo 10 dahil sa tindi ng trauma at stress na nararanasan nito. Ani Atty. David, hindi raw makatarungan ang paraan ng pagtatanong sa alkalde sa nakaraang pagdinig, na aniya ay humantong sa emotional distress [14:33].

Ngunit ang dahilan ni Mayor Guo ay hindi naging sapat upang palambutin ang desisyon ng Senado. Mariing pinuna ni Senador Risa Hontiveros ang paggamit ng mental health bilang dahilan para takasan ang pananagutan, lalo pa’t isa siyang lingkod-bayan. Sabi niya, mas nakaka-stress ang mga biktima ng human trafficking at ang buong sambayanang Pilipino na na-trauma sa balitang may Chinese national na naging alkalde sa bansa [09:44].

Pinaka-direkta ang babala ni Senador Gatchalian: kung hindi dadalo si Mayor Guo sa pagdinig, maaari siyang ma-cite in contempt at tuluyang arestuhin [11:32]. Ang paglabag sa subpoena ay isang seryosong paglapastangan sa kapangyarihan ng lehislatura. Gayunman, nagpahayag si Atty. David ng intensyong magsulat sa Senado at ikonsidera ang paghahanap ng remedyo sa Korte Suprema, gaya ng paghahain ng writ of certiorari, upang kwestyunin ang legalidad ng pagpilit sa alkalde na magbigay ng testimonya, na ikinatwiran niyang lumalabag sa karapatan laban sa self-incrimination [18:58].

Isang bahagi ng pahayag ni Atty. David ang lalong nagdulot ng pag-aalala: ang sinabi niyang walang doktor ang handang mag-isyu ng medical certificate para kay Mayor Guo dahil sa takot na ipatawag ng Senado, kahit pa aniya ay may medical findings na nagpapatunay sa kanyang kondisyon [23:40]. Ito ay nagpapakita ng tindi ng takot at panggigipit sa mga indibidwal na konektado sa sensitibong kasong ito, o di kaya’y nagpapahiwatig ng kawalan ng matibay na basehan para sa idinadahilang trauma.

Ang Modus Operandi ng ‘Dummies’ at ang Butas sa Sistema

Ang mga imbestigasyon ay nagbigay-liwanag din sa nakakabahalang modus operandi ng POGO syndicate, na aniya ni Senador Gatchalian ay nakikita sa Bamban at ngayon ay sa Porac—ang paggamit ng mga Filipino “dummies” o “fronts” bilang mga incorporator [36:37].

Ang modus ay kinasasangkutan ng paglalagay sa pangalan ng mga indibidwal na walang ideya o kakayahang mag-invest sa isang malaking korporasyon, gaya ng mga tindera ng barbecue o banana cue, bilang mga may-ari ng POGO hub [36:44]. Ang layunin: lumabas na lehitimo ang operasyon at magkaroon ng lokal na partner na siyang makikipag-ugnayan sa mga opisyal ng gobyerno para makakuha ng mga permit at lisensya [34:10].

Binigyang-diin ni Senador Gatchalian ang pangangailangan na repasuhin ang sistema ng Securities and Exchange Commission (SEC) para sa incorporation ng mga kumpanya, na tila napakadali at walang sapat na probity check o random validation [38:50]. Ang kahinaan ng sistema ay sinasamantala ng mga sindikato, na ginagamit ang mga fake o non-existent na pangalan at address upang magpatuloy ang kanilang ilegal na gawain.

Ang Paghahanap sa ‘Big Boss’ at ang Impluwensya ng Pera

Habang nakatuon ang atensyon kay Alice Guo, may mas malaking palaisipan ang bumabagabag sa mga mambabatas: Sino ang mga mas mataas na opisyal na nagpoprotekta sa POGO?

Sa nalalapit na pagdinig, inasahan ni Gatchalian na pangangalanan ni PAGCOR Chairman at CEO Alejandro Tengco ang dating mataas na opisyal ng Gabinete na nag-lobby para bigyan ng lisensya ang ilang iligal na POGO na na-raid [52:43]. Ito ay isang mahalagang bahagi ng imbestigasyon na magbubunyag kung paanong ang pera ng POGO syndicate ay nagawang sumuway sa matataas na posisyon ng pamahalaan [51:54].

Ayon kay Senador Gatchalian, may mga impormasyon silang nakukuha na ang galaw ng POGO ay kumakalat na at nakaabot na sa matataas na opisyales at pulitiko. Ito raw ay dahil sa lakas ng pera ng mga Chinese sindikato, na ginagamit upang kumuha ng mga consultant o taong maglalakad ng kanilang papeles. Hindi raw ito magiging epektibo kung wala silang tiwala at suporta mula sa loob ng gobyerno.

Ang pagtutok sa mga higher-ups ay nagpapatibay sa paniniwala na ang POGO, sa tunay nitong anyo, ay isang usapin ng pambansang seguridad at political corruption.

Peke o Totoo: Ang Krisis sa Pagkakakilanlan at Batas

Hindi rin maiiwasan ang isyu ng pagkamamamayan. Sa kabila ng mga seryosong kriminal na kaso, patuloy na binubusisi ni Senador Gatchalian at ng iba pa ang paglabas ng mga dokumento na nagpapakita na pumasok si Mayor Alice Guo (Guo Hua Ping) at ang kanyang kapatid na si Wesley Guo sa Pilipinas gamit ang Chinese passport. Ang kawalan ng ebidensya ng naturalization process ay nagpapatibay sa paniniwala na sila ay nananatiling Chinese citizens [47:16].

Ang fake birth certificate issue ay nagpapakita ng butas sa civil registry system ng bansa. Nanawagan si Senador Gatchalian na ayusin ang buong sistema upang maiwasan ang ganitong uri ng sindikato na gumagawa ng mga pekeng dokumento. Bukod pa rito, nababahala rin ang mga mambabatas sa pagkakatuklas ng mga Chinese military uniforms sa Porac POGO hub, na nagpapataas ng hinala hinggil sa isyu ng spying at direktang banta sa soberanya [57:06]. Bagamat patuloy pa ang imbestigasyon, ang presensya ng uniporme ay sapat na upang magtanong: Sino ba talaga ang nagpapatakbo at nagpoprotekta sa POGO?

Panawagan para sa Total Ban: Timbangin ang Kita at Krimen

Sa dulo ng lahat ng rebelasyon, muling iginiit ni Senador Gatchalian ang kanyang panawagan kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na tuluyan nang ipagbawal (ban) ang POGO sa Pilipinas [54:42]. Ayon sa kanya, ang POGO ay walang idinudulot na kabutihan sa bansa kundi krimen at human trafficking.

Para kay Gatchalian, hindi matutumbasan ng kita mula sa POGO ang pinsala na idinudulot nito sa lipunan. Ibinanggit niya ang mga krimen, gaya ng pagkakatagpo ng siyam na patay na dayuhan (Chinese at Vietnamese) sa Pampanga na iniimbestigahan ang posibleng kaugnayan sa POGO, na nagpapakita ng grabidad ng sitwasyon [56:36].

Ang Pilipinas, aniya, ay naging human trafficking hub ng iba’t ibang lahi, isang kahihiyan at malaking sampal sa bansa [01:00:53]. Ang tanging solusyon ay ang total ban. Habang patuloy na umiiwas si Mayor Alice Guo, at habang patuloy na nagtatago ang mga big boss, patuloy naman ang Senado sa pagbunyag ng katotohanan—isang katotohanan na humihingi ng agarang aksyon mula sa pinakamataas na liderato ng bansa. Ang laban kontra POGO ay hindi lamang laban sa ilegal na sugal, kundi laban sa malawakang korapsyon, paglapastangan sa soberanya, at ang pagtatanggol sa integridad ng isang bansang Pilipino.

Full video: