SINISIKIL ANG KATOTOHANAN: Susing Testigo sa Kaso ni Elvie Vergara, Muntik Nang Patayin ng Riding-in-Tandem; Senado, Nabahala sa ‘Pader’ ng Akusado at Tindi ng Impluwensiya

Ang paghahanap sa hustisya para sa isang simpleng kasambahay ay nalagay sa bingit ng trahedya, matapos mabunyag sa Senado ang isang seryosong tangkang pagpaslang sa susing testigo na si Alyas Dodong. Ang insidenteng ito ay nagpapahiwatig ng isang mas malalim at nakababahalang katotohanan: sa Pilipinas, ang pagtindig sa katotohanan ay maaaring humantong sa pagtataya ng buhay, lalo na kung ang kalaban ay mayroong malawak na impluwensiya at makapal na “pader” ng kapangyarihan.

Ang kaso ni Elvie Vergara, ang kasambahay na umano’y inabuso at binulag sa dalawang mata ng kanyang mga dating amo, ang mag-asawang Frances at Pablo Ruiz ng Mamburao, Occidental Mindoro, ay isa nang pambansang usapin na sinisiyasat ng Senate Committee on Justice and Human Rights sa pamumuno ni Senador Francis Tolentino. Ngunit ang pag-usad ng imbestigasyon ay biglang nayanig dahil sa ulat ng frustrated murder laban kay Dodong, ang nagbigay-liwanag sa kaso.

Ang Pagtatangka sa Buhay ng Susi

Si Alyas Dodong, isang dating kasamahan ni Elvie Vergara at empleyado rin ng mag-asawang Ruiz, ang pangunahing testigo na nagpatunay sa pang-aabuso. Sa kanyang sinumpaang salaysay na isinumite sa piskalya, inamin niya na nasaksihan niya ang matinding pananakit, panggugulpi, at panununtok na ginawa kay Elvie. Ngunit ang kanyang tapang na magtistigo ay nagdulot sa kanya ng matinding panganib.

Ayon sa mga ulat na dinala sa Senado, naganap ang tangkang pagpatay sa kanya ng isang riding-in-tandem na may suot na bonnet noong gabi bago ang muling pagdinig sa Kongreso. Ang insidente ay hindi biglaan, sapagkat ilang gabi na umanong may mga umaaligid na kahina-hinalang lalaki sa bahay ng kanyang kasalukuyang pinagtatrabahuhan sa Paluan, Occidental Mindoro, na nagtatanong sa mga residente kung nasaan si Dodong. Ang mga pangyayaring ito ay nagpapakita ng isang organisado at mapangahas na pagtatangka na pigilan ang paglalahad ng katotohanan.

Ang nakababahala pa, batay sa ulat ni ABS-CBN reporter Denis Datu, mayroon nang mga pulis at sundalo na nakabantay sa bahay ni Dodong noong Setyembre 10. Subalit, sa kabila ng bantay-sarado na sitwasyon, nagawa pa rin ng mga salarin ang pagtatangka, na nagpapataas ng tanong: Paano nangyari ito? At sino ang may kakayahang magsagawa ng ganito kabold at kabrazen na atake sa isang indibidwal na may proteksiyon na ng estado?

Ang ‘Pader’ ng Impluwensiya at ang Kawalang Tiwala

Ang kaso ni Elvie Vergara at ang tangkang pagpatay kay Dodong ay naglantad ng isang masakit na katotohanan tungkol sa palakasan system at impluwensiya ng pera at kapangyarihan sa lokal na hustisya.

Ang pag-aalangan ni Alyas Dodong, at maging ng mga kaanak ni Elvie, na magtiwala sa lokal na pulisya ang nagbigay-diin sa tindi ng problema. Sa pagdinig sa Senado, mariing ipinahayag ni Senador Ronald “Bato” Dela Rosa ang kanyang pagkadismaya matapos mabalitaan na nag-request ang ordinaryong mamamayan na huwag na silang i-refer sa lokal na pulisya. Ang dahilan: “Mayaman iyan at very influential dito sa lugar namin ang mga suspect.”

“Nakalulungkot na ganoon ang reaksyon ng isang ordinaryong mamamayan na nagiging biktima ng karahasan na ayaw magtiwala sa local police dahil influential yung mga suspect,” ani Senador Bato Dela Rosa.

Ang pahayag na ito ay nagpapatunay na ang binabangga ni Elvie, ni Dodong, at maging ng iba pang testigo, ay hindi lamang basta ordinaryong kaso kundi isang “pader” na tila mahirap wasakin. Ang mag-asawang Ruiz, na nahaharap sa kasong serious physical injuries, illegal detention, at paglabag sa Republic Act No. 10361 o ang Batas Kasambahay, ay tila may kapangyarihang lagpasan ang mga hadlang ng batas sa kanilang lokalidad.

Dahil sa matinding takot at kawalang-tiwala, minarapat ng mga kaanak at nagmamalasakit kay Dodong, sa tulong ng mga Senador, na ilipat siya sa mas ligtas na lugar. Matapos ang insidente, kinumpirma ni Senador Francis Tolentino na kasama si Senador Dela Rosa, nagtulungan silang makipag-ugnayan sa Regional Police Director ng MIMAROPA upang masiguro ang kaligtasan ni Dodong. Bandang alas-tres ng madaling araw, matagumpay siyang nailipat at inilagay sa pangangalaga ng CIDG Regional Headquarters sa Calapan, Oriental Mindoro.

Ang Pagkawala ng mga Ibang Saksi at ang Moral Imperative

Hindi lang si Dodong ang nalagay sa panganib. May dalawa pa umanong dating tauhan ng mag-asawang Ruiz—sina Alyas JM at Alyas Patrick—na ayon sa ulat ay nagtatago at hindi matunton. Silang dalawa, kasama ni Dodong, ay pinaniniwalaang saksing magbibigay-linaw sa kaso. Ang kanilang biglaang pagkawala ay nagbibigay-hinuha na ang harassment at pagtatangka sa buhay ay epektibong mekanismo upang ipatahimik ang sinumang maglalakas-loob na tumindig.

Ang pagpapatunay sa kalupitan ay mas naging matindi pa nang ibunyag ni Elvie Vergara na hindi lamang siya ang dumanas ng kalupitan at pagpapabaya. Ayon sa kanyang salaysay sa pagdinig, hindi rin pinapasweldo sina Dodong at iba pang kasambahay tulad niya—isang malinaw na paglabag sa batas na nagpapahiwatig ng sistemikong pang-aabuso, hindi lang sa pisikal, kundi maging sa ekonomikal na aspeto.

Dahil dito, nagpahayag ng matinding pagkondena ang mga Senador. Mariing sinabi ni Senador Jinggoy Estrada, na sumasama sa pagkondena, na ang harassment laban sa mga tulad ni Dodong ay hindi dapat palampasin. Nagpahayag din si Senador Robinhood Padilla, na kilalang tagasuporta ng mga marginalized, ng panawagan na “magiging mas gigil” ang bansa sa isyu ng pang-aabuso sa kasambahay na nangyayari mismo sa Pilipinas.

Kinilala ni Senador Tolentino na ang pagprotekta sa mga testigo ay hindi lamang isang legal na obligasyon, kundi isang moral imperative. “By upholding this duty, we not only promote the principles of fairness and equality, ensure an environment where they can testify freely and without fear, and foster a culture where the voices of those silenced but willing to stand up for the truth are heard, regardless of their social standing and circumstances,” mariin niyang pahayag.

Bilang agarang tugon sa krisis na ito, inihayag ni Senador Tolentino na bukod sa pag-iingat kay Dodong, ang komite ay nagbigay na rin ng medikal at libreng serbisyong legal para kay Manang Elvie, na kasalukuyan pa ring ginagamot matapos mabigyan ng lunas ang kanyang mga mata. Hinihiling din ngayon na isailalim sa Witness Protection Program ang mismong mga kapatid ni Elvie na humingi ng additional security.

Sa kabila ng limang (o anim) na abogado na iniharap ng mag-asawang Ruiz, at sa kabila ng brazen na pagtatangka sa buhay ng susing testigo, nagbigay-katiyakan ang Senado na hindi titigil ang paghahanap sa katotohanan.

Ito ay hindi lamang usapin ng batas; ito ay laban para sa dangal ng bawat Pilipinong nagtatrabaho nang marangal. Ang pagtatangka na patayin si Dodong ay isang tahasang atake sa sistema ng hustisya at sa karapatan ng mga ordinaryong mamamayan na magsalita laban sa pang-aabuso. Habang patuloy na tinutukoy ng mga awtoridad ang mga salarin sa likod ng riding-in-tandem, ang Senado ay nanindigan: magpapatuloy ang mga pagdinig, at walang sinuman ang makapagpapatahimik sa katotohanan, anuman ang tindi at kapal ng “pader” na kanilang hawak. Ang laban para sa hustisya ni Elvie Vergara, at ang pagprotekta sa mga testigo tulad ni Alyas Dodong, ay patuloy na magsisilbing litmus test ng ating bansa sa pagtindig para sa karapatan ng mga marginalized.

Full video: